Gorzów Wielkopolski

Gorzów Wielkopolski jest największym miastem województwa Lubuskiego. Liczy około 125 tysięcy mieszkańców. Miasto położone jest nad rzeką Wartą. Jest to jednocześnie ważny ośrodek przemysłowy i kulturalny w tej części kraju.

 

Podstawę transportu miejskiego w Gorzowie Wielkopolskim stanowi sieć tramwajowa, która uruchomiona została 29 lipca 1899 roku. W mieście od początku funkcjonowały tramwaje elektryczne. Mimo to, ich historia nie była łatwa, a pomysły likwidacji sieci pojawiające się niemal od początku jej powstania, powracają do chwili obecnej. Już bowiem w 1922 roku po raz pierwszy zawieszono funkcjonowanie tramwajów z powodów finansowych. W 1924 roku wznowiono ruch, natomiast w 1926 roku zrealizowano trasę ze Starego Rynku na Zamoście po nowo zbudowanym moście na Warcie.

 

Pod koniec II wojny światowej ruch tramwajów znów został wstrzymany w styczniu 1945 roku. Pojazdy szynowe powróciły na ulice Gorzowa Wielkopolskiego w 1947 roku. Jeszcze do 1968 roku w centrum Gorzowa Wielkopolskiego krzyżowały się linie tramwajowe z czterech stron świata. Wówczas jednak, z powodu przebudowy mostu na rzece Warcie, zrezygnowano z połączenia na Zamoście. W zamian przedłużono pozostałe trzy trasy. W połowie lat siedemdziesiątych gorzowska sieć tramwajowa uzyskała obecny kształt.

 

Od tego czasu do chwili obecnej trwa w Gorzowie Wielkopolskim swoisty „marazm tramwajowy”, przerywany co kilka lat pomysłami władz miasta, mającymi na celu ograniczenie sieci lub całkowitą jej likwidację. Tak było na przykład w 2007 czy w 2011 roku, gdy tylko dzięki ogromnemu protestowi mieszkańców udało się powstrzymać likwidację tramwaju. W drugiej połowie 2013 roku znów pojawiły się pomysły ograniczenia sieci.

 

Między innymi z powodu takiego podejścia władz miasta do tramwajów, gorzowska sieć jest chyba jedyną w naszym kraju, która praktycznie w żaden sposób nie skorzystała z tramwajowego boom-u, który wystąpił po wejściu Polski w struktury Unii Europejskiej.

 

Obecna sieć tramwajowa obsługiwana jest przez Miejski Zakład Komunikacji i składa się z trzech tras tramwajowych oraz czterech pętli. Tramwaje poruszają się po torach o szerokości 1435 mm i długości 13 kilometrów. Oś tramwajowa prowadzi ze wschodu, przez centrum miasta, na zachód. Po stronie wschodniej znajduje się pętla Silwana, po zachodniej Wieprzyce. W centrum Gorzowa znajduje się nieużywana końcówka przy dworcu kolejowym. Stąd odchodzi też trasa na północ do pętli Piaski. Układ torowy pozwala na prowadzenie linii pomiędzy wszystkimi trzema końcówkami i właśnie w taki sposób kursują tramwaje numer 1 Wieprzyce - Silwana, 2 Wieprzyce - Piaski i 3 Piaski - Silwana. Układ pętli pod dworcem kolejowym umożliwia realizację połączeń do pętli Silwana (linia numer 4) i Piaski (linia numer 5). Linie te w przeszłości były również uruchamiane, ostatni raz w latach 2009 - 2011, jednak z powodu ograniczenia środków na funkcjonowanie sieci tramwajowej, z początkiem 2012 roku zostały zlikwidowane.

Nieczynna obecn...
 

Obecnie Gorzów Wielkopolski posiada jedną zajezdnię tramwajowo-autobusową przy ulicy Kostrzyńskiej. Obiekt zlokalizowany jest po drugiej stronie ulicy przy pętli Wieprzyce. Jedyne połączenie zajezdni z resztą sieci stanowi pojedynczy tor liczący około 300 metrów. Obecna zajezdnia zbudowana została w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Wcześniej tramwaje stacjonowały blisko dworca kolejowego przy ulicy Składowej. Obecnie budynek dawnej zajezdni został zaadoptowany na sklep jednej z sieci handlowych.

Wnętrze hali w ...

Gorzowski tabor tramwajowy składa się w sumie z 38 wagonów. 17 sztuk to wozy typu 105N i 105Na . Resztę stanowią natomiast używane wagony Duewag, sprowadzone z Kassel. Wśród nich jest 11 jednokierunkowych wozów 6EGTW oraz 9 dwukierunkowych wozów 6ZGTW. Te ostatnie pojazdy obecnie są przerabiane na jednokierunkowe poprzez likwidację kabiny motorniczego i reflektora zewnętrznego oraz trwałe zablokowanie drzwi. Innych ingerencji w wagony, poza nową powłoką lakierniczą, nie praktykuje się, może poza montażem elektronicznych wyświetlaczy.

Wóz 6EGTW - 221...
Wóz 6EGTW - 224...
Dwukierunkowy w...
Wóz 6ZGTW - 254...
Wóz 6ZGTW - 256...
Spotkanie wozów...
Pochodzący z dr...
Spotkanie wozów...
Tramwaje wszyst...
 

Gorzów Wielkopolski był zresztą jednym z pierwszych miast, które na początku lat dziewięćdziesiątych rozpoczęły sprowadzanie używanego taboru tramwajowego z Zachodu. Ściągnięto wówczas dziesięć nietypowych pojazdów z Kassel. Tramwaje 4EGTW, bo o nich mowa, wyprodukowane zostały w latach 1956 - 1957 przez zakłady Credé w Kassel przy użyciu gotowych komponentów firmy Duewag z Dusseldorfu. Tramwaje te składały się z trzech członów, przy czym dwa zewnętrzne oparte były na jednym wózku, natomiast środkowy człon zawieszony był na dwóch pozostałych. Gorzów Wielkopolski ściągnął 10 wagonów tego typu. Dziewięć z nich weszło do ruchu. Eksploatowane były w latach 1990 - 1999. Wozy te, z uwagi na dość duży rozstaw osi, szybko wycofane zostały z ruchu, ponieważ niekorzystnie wpływały na stan torowisk. Jeden z tych nietypowych pojazdów trafił później do Warszawy, gdzie pozostaje jednak tylko "zimnym" eksponatem.

Jeden z trzech ...
Wóz 4EGTW numer...
Jedną z przyczy...
 

Natomiast wagony 105Na od wielu już lat pełnią rolę rezerw i praktycznie nie wyjeżdżają na miasto, może za wyjątkiem godzin szczytów komunikacyjnych. Wszystkie trzy funkcjonujące obecnie linie tramwajowe obsługiwane są bowiem przez tabor z drugiej ręki.

Skład 105Na - 8...
Kontrasty w gor...
Wyposażony w wy...
Skład 105Na - 1...
Oczekujący na k...
 

Interesujący temat stanowi również współpraca gorzowskiego i krakowskiego przedsiębiorstwa komunikacyjnego. Już w latach osiemdziesiątych dokonano wymiany taboru. Kraków pozyskał wówczas wagony typu 102Na, natomiast do Gorzowa Wielkopolskiego pojechały wozy typu 105N. Natomiast w 1998 roku w ówczesnym Miejskim Zakładzie Naprawy Tramwajów dokonano remontu generalnego składu 105Na - 117+118, swoją drogą pochodzącego z Krakowa. Pojazdy te przez wiele kolejnych lat były wizytówką gorzowskiego MPK. Niestety, wagon numer 118 spłonął w 2009 roku. Jego kolega ze składu ocalał i został przebudowany na kawiarenkę. W miejsce tablic kierunkowych pojawiły się ekrany i głośniki, natomiast przy siedzeniach zamontowano stoliki wyposażone w uchwyty na napoje, kosze na śmieci i inne gadżety.

Zmodernizowany ...
Pulpit motornic...
Przedział pasaż...
Po spaleniu woz...

Tabor tramwajowy w Gorzowie Wielkopolskim uzupełnia jeszcze jeden wagon historyczny typu N numer 100 oraz wagon techniczny 4N przerobiony na pług. Oba pojazdy pochodzą ze Szczecina, ponieważ Gorzów Wielkopolski jako pierwsze miasto w Polsce wycofał z ruchu swoje wagony generacji N już w 1980 roku.

Pełniący funkcj...
Pług śnieżny zb...

Gorzowska sieć tramwajowa od lat jest niedoinwestowana, co widać praktycznie na każdym kroku. Infrastruktura torowa jest w coraz gorszym stanie, więc nie dziwi fakt, że częściej mówi się o likwidacji niż o remontach. Jednocześnie, od ponad 20 lat nie kupiono żadnego nowego tramwaju, a sieć funkcjonuje na w miarę przyzwoitym poziomie wyłącznie dzięki sprowadzeniu używanego taboru oraz dużemu poświęceniu ludzi odpowiedzialnych za gorzowskie tramwaje. Brak odpowiedniego finansowania przez władze miasta widać również po braku realizacji projektów współfinansowanych ze środków z Unii Europejskiej. Podczas, gdy w pozostałych polskich miastach trwa mniejszy lub większy renesans tramwaju, w Gorzowie Wielkopolskim nie zrealizowano żadnego projektu związanego z tym środkiem transportu.

 

PSMKMS & Impuls

 

Komentarze  

 
0 #3 Piotr Cholewa 2014-07-03 20:01
Bida-System :cry:
 
 
-2 #2 105 2013-11-26 14:26
.
 
 
+8 #1 Wypalacz Rafał 2013-11-24 22:36
Może tytułem uzupełnienia do ostatniej części tekstu - jakieś remonty torowisk jednak są wykonywane, choćby na ulicy Warszawskiej, czy Sikorskiego (m. in. sukcesywnie, kawałkami jest remontowany jednotor w okolicy dworca kolejowego). Jednocześnie trasa na Piaski jest całkowicie zostawiona odłogiem - co wiąże się z wielokrotnie wyrażaną przez prezydenta Gorzowa chęcią jej likwidacji, obecnie z powodu/pod pretekstem budowy linii ciepłowniczej kolidującej z trasą tramwajową oraz z chęcią stworzenia na ulicy Bolesława Chrobrego "prawdziwego deptaka". Na osłodę opublikowano też plany budowy trasy na Górczyn w północno-wschod niej części miasta, która miałaby odchodzić od ulicy Walczaka i biec ulicami: Czereśniową, Piłsudskiego, Górczyńską, Bora-Komorowski ego do pętli przy Fieldorfa-Nila. Oczywiście tego by nową trasę zacząć od trasy na Piaski i poprowadzić ulicami Roosevelta i al. Odrodzenia Polski (czyli tak jak dziś jżdżą autobusy) nikt z władz Gorzowa już nie zaproponował.
 

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 156 gości oraz 2 użytkowników.