Historia i tabor

Bydgoska sieć tramwajowa należy niewątpliwie do ciekawszych w naszym kraju. Tutejsze tramwaje są jednymi z bardziej zadbanych, a marazm inwestycyjny panujący w tym mieście jeszcze kilka lat temu właśnie dobiegł końca. Po latach przerwy tramwaje powróciły bowiem na dworzec kolejowy, a obecnie trwa budowa niezwykle ważnej trasy do Fordonu.

 

Jako pierwsze, na ulice Bydgoszczy w 1888 roku wyjechały tramwaje konne, które od samego początku poruszały się po stosowanym do chwili obecnej torze o szerokości 1000 mm. W 1896 roku na ulice miasta wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. W kolejnych latach sieć była systematycznie rozbudowywana.

 

Po wojnie, w 1959 roku oddano do użytku nową zajezdnię tramwajową przy ulicy Toruńskiej, która funkcjonuje do dnia dzisiejszego. W 1969 roku tramwaje zniknęły z ulic Starego Miasta. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych rozważano możliwość przekucia całej sieci na tor o szerokości 1435 mm. Zbudowano nawet dwie trasy tramwajowe, z których jedną przekuto na wąski tor, a drugą rozebrano. W 1990 roku, z powodu zagrożenia wybuchem gazu, zawieszono liniową komunikację tramwajową na ulicy Dworcowej, jednocześnie odcinając pętlę przy dworcu kolejowym. Z torowiska do 1997 roku korzystały jeszcze pojazdy, które właśnie tędy mogły dostać się do nieczynnej zajezdni przy ulicy Zygmunta Augusta, gdzie zlokalizowano warsztaty remontowe. Niestety, także i ten obiekt opustoszał i obecnie popada w ruinę.

Pozostałości po...
Pozostałości po...
Stara zajezdnia...
 

Początek nowego wieku przyniósł stopniowe podnoszenie się bydgoskiej sieci z zapaści. Rozpoczęły się między innymi remonty torowisk. W 2003 roku na ulice miasta wyjechał zmodernizowany skład 805NM, którego przebudowy podjęły się bydgoskie zakłady PESA. Wagony, w których wymieniono praktycznie wszystko, wizualnie prezentują się całkiem nieźle. Niestety, z powodu problemów technicznych, bardzo rzadko można je zobaczyć na linii.

 

W 2006 roku po bydgoskich torach przejechał pierwszy tramwaj niskopodłogowy. Wyprodukowany przez zakłady PESA wagon dla Elbląga, testowany był na tutejszych torowiskach. Na pierwszy niskopodłogowy tramwaj dla Bydgoszczy trzeba było poczekać kilka miesięcy dłużej. Dość nieoczekiwanie, w 2008 roku eksploatację rozpoczął pięcioczłonowy pojazd typu 122N, wyprodukowany przez PESĘ. Tramwaj zakupiono do obsługi linii numer 3, na której w 2007 roku wdrożono system przesiadkowy A+T, umożliwiający dojazd na jednym bilecie niektórymi autobusami do jednej z końcówek i przesiadkę na tramwaj. Dzięki temu, w pewnym stopniu tymczasowo rozwiązano problem dojazdu do centrum z dużych osiedli położonych między innymi w dzielnicy Fordon.

  

Pod koniec 2012 roku na bydgoskiej sieci tramwajowej nastąpił przełom, który otworzył inwestycje komunikacyjne w tym mieście. 22 listopada oddano bowiem do użytku nową trasę tramwajową pod Dworzec Główny. Nowe torowisko tylko częściowo pokrywa się ze starym przebiegiem linii, natomiast sama pętla zlokalizowana została na wschód od dworca, w rejonie ulicy Rycerskiej. Więcej o tej inwestycji można przeczytać tutaj.

 

Transport tramwajowy w mieście wciąż obsługują Miejskie Zakłady Komunikacyjne, jednak sytuacja ta ma ulec zmianie po oddaniu powstającej obecnie trasy na Fordon, którą realizuje spółka Tramwaje Bydgoskie. Właśnie ona docelowo będzie zajmować się komunikacją tramwajową w mieście. Niemniej, obecnie Bydgoszcz może pochwalić się posiadaniem 119 wagonów tramwajowych, które każdego dnia obsługują 9 linii. Sieć liczy 31 km długości. Tabor składa się z jednego wagonu 105NW, 114 pojazdów typu 805Na, dwóch zmodernizowanych wozów 805NM oraz dwóch niskopodłogowych tramwajów PESA 122N.

Drugi i obecnie...
Pierwszy bydgos...
Skład 805Na - 2...
Ten sam skład, ...
Bydgoska ciekaw...
Wnętrze wagonu ...
Wagon 805Na - 2...
Skład 805Na - 2...
Bydgoska specja...
Świeżo po remon...
Solówka 805Na -...
Skład 805Na - 2...
Skład 805Na - 3...
Skład 805Na - 3...
Skład 805Na - 3...
Skład 805Na - 3...
Pętla Leśny Par...
Zmodernizowany ...
Zmodernizowany ...
Pierwsza PESA 1...
Druga PESA 122N...
Pulpit motornic...
Przedział pasaż...
   

W 2014 roku w mieście pojawił się kolejny niskopodłogowy tramwaj pochodzący z zakładów PESA, wóz typu 122NaSF oznaczony numerem 366. Pojazd posłużyć ma do zebrania doświadczeń, pozwalających na przygotowanie 12 wagonów, które mają być dostarczone w 2015 roku do obsługi nowej trasy do Fordonu. Trzeci bydgoski niskopodłogowy tramwaj kursuje na linii numer 3.

Trzeci bydgoski...
Wóz 122NaSF - 3...

Wagony 805Na kursują po mieście zarówno w składach jak i solo. Cechą charakterystyczną bydgoskich „osiemsetpiątek” jest brak odbieraków prądu na drugich wagonach w składach. Jednocześnie, część pociągów dwuwagonowych jest rozpinana na weekend. Wówczas pierwsze wagony ze składów kursują po mieście solo, a drugie wozy odpoczywają w zajezdni. W ramach generalnego remontu, w niektórych drugich wagonach 805Na zlikwidowano trzecie drzwi. W odróżnieniu od tego typu modernizacji z innych miast, w tramwajach tych pozostawiono jednak tradycyjne drzwi.

 

Jeszcze do niedawna wszystkie bydgoskie tramwaje malowane były na biało-granatowo. Jedyne odstępstwo od tej zasady stanowił zmodernizowany skład 805NM oraz dwa wagony 122N. Wszystkie te pojazdy posiadają biało-granatowo-bordowe barwy. W obecnej dekadzie dokonano korekty malowania wozów 805Na. Na wagonach pozostały kolory kremowy i czerwony, za wyjątkiem fartuchów, które obecnie malowane są na granatowo.

Skład 805Na na ...
Torowisko począ...
Imponujący most...
 

Bydgoszcz posiada pięć odnowionych zabytkowych wagonów tramwajowych. Wśród nich są dwa wozy Herbrand. Pierwszy z nich GE-58 numer 120 został odnowiony w latach 1986 - 1988 i posiada otwarte pomosty. Drugi z nich, VNB-125 numer 14 odnowiono w latach 2011 - 2012. W tym przypadku na bazie historycznego podwozia zbudowano nowe, zamknięte nadwozie. Wagon wyposażono ponadto w wyświetlacze elektroniczne. Oba wozy pochodzą z końca dziewiętnastego wieku. Nowszy tabor historyczny reprezentuje skład Konstal 5N+5ND - 68+135 z 1960 roku oraz przegubowiec Konstal 803N - 201 ex 222 z 1974 roku. W zajezdni przy ulicy Toruńskiej znajduje się również wagon Lilpop IIID numer 154 z 1938 roku, który oczekuje na odbudowę.

Herbrand VNB -1...
Herbrand VNCB -...
Historyczny wag...
Pozostałe wagon...
Czynny wagon ho...
   

Bydgoska sieć tramwajowa posiada wiele charakterystycznych punktów. Pętle Glinki, Kapuściska i Rondo Kujawskie, zlokalizowane przy typowych osiedlach-sypialniach, położone są na wzgórzu nazywanym skarpą Kapuściska, do którego prowadzi dość stromy podjazd. W przeszłości wielokrotnie dochodziło do przypadków, w których po opadach, składy 805Na miały olbrzymie trudności z pokonaniem jednej z większych różnic wysokości na sieci tramwajowej w naszym kraju. W takich przypadkach do przetarcia szlaku wysyłany jest wagon wyposażony w piasecznicę. Najczęściej jest to nowa PESA lub techniczna eNka. W 1960 roku doszło w tym miejscu do tragicznego wypadku. Wagon zjeżdżający ze skarpy nie wyhamował i uderzył przejeżdżający autobus.

Skład 805Na zje...
 

Opisując ten rejon bydgoskiej sieci warto wspomnieć o kanale na pętli Kapuścińska i nietypowych żeberkach znajdujących się na tej końcówce.

Kanał rewizyjny...
  

Łęgnowo  jest natomiast najbardziej oddaloną pętlą od centrum miasta. Po drodze linia przebiega wzdłuż dużych zakładów przemysłowych, docierając do terenów podmiejskich. Wszystkie odcinki torowiska prowadzące z centrum do pętli Łęgnowo, Glinki, Kapuściska i Rondo Kujawskie (pętla oddana do użytku w 1984 roku) znajdują się po południowej stronie rzeki Brda i nazywane zostały linią BRDA. Inwestycja ta zrealizowana została w ciągu 9 miesięcy w 1953 roku. Zbudowano wówczas 26,167 kilometra pojedynczego toru. Trasę do wszystkich pętli otwarto jednocześnie w dniu 22 lipca 1953, uruchamiając pięć nowych linii tramwajowych.

 

Pętla Wyścigowa wysunięta była dotychczas najbardziej na północny-wschód. Obecnie, właśnie stąd realizowana jest nowa trasa tramwajowa o długości 9,5 kilometra do dzielnicy Fordon. Dotychczasowa pętla Wyścigowa posiadała dwa dwustronne żeberka. Po przebudowie na końcówce tej możliwe będzie zawrócenie tramwajów zarówno od strony centrum jak i Fordonu.

 

Jedyna czynna obecnie zajezdnia tramwajowa wybudowana została w latach 1956-59 przy ulicy Toruńskiej na trasie linii BRDA. Obiekt mieści znaczną halę postojową i przeglądową. Wszelkie naprawy, modernizacje i lakierowanie pojazdów również odbywają się w jednym ogromnym budynku przy ulicy Toruńskiej. Od strony północnej wybudowanych zostało kilkadziesiąt torów odstawczych, które obecnie w zupełności wystarczają do obsługi 120 wozów.

Główna hala w z...
Wnętrze głównej...
Remont torów po...
Wagony na placu...
  

W mieście od wielu lat na końcówkach stosowane są duże tablice informacyjne, prezentujące godziny odjazdów najbliższych tramwajów. Urządzenia te może nie wyglądają zbyt nowocześnie, ale za to są bardzo czytelne.

Elektroniczna t...
 

Obecnie, w mieście realizowane jest niezwykle ważne połączenie do dzielnicy Fordon. Tramwaje powinny pojechać nową trasą w 2015 roku. Bydgoszcz potrzebuje jeszcze kilku ważnych inwestycji tramwajowych, wśród których warto wspomnieć przynajmniej o brakującym połączeniu wzdłuż ulicy Kujawskiej, od Zbożowego Rynku do Ronda Kujawskiego. W chwili obecnej, pokonanie tramwajem trasy łączącej oba te punkty zajmuje kilkadziesiąt minut, a bezpośredni autobus przejeżdża zaledwie jeden przystanek.

 

Drugim ważnym odcinkiem do budowy jest połączenie Ronda Kujawskiego z Rondem Grunwaldzkim. Inwestycje te mają na celu połączenie bydgoskich osiedli - sypialni najkrótszą trasą z centrum miasta po południowo - zachodniej stronie oraz przeprowadzenie tramwaju przez kolejne osiedla mieszkaniowe. W planach jest też połączenie ulicy Fordońskiej, w której jest realizowane nowe torowisko, z ulicą Toruńską na trasie linia BRDA na Łęgnowo. Wraz z nowymi inwestycjami planowany jest również zakup aż 80 nowych tramwajów.

 

PSMKMS & Impuls

Komentarze  

 
0 #2 Impuls 2014-08-12 09:25
7.08.14 spółka Tramwaj Fordon podpisała umowę na dostarczenie 12 tramwajów Swingów o długości 30 metrów.
 
 
+1 #1 Marcin 2014-08-10 22:37
105NW - tego wagonu już niestety nie ma.
Nie zdążyliśmy nawet fotki w zajezdni zrobić w ub.r.
szkoda bo to był jedyny w swoim rodzaju model 15Na do jazdy na wąskich torach.
 

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 282 gości oraz 2 użytkowników.