Jelcz M181MB

We wrześniu 1996 roku do Krakowa trafiły pierwsze niskopodłogowe autobusy przegubowe polskiej produkcji Jelcz M181MB. Piętnaście zakupionych pojazdów, podzielonych zostało pomiędzy zajezdnie Wola Duchacka i Czyżyny. Rok później w Krakowie znalazło się kolejne 10 autobusów tego typu, które również trafiły do obu zajezdni.

 

W 1998 roku zakupiono kolejne 10 pojazdów, z czego jeden oznaczony symbolem M182MB. Autobusy podzielone zostały między zajezdnie Wola Duchacka oraz Bieńczyce. Jednocześnie, likwidacji uległa zajezdnia Czyżyny, a stacjonujące tam przegubowe Jelcze przekazano na Wolę. W 1999 roku do Bieńczyc dokupiono 5 Jelczy. Kolejna dostawa miała miejsce dopiero w 2001 roku, gdy na Woli znalazło się 10 nowych pojazdów. Jednocześnie z Bieńczyc do zajezdni Wola Duchacka przekazano wszystkie Jelcze M181MB i M182MB. Od tego czasu stacjonują one wyłącznie na Woli. W 2002 roku miała miejsce dostawa pięciu sztuk przegubów, a na początku 2005 kolejnych 10 pojazdów. W 2007 roku, w wyniku dwóch przetargów (na 16 i 12 pojazdów), do wolskiej zajezdni trafiło w sumie 28 Jelczy. Dzięki temu, z eksploatacji wycofane zostały ostatnie Ikarusy 280, a Jelcze M181MB stały się wówczas najliczniejszą grupą autobusów w krakowskim MPK, liczącą aż 93 sztuki. Wszystkie pojazdy tego typu stacjonowały odtąd w zajezdni Wola Duchacka.  

 

Autobus Jelcz M181MB jest przegubową wersją Jelcza M121MB, którego pierwowzorem był z kolei model 120M oraz wcześniejszy PR110. Pierwszy człon pojazdu jest całkowicie niskopodłogowy. W drugim członie, w drzwiach tuż za przegubem znajduje się jeden niski stopień, a w ostatnich dwa. Autobus napędzany jest silnikiem Mercedesa o mocy 220kW. Jest to jeden z nielicznych komponentów niemal identycznych we wszystkich pojazdach tego typu. Poszczególne serie różnią się między innymi skrzyniami biegów. Pierwsze 35 pojazdów ma skrzynie ZF, z czego 26 sztuk czterobiegowe, a pozostałe pięciobiegowe. Pojazdy powyżej numeru DD436 wyposażone zostały w trójbiegowe skrzynie Voitha, a od numeru DD456 znów w czterobiegówki tej samej firmy.

 

Drobne różnice występuję w układzie siedzeń poszczególnych pojazdów. Pierwsze piętnaście autobusów wyposażone zostało w "miękkie" fotele, które zajmują nieco więcej przestrzeni. Z tego powodu jest ich tylko 36 sztuk. Kolejne Jelcze M181MB mają niebieskie siedzenia wytłaczane z tworzywa sztucznego z fragmentem wyścielanym materiałem. Jest ich w sumie 41. Od autobusu numer DD451 zastosowano kolejny, jeszcze inny model siedzeń, ale tym razem ich liczba już nie uległa zmianie. Pierwsze 25 autobusów wyposażone zostało fabrycznie w "filmy" z numerami linii oraz nazwami końcówek, które wymieniono na wyświetlacze w 1999 roku. Od numeru DD426 wszystkie Jelcze przychodzą do Krakowa już z wyświetlaczami. Od numeru DD456 autobusy wyposażone są w wyświetlacze pokazujące napisy w kolorze czerwonym, dzięki czemu są lepiej widoczne dla pasażerów, szczególnie podczas złych warunków atmosferycznych. Różnice występują także w kolorze poręczy. Pierwsze 25 sztuk ma je w kolorze czarnym, kolejne do 33 pojazdu w kolorze żółtym, a w pozostałych pojazdach są niemalowane ( srebrne ). W pojazdach od numeru DD441 zastosowano zmodernizowany pulpit kierowcy, a także fabrycznie montowaną klimatyzację kabiny prowadzącego, z tym że klimatyzatory na pierwszych dziesięciu pojazdach różnią się od pozostałych.

 

W serii dziesięciu pojazdów z 2005 roku, poza zmianami opisanymi powyżej, zmieniono wygląd ścian czołowych, zamontowano silnik spełniający normy EURO III, a także monitoring. Autobusy te są pierwszymi w krakowskim MPK, wyposażonymi w kamery wewnątrz pojazdu. Wozy z 2007 roku, które trafiły do naszego miasta jako ostatnie, również wyróżniają się pewnymi szczegółami. Część pojazdów posiada nieco inne malowanie (biały pasek podokienny w części niskopodłogowej). Pojazdy od numeru DD479 do DD481 wyposażone zostały w urządzenia służące do liczenia pasażerów wsiadających i wysiadających z autobusu. Wóz DD481 posiada ponadto kamery umieszczone na zewnątrz pojazdu, a także czujniki ruchu, znajdujące się z tyłu pojazdu, ułatwiające cofanie przegubowcem. 

 

Osobny temat stanowi Jelcz M182MB, który był w zasadzie Mercedesem O 405 GN składanym w zakładach Jelcza. Był to jedyny taki egzemplarz eksploatowany w Polsce. Autobus był niższy w stosunku do pozostałych Jelczy. Spowodowane to było nieco innym umieszczeniem elementów silnika oraz rozwiązaniem przeniesienia napędu. Z tego powodu na tyle znalazło się miejsce tylko na cztery siedzenia zamiast pięciu. Ponadto, dzięki temu uzyskano obniżenie podłogi w drugim członie autobusu, do którego zamiast dwóch stopni prowadził tylko jeden. Poza innymi detalami autobus ten różnił się także układem drzwi i okien. Wejście do pojazdu tuż za przegubem zostało cofnięte do tyłu. Skutkiem tego był nieco inny układ siedzeń w środku.
Jelcz M182MB na początku stacjonował w zajezdni Bieńczyce. W 2001 roku wraz z innymi przegubowymi Jelczami został przeniesiony do zajezdni Wola Duchacka, gdzie eksploatowano go do końca stycznia 2012 roku.

 

Jelcze M181MB od początku nie miały najlepszej opinii w naszym mieście. W pojazdach z pierwszych serii już w 2003 i 2004 roku trzeba było wykonać remonty konstrukcji znajdującej się tuż nad osiami, która była za słaba. Ponadto, niezbyt szczęśliwe okazało się zastosowanie przez Jelcza nowego typu przegubu w serii pięciu autobusów DD451-DD455.

 

W październiku 2004 roku pierwsze pojazdy tego typu wymalowane zostały w reklamy całopojazdowe. Nowe barwy otrzymała cała seria Jelczy od numeru DD416 do DD425. Kolorowe autobusy nie wszystkim się spodobały. Niestety oryginalna powłoka lakiernicza nie wytrzymała próby czasu i był to najtańszy sposób poprawy jej stanu.

 

Jesienią 2008 roku, po dostawie 10 przegubowych Mercedesów O530G, ze stanu skreślono pierwsze pięć sztuk Jelczy M181MB. Po kilku tygodniach oczekiwania, krakowskie MPK zdecydowało się pozostawić w eksploatacji 5 Neoplanów, skutkiem czego było zdjęcie ze stanu kolejnych pięciu przegubowych Jelczy. W sumie, w lutym 2012 roku z 93 egzemplarzy pierwsze 27 było już wycofane z ruchu. Wraz z następnymi dostawami należy spodziewać się dalszych kasacji wozów tego typu.

 

Dane techniczne

Jelcz M181MB, Jelcz M182MB

Typ Jelcz M181MB Jelcz M182MB Jelcz M181MB Jelcz M181MB/3
Numeracja DD401-DD415 DD416-DD425 DD426 DD427-DD435 DD436-DD455 DD456-DD493
Klasa MEGA, niskowejściowy, przegubowy

Wymiary

Długość [mm] 17980
Szerokość [mm] 2500
Wysokość [mm] 3070 2933 3070
Zwis przedni [mm] 2560 2590 2560
Zwis tylni [mm] 3260 3080 3260
Masa własna [kg] 15000 15000 15000
Masa całkowita [kg] 26600 28000 26600

Układ siedzeń

Liczba miejsc siedzących 36 41 43 41
Typ siedzeń wyścielane materiałem w całości lub częściowo
Liczba miejsc stojących 136

Układ drzwi

Z prawej strony 2-2-2-2
pneumatyczne, otwierane do wewnątrz, dwuskrzydłowe

Silnik

Marka i typ silnika Mercedes-Benz OM447 hLA
Opis silnika usytuowany z tyłu, wzdłużnie, rzędowy, 6-cylindrowy poziomy, napędza oś tylnią
Moc silnika [kW] 220
Pojemność [l] 12

Skrzynia biegów

Skrzynia biegów ZF 4/5 HP590 VOITH D863.3 VOITH DIWA 3
Liczba biegów 4 5 3 4

Inne dane

Zawieszenie pneumatyczne na miechach powietrznych z regulowaną wysokością i twardością
Koła 275/70 R 22,5 (przód solo, środek i tył bliźniak)
Hamulce bębnowe, uruchamiane pneumatycznie, retarder uruchamiany hydraulicznie zintegrowany ze skrzynią biegów
Konstrukcja nośna kratownica
Wyposażenie liniowe pikselowe lub diodowe, niektóre z bocznym wyświetlaniem nazwy końcówki, niektóre wewnętrzne z wyświetlaniem trasy
Oświetlenie przestrzeni pasażerskiej włączane dwoma klawiszami w układzie prawo-lewo
Blokady blokady przystankowe i oporowe w każdych drzwiach, przystankowe w niektórych wyłączane klawiszem
Zapalanie i gaszenie zapalanie kluczykiem, gaszenie kluczykiem (czasem wymagane wciśnięcie klawisza przy gaszeniu)
Wycieraczki poziome, na jednym wspólnym silniczku, z programatorem czasowym, umieszczone na podszybiu, uruchamiane pokrętłem w dźwigni przy kierownicy
Kabina częściowo zabudowana, drzwi na zatrzask wyposażone opcjonalnie w szybę
Ogrzewanie piec Webasto programowany elektronicznie, opcjonalnie pompa CO niezależna
Prędkość maksymalna [km/h] 75
Pojemność zbiornika paliwa [l] 300

Podziękowania dla kolegi Voith-a za udostępnienie powyższych danych technicznych.

Pierwszy krakow...
Jeden z przegub...
Jelcz M181MB nu...
Jedyny wyproduk...
Jelcze pochodzą...
Pięć Jelczy z d...
Jeden z dziesię...
Pochodzący z do...
Najbardziej wyp...
Ostatni krakows...

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 211 gości oraz 2 użytkowników.