Tramwaje historyczne w Krakowie

N+ND - 26+538 i N+ND - 20+511

Po II wojnie światowej, począwszy od 1949 roku w Sanoku, a później także w chorzowskim "Konstalu" rozpoczęto produkcję znormalizowanego wagonu tramwajowego typu N. Pojazd charakteryzujący się bardzo prostą konstrukcją, wywodził się bezpośrednio z opracowanego na potrzeby gospodarki wojennej przez Niemców, modelu KSW (Kriegsstraβenbahnwagen). W polskiej wersji dokonano dalszych uproszczeń, co znacznie ułatwiło wdrożenie jego produkcji w naszym kraju, wciąż odbudowującym się ze zniszczeń wojennych.

 

Popularne eNki szybko przejęły dominującą funkcję we wszystkich przedsiębiorstwach tramwajowych w Polsce na dziesięciolecia. Pierwsze krakowskie wagony tego typu skierowano do obsługi linii tramwajowych łączących Kraków z powstającym na jego wschodnich rubieżach kombinatem metalurgicznym i dzielnicą Nowa Huta. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, po kilku tragicznych wypadkach, rozpoczęto masowe modernizacje eNek, montując między innymi hamulce szynowe oraz elektrycznie zamykane drzwi. Wagony te stanowiły wówczas w Krakowie najliczniejszą grupę wozów tramwajowych. Eksploatowano wtedy około 400 sztuk tych pojazdów. Wraz z dostawą nowszych pojazdów rozpoczęto wycofywanie z ruchu eNek. Ostatnie wagony tego typu zakończyły swoją służbę w Krakowie w 1988 roku. Kilkanaście z nich zostało przebudowane na tabor gospodarczy, który do dziś używany jest w naszym mieście.

 

Jeszcze pod koniec ubiegłego wieku krakowskie MPK dysponowało tylko odnowioną doczepą ND numer 538. Wagon ten został wyremontowany na początku lat dziewięćdziesiątych dla odbiorcy z Niemiec. Doczepa jednak nie została odebrana przez zleceniodawcę i pozostała w Krakowie. Przez wiele lat w naszym mieście nie było wagonu, który mógłby tworzyć skład tramwajowy wraz doczepą ND. W 2000 roku pojawiła się szansa, aby zmienić taki stan rzeczy. Miejski Zakład Napraw Tramwajów odremontował bowiem z własnej inicjatywy wagon typu N i planował go sprzedać. W Krakowie nie znalazł się jednak nikt chętny na wydanie pieniędzy na eNkę. Pojazd pojawił się nawet na mieście wraz z doczepą ND. Tramwaj na kilka tygodni przed przejęciem MZNT przez MPK został sprzedany do Warszawy.

 

Na początku 2002 roku, po przejęciu przez MPK S.A. w Krakowie Miejskiego Zakładu Napraw Tramwajów pojawiła się kolejna szansa na pozyskanie zabytkowej eNki. Dawne MZNT posiadało bowiem holownik, wagon typu N numer 2001. Wóz był już w wersji jednokierunkowej, za to zachowany w niemal idealnym stanie. Jesienią 2002 roku rozpoczął się remont wagonu. Pod koniec stycznia 2003 roku wagon N, już z numerem 20, oraz doczepa ND numer 538 pierwszy raz pojawiły się razem na mieście.

 

Obecność zabytkowego składu eNek pozwoliła na uruchomienie w wakacje 2003 roku Krakowskiej Linii Muzealnej. Miłośnicy komunikacji miejskiej wraz z MPK postanowili rozwiązać kwestię kursowania zabytkowego taboru w okresie letnim nieco inaczej niż robi się to w innych miastach w Polsce. Skład eNek wysłany został bowiem na normalną linię tramwajową. Przez całe wakacje kursował na dwójce. Przedsięwzięcie powiodło się, więc w 2004 roku eNki znów kursowały w wakacje na linii numer 2. W 2005 roku zmieniono linię na siódemkę. W wakacje 2006 roku zabytki jeździły na linii 18.

 

We wrześniu 2006 roku kolekcja zabytkowych eNek znów się powiększyła. Tym razem dzięki wagonowi typu N - 26, który podobnie jak doczepa ND - 538, posiada wygląd możliwe zbliżony do oryginału. Nowy skład N+ND - 26+538 po raz pierwszy zaprezentowany został podczas wrześniowej parady tramwajowej. Nowa eNka szybko odnalazła się jeszcze w jednej funkcji. Zaczęła bowiem pełnić funkcję rezerwy dla linii wjeżdżających na ulicę Pawią, gdzie zawrócić mógł tylko tabor dwukierunkowy. W razie awarii któregoś z N8S lub składu 111N, wagon N - 26 można było zobaczyć na linii 30, a później również na linii 24.

 

Tymczasem wagon N - 20 chwilowo pozostał bez doczepki. Nie musiał jednak zbyt długo na nią czekać. W maju 2011 roku zakończyły się prace przy renowacji wagonu doczepnego ND numer 511. Pojazd ten odnowiony został w standardzie lat siedemdziesiątych. Dzięki temu Kraków obecnie posiada dwa składy eNek: N+ND - 26+538 o wyglądzie zbliżonym do początków eksploatacji oraz N+ND - 20+511 bliższy okresowi końca służby eNek w naszym mieście. 

 

Dane techniczne
Typ N ND
Rodzaj wagonu Silnikowy Doczepny
Producent "Konstal" w Chorzowie
Lata produkcji 1948 - 56
Szerokość toru [mm] 1435
Długość całkowita [mm] 10940
Liczba miejsc siedzących 16 16
Masa własna [t] 10 8,5
Liczba osi 2
Liczba silników 2 0
Moc silnika [kW] 60 0

Pierwszy krakow...
Enki wyjeżdżają...
Ten sam skład w...
We wrześniu 200...
Jesienią 2006 r...
Skład N+ND - 20...

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 231 gości oraz 2 użytkowników.