Jelcz M121M/4 CNG

Kraków przez wiele lat przymierzał się do zakupu autobusów napędzanych gazem ziemnym. Już w latach dziewięćdziesiątych przeprowadzono próby z tego typu paliwem, przebudowując kilka Ikarusów 280 na zasilanie gazem. Pięcioletnia eksploatacja tamtych autobusów nie przyniosła spodziewanych korzyści finansowych. Mimo to, po niemal 10 latach zdecydowano się na zakup aż pięciu autobusów napędzanych sprężonym gazem CNG.

 

Nie ma co ukrywać, że krakowskie MPK od początku było przeciwne zakupowi autobusów napędzanych gazem. Swoją dezaprobatę wyrażano w różny sposób, między innymi poprzez publikacje w prasie, zarówno ogólnodostępnej jak i wewnętrznej. Wprawdzie koszt kilometra przejechanego na gazie jest tańszy od ropy naftowej, jednak do tego należy dodać jeszcze koszty budowy infrastruktury, szkolenia pracowników, czy dodatkowych przeglądów. Niewiadomo też, jak długo ceny gazu utrzymywać się będą na obecnym poziomie. Niestety, lobby gazowe popierane przez władze miasta, w końcu zwyciężyło i w 2006 roku ogłoszony został przetarg na pięć autobusów zasilanych sprężonym gazem ziemnym. Zakup autobusów miał być dotowany z programu unijnego Civitas Caravel. Oczywiście, tak jak się można było spodziewać, wygrała firma "Polskie Autobusy". 

 

Przetarg ogłoszony był na pojazdy "niskopodłogowe", więc mieszkańcy Krakowa spodziewali się znanych nam już z wielu jazd testowych, Jelczy M125M/4 CNG "Vecto". Jakież było zdziwienie, gdy w gazetce "Polskich Autobusów" ukazały się zdjęcia pierwszego Jelcza M121M/4 CNG... w krakowskich barwach. Szybko jednak okazało się, że autobus "niskopodłogowy", według polskich norm może mieć tylko 30% niskiej podłogi, więc wszystko było w najlepszym porządku.

 

Autobusy miały być dostarczone do końca 2006 roku, jednak pierwszy pojazd niespodziewanie przyjechał do Krakowa pod koniec listopada. W dniu 23 listopada wziął on udział w prezentacji przy udziale władz miasta tuż przy Barbakanie. Przez następne dwa dni autobus można było zobaczyć na liniach 192 i 492, po czym pojazd wrócił do zakładów w Jelczu. Okazało się bowiem, że pierwszy Jelcz M121M/4 CNG musi jeszcze przejść badania dopuszczenia do ruchu i uzyskać homologację.

 

W ostatnich dniach 2006 roku do zajezdni Wola Duchacka przybyły pierwsze trzy gaz-Jelcze. Pojazdy otrzymały numery począwszy od DJ201 i w pierwszych dniach 2007 roku DJ202 i DJ203 pojawiły się na ulicach Krakowa, nieoczekiwanie na liniach numer 109 i 134. DJ201 początkowo służył do celów szkoleniowych.
Kilka dni później, do naszego miasta trafiły dwa brakujące gaz-Jelcze. W tym samym czasie autobusy skierowano na docelowe linie, czyli 192 i 492, na których kursują codziennie. W dzień powszedni jeden autobus można też czasem zobaczyć na linii 103. Taki układ linii jest optymalny ze względu na tankowanie. W zajezdni Wola Duchacka nie ma bowiem stacji na gaz, stąd autobusy wieczorami muszą odwiedzać publiczną stację, zlokalizowaną przy ulicy Balickiej.

 

Jelcze M121M/4 CNG, poza wystającą obudową butli gazowych na dachu, z zewnątrz nie różnią się niczym od Jelczy M121M napędzanych ropą naftową. Pojazdy wyposażone zostały w nowe ściany czołowe, identyczne jak w przegubowych Jelcza M181MB, a także w pomarańczowe wyświetlacze.
Dość spora rewolucja zaszła za to w środku. Pojazd nie jest w pełni niskopodłogowy, jednak dzięki temu, sufit w części niskopodłogowej można było obniżyć. W rezultacie obudowy butli nie wystają zbyt wysoko ponad dach autobusu, co znacznie obniża wysokość pojazdu w stosunku do innych autobusów gazowych ze zbiornikami na dachu.
Z innych nowości zastosowanych w autobusie, warto wspomnieć o pełnym monitoringu wnętrza, a także ekranie LCD, który w przyszłości służyć ma do wyświetlania reklam.

 

Kilka lat eksploatacji gazowych Jelczy w Krakowie raczej nie zachęciło MPK do zakupu większej liczby tego typu pojazdów. Pięć Jelczy M121M/4 CNG wciąż kursuje po naszym mieście, ale nie można już ich zobaczyć ani na linii 192 (zlikwidowanej zresztą), ani na linii 292. Autobusy te zazwyczaj obsługują linie, w tym również aglomeracyjne, kursujące w rejonie Bronowic z uwagi na bliski dojazd do stacji tankowania gazu.

 

Dane techniczne

Jelcz M121M/4 CNG

Typ Jelcz M121M/4 CNG
Klasa MAXI, niskopodłogowy

Wymiary

Długość [mm] 11965
Szerokość [mm] 2500
Wysokość [mm] 3350
Zwis przedni [mm] 2560
Zwis tylni [mm] 3260

Układ siedzeń

Liczba miejsc siedzących 27
Typ siedzeń wyścielane materiałem w całości
Liczba miejsc stojących 57

Układ drzwi

Z prawej strony 2-2-2
pneumatyczne, otwierane do wewnątrz, dwuskrzydłowe

Silnik

Marka i typ silnika MAN E 2866 DUH03
Opis silnika usytuowany z tyłu, wzdłużnie, rzędowy, 6-cylindrowy poziomy, napędza oś tylnią
Moc silnika [kW] 180
Pojemność [l] 12

Skrzynia biegów

Skrzynia biegów VOITH D 854.3 E
Liczba biegów 4

Inne dane

Zawieszenie pneumatyczne na miechach powietrznych z regulowaną wysokością i twardością
Koła 275/70 R 22,5 (przód solo, tył bliźniak)
Hamulce bębnowe, uruchamiane pneumatycznie, retarder uruchamiany hydraulicznie zintegrowany ze skrzynią biegów
Konstrukcja nośna kratownica
Wyposażenie liniowe wyświetlacze diodowe, czołowe i boczne pokazujące nazwę końcówki, tylnie pokazujące tylko numer linii, wyświetlacz wewnętrzny
Oświetlenie przestrzeni pasażerskiej włączane dwoma klawiszami w układzie prawo-lewo
Blokady blokady przystankowe i oporowe w każdych drzwiach
Zapalanie i gaszenie zapalanie i gaszenie kluczykiem
Wycieraczki poziome, na jednym wspólnym silniczku, z programatorem czasowym, umieszczone na podszybiu, uruchamiane pokrętłem w dźwigni przy kierownicy
Kabina częściowo zabudowana, drzwi na zatrzask wyposażone w szybę
Ogrzewanie wodne z układu chłodzenia silnika: podgrzewacz wody, nagrzewnice i wentylatory elektryczne
Prędkość maksymalna [km/h] 80
Pojemność zbiornika gazu [dm3] 4x310

250Podziękowania dla kolegi Voith-a za pomoc w skompletowaniu powyższych danych technicznych.

Pierwszy krakow...
Drugi gazowy Je...
Burty Jelcza DJ...
Gazowe Jelcze p...
W końcu jednak ...
Obecnie Jelcze ...
Pulpit gazowego...
Wnętrze autobus...
Wnętrze autobus...

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 214 gości oraz 2 użytkowników.