Warszawa - Nowe trasy tramwajowe

Od kilku lat w naszym kraju trwa prawdziwy boom, jeżeli chodzi o rozwój infrastruktury tramwajowej. W trend ten zaczęła się również wpisywać Warszawa, w której wcześniej główny nacisk stawiano na budowę metra. W dniu 21 stycznia 2013 roku w Stolicy oddano do użytku pierwszą od 2005 roku, nową trasę tramwajową. Pod koniec 2014 roku dołączył do niej kolejny nowy odcinek, a dwa miesiące później jeszcze jeden.

Próby realizacji nowej trasy tramwajowej łączącej pętlę „Winnica” ze stacją końcową metra „Młociny” podejmowane są co najmniej od dekady. Już bowiem na początku obecnego stulecia dostrzeżono potrzebę poprawy dojazdu mieszkańców zespołu osiedli Tarchomin - Nowodwory, położonych w dzielnicy Białołęka, do centrum Warszawy. Przez kolejne lata nie udało się jednak opracować ostatecznego projektu wraz z uzyskaniem wszystkich niezbędnych decyzji do jego realizacji. W związku z tym postanowiono podzielić inwestycję na etapy, tak aby umożliwić budowę przynajmniej pierwszego fragmentu trasy, którego przebieg nie budził tak wielkich emocji, jak jego dalsza część.

 

W rezultacie w ramach budowy Mostu Północnego, który w międzyczasie ochrzczony został mianem mostu Marii Skłodowskiej-Curie, powstał pierwszy odcinek nowej linii tramwajowej. Dość szybko dostrzeżono zagrożenie, że nowe torowisko przez kilka kolejnych lat może leżeć bezużyteczne. Założenie to okazało się być dosłownie prorocze, chociaż biorąc pod uwagę wcześniejsze problemy z realizacją inwestycji, takiej sytuacji można było się w zasadzie spodziewać. Stąd podjęta decyzję o włączeniu do eksploatacji powstałego odcinka torowiska. Do tego potrzebne były jednak wagony dwukierunkowe, których Tramwaje Warszawskie nie posiadały. Rozważano różne warianty, w tym między innymi wypożyczenie również z Krakowa taboru dwukierunkowego. W końcu jednak zdecydowano się wprowadzić aneks do umowy na dostawę 186 wagonów firmy PESA. W rezultacie, w Warszawie pojawiło się 6 wozów 120Na DUO.

 

Próby nowego odcinka torowiska rozpoczęły się już pod koniec 2012 roku. Jednak dopiero 21 stycznia 2013 roku na trasę wyjechały pierwsze liniowe tramwaje. Jest to jednocześnie pierwszy nowy odcinek torowiska w Warszawie od 2005 roku. Początkowo na trasę skierowano tylko nową linię numer 2, która kursowała do tymczasowej końcówki „Stare Świdry”. Tramwaj po wyruszeniu z dworca przesiadkowego Metro Młociny, przejeżdża koło zajezdni Żoliborz, gdzie zlokalizowano drugi przystanek, by następnie pokonać skrzyżowanie, od którego odchodzi nowa trasa. Trasa prowadzi dalej po moście Marii Skłodowskiej-Curie, gdzie usytuowany został kolejny przystanek, natomiast tuż za mostem na przystanku „Stare Świdry” zainstalowano nakładowy rozjazd torowy, który umożliwiał przez blisko dwa lata przejazd na drugi tor. Pokonanie pierwszego odcinka nowej trasy trwało mniej niż 10 minut.

 

Nowa linia tramwajowa od samego początku kursowała z dużą częstotliwością - co 5 minut w szczycie i co 10 minut poza szczytem. Niestety, zarówno to, jak i usytuowanie na Młocinach przystanku dla wysiadających i wsiadających maksymalnie blisko wejścia na peron metra, nie spowodowało masowej przesiadki mieszkańców Tarchomina z autobusów do tramwajów. Nie pomogło nawet ograniczenie obsługi osiedla przez autobusy. Główny problem polegał na tym, że tramwaj dojeżdżał zaledwie do obrzeży osiedla. Wprawdzie zapewniono dodatkową linię dowozową do końcówki tramwajowej, jednak perspektywa dwóch przesiadek i korzystania z trzech środków transportu przy dojeździe do centrum niewielu zachęcała do wybrania takiego rozwiązania.

Swing 120Na DUO...
Tymczasowa końc...
Swing 120Na DUO...
 

Sytuacja uległa poprawie dopiero w dniu 24 grudnia 2014 roku. Po 10 miesiącach budowy, oddano wówczas do użytku kolejny odcinek trasy, liczący trzy przystanki oraz dwutorową pętlę końcową „Tarchomin Kościelny”. Mimo uruchomienia nowego odcinka torowiska, sama inwestycja nie jest jeszcze ostatecznie zakończona. W wielu miejscach brakuje infrastruktury towarzyszącej, w tym chodników, ścieżek rowerowych, czy parkanów oddzielających torowisko. Dodatkowo, torowisko na wiosnę otrzyma dywanik trawiasty. Poważny problem, który zresztą opóźnił oddanie nowego odcinka do eksploatacji, stanowiło również zapewnienie zasilania do nowej podstacji trakcyjnej. Z tego względu, na nowej trasie kursuje tylko jedna linia tramwajowa numer 2 Metro Młociny - Tarchomin Kościelny z częstotliwością co 6 minut w dni powszednie oraz co 7-8 w dni wolne od pracy. Po oddaniu podstacji do użytku, dodatkowo skierowana zostanie tu linia numer 17. Inwestycja zrealizowana została przez krakowską firmę ZUE S.A.

 

Trasa do Winnicy wciąż nie jest jednak w całości gotowa. Brakuje bowiem ostatniego odcinka, którego budowa przynajmniej teoretycznie powinna być perspektywą najbliższych miesięcy. Co ciekawe jednak, na pętli „Tarchomin Kościelny” nie wykonano rozjazdów w kierunku dalszego odcinka, pozostawiając jedynie wolne miejsce, a także sieć trakcyjną nad nieistniejącym torem. Czyżby więc mieszkańcy Winnicy mieli jeszcze kilka lat czekać na tramwaj?

Tymczasowy koni...
Swing 120Na DUO...
Po tymczasowej ...
Tramwaje linii ...
Jeden z przysta...
Przystanek pocz...
Pętla Tarchomin...
Pozostawione mi...
Toru nie ma, a ...
 

W 2014 roku zrealizowano jeszcze jeden nowy odcinek torowiska tramwajowego w Warszawie, wzdłuż ulicy Powstańców Śląskich. Trasa połączyła istniejące linie tramwajowe w dzielnicy Bemowo w północno - zachodniej części Warszawy.

 

Nowe torowisko rozpoczyna się w rejonie skrzyżowania ulicy Górczewskiej i Powstańców Śląskich. Dalej trasa biegnie w kierunku północnym środkiem alei Powstańców Śląskich i łączy się z istniejącym torowiskiem w rejonie skrzyżowania ulicy Radiowej z Powstańców Śląskich. Na obu skrzyżowaniach zapewniono wszystkie relacje skrętne.  Nowa trasa, mniej więcej w połowie, przecina również linię tramwajową w kierunku Boernerowa. W tym miejscu nie wykonano jednak żadnych relacji skrętnych.

 

Wszelkie prace przy torowisku jak i sieci trakcyjnej na całej długości liczącego ponad dwukilometrowego odcinka zostały wykonane do końca 2014 roku. Do zrobienia pozostało wówczas właściwie tylko przeprowadzenie robót kosmetycznych, w tym zasianie trawy czy wyrównanie gruntu. W jednym miejscu wystąpił problem z odwodnieniem torowiska, co prawdopodobnie było jedną z przyczyn braku uruchomienia nowego odcinka. Dodatkowo, także jezdnie ulicy Powstańców Śląskich oraz chodniki, ścieżki rowerowe oraz zieleńce wymagały jeszcze wielu prac.

Gotowe skrzyżow...
Pierwszy przyst...
Środek trasy i ...
Przystanek w re...
Zdjęcie od drug...
Pierwszy przyst...
Przebudowane sk...
 

W dniu 14 lutego 2015 roku, czyli w dzień świętego Walentego, doszło w Polsce do dwóch wydarzeń związanych z komunikacją tramwajową. Zamknięto odcinek torów w Rudzie Śląskiej (o czym informowaliśmy tutaj) i otwarto łącznik torowy w dzielnicy Bemowo spinając północno-zachodnią obwodnicę torową.

 

Nową trasą od samego rana kursowała linia tramwajowa numer 11, która połączyła stacje metra Młociny i Marymont. Do jej obsługi skierowano przede wszystkim wagony PESA 120Na, a także 116Na. Dodatkowo, w godzinach od 10:00 do 18:00 uruchomiono specjalną linię B, kursującą na trasie Nowe Bemowo - Zajezdnia Wola. Do jej obsługi skierowane zostały następujące historyczne tramwaje:

 

  • B1 - pierwszy wagon 105N w Warszawie, noszący numer 1000, odrestaurowana na wzór 105N, ale z aparaturą 105Na;
  • B2 - wagon typu K solo numer 403;
  • B3 - wagon typu N solo numer 607;
  • B4 - skład 13N+13ND numer 821+818;
  • B5 - wagon 102N numer 5.

 

Piękna pogoda sprawiła, że od samego rana, tramwaje kursujące nowym odcinkiem torowiska, cieszyły się dużym zainteresowaniem pasażerów. Linia numer 11 na całej trasie notowała bardzo dobre napełnienie a na nowych przystankach ustawiały się spore grupy pasażerów. Tramwaj ten połączył swoją trasą przystanki dwie stacje metra Młociny i Marymont. Jednak po otwarciu drugiej linii podziemnej kolei miejskiej, jedenastka zostanie skrócona do Ronda Daszyńskiego, gdzie ma się kończyć trasa metra. Do obsługi zostaną wówczas skierowane dwukierunkowe wagony 128N i 120Na DUO. W chwili obecnej gotowa jest już przejazdówka w okolicy Ronda Daszyńskiego, dzięki której tramwaje będą mogły przejechać z jednego toru na drugi.

 

Linia B, która kursowała tylko w dniu 14 lutego, również cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem pasażerów, szczególnie sympatyków komunikacji i osób, które specjalnie wybrały się na oglądnięcie nowej trasy tramwajowej. Na wszystkich pasażerów w historycznych wagonach czekał słodki upominek i drobny prezent od Tramwajów Warszawskich. 

 

Po godzinie 12:00 na pętli Nowe Bemowo odbyło się oficjalne oddanie trasy do użytku, połączone ze spotkaniem władz Stolicy, zarządu ZTM i TW z przedstawicielami mediów. Cała infrastruktura z budową nowej trasy zostanie ukończona w ciągu najbliższych dwóch-trzech miesięcy.

Tramwaj linii 1...
Przystanek Kazu...
Wagon 105Na - 1...
Poznański wagon...
Wagon K na przy...
Tramwaj linii 1...
Opóźniony i prz...
ENka z bliska n...
Historyczny skł...
Uroczyste otwar...

Tramwaje Warszawskie od lat etapami realizują trasę tramwajową z Młocin na Tarchomin. Powyżej opisane zostały dwa pierwsze etapy prac, dzięki czemu tramwaje dojeżdżają do pętli "Tarchomin Kościelny", zlokalizowanej przy ulicy Mehoffera. W 2016 roku rozpoczęła się realizacja trzeciego etapu, w ramach którego powstaje liczący około 1,5 kilometra, odcinek dwutorowej trasy wzdłuż ulicy Światowida do końcówki przewidzianej przy ulicy Strumykowej. Dzięki temu kolejna duża "sypialnia" w Warszawie oraz pętla autobusowa "Nowodwory", będąca ważnym węzłem przesiadkowym, zyskają połączenie tramwajowe. Wykonawcą inwestycji jest konsorcjum firm ZUE i Strabag, które za wykonane prace otrzymać ma 31,6 mln zł. Realizacja nowego torowiska ruszyła w czerwcu 2016 roku, natomiast wszystkie prace mają się zakończyć w przeciągu ośmiu miesięcy.

 

Torowisko powstające w ramach inwestycji zrealizowane zostanie w technologii bezpodsypkową. Jednocześnie, pomiędzy szynami znajdować się będzie trawa, natomiast na skrzyżowaniach, przystankach i przejściach zastosowany zostanie beton asfaltowy. Wzdłuż torowiska postawione będą 43 słupy trakcyjne. W zakres inwestycji wchodzi też przebudowa ulic na skrzyżowaniach z nowym torowiskiem, realizacja nowego układu chodników i dróg rowerowych, a także stacja prostownikowo-trakcyjna "Nowodwory". Na trasie znajdą się dwa zespoły przystankowe, zlokalizowane przy skrzyżowaniach z ulicą Ordonówny i Stefanika. Realizowany odcinek pozbawiony będzie pętli końcowej, tak więc na trasę wjadą wyłącznie tramwaje dwukierunkowe, które kończyć będą jazdę na wysokości obecnej autobusowej pętli "Nowodwory". Ostatni przystanek znajdzie się przed skrzyżowaniem z ulicą Ordonówny.

 

Prowadzone prace wymuszą trwające około dwa tygodnie wyłączenie ruchu na pętli "Tarchomin Kościelny". Końcówka ta już w trakcie budowy została przygotowana w ten sposób, aby zminimalizować ingerencję w dotychczasową infrastrukturę podczas przedłużania trasy tramwajowej. W ramach obecnie prowadzone inwestycji wykonane mają być dwa rozjazdy i kawałek odcinka toru prostego.

 

W pierwszych dniach lipca ruszyły prace na odcinku od pętli "Tarchomin Kościelny" do przystanku przy ulicy Stefanika. Przygotowano tu już koryto do budowy torowiska. Trwają również prace przy skrzyżowaniu ulic Ordonówny i Światłowida, czyli rejonie końcowego przystanku. Nie rozpoczęto jedynie prac pomiędzy ulicami Stefanika a Ordonówną.

 

W planach jest budowa trasy tramwajowej do pętli "Winnica". Również w tym przypadku rozważany jest podział tego odcinka na dwa etapy. W pierwszym tramwaje dojechałyby do Leśnej Polanki. Drugi etap obejmuje natomiast dalszy odcinek z pętlą przesuniętą do ulicy Modlińskiej. Tam przewidziano węzeł przesiadkowy. Decyzja co do budowy podjęta zostanie w chwili, gdy gotowa będzie kompletna dokumentacja projektowa, która jest w trakcie opracowywania i ma być gotowa w połowie przyszłego roku.

W środku zdjęci...
Pierwszy odcine...
Wyrównane koryt...
Bliżej przystan...
Okolica przysta...
Odcinek od ulic...
Rejon skrzyżowa...
Przebudowa skrz...
W tym miejscu o...
Nowa pętla tram...
Zaplecze budowy...

Przy okazji opisu rozbudowy warszawskiej sieci tramwajowej warto wspomnieć o likwidacji krótkiego odcinka. W dniu 7 sierpnia 2016 roku zakończono eksploatację łącznika torowego w ciągu ulicy Jagiellońskiej pomiędzy pętlą "Ratuszowa-ZOO" i aleją "Solidarności". Ten liczący około 200 metrów odcinek uruchomiony został w dniu 16 października 2011 roku, jako objazd dla skrzyżowania przy Dworcu Wileńskim, gdzie właśnie rozpoczynała się budowa stacji metra. Po sześciu latach dalsze funkcjonowanie tego torowiska nie było już potrzebne, a decyzję o jego zamknięciu przyspieszyły również żądania okolicznych mieszkańców. Jako ostatnia po odcinku tym kursowała linia tramwajowa numer 20, a także linia T, obsługiwana przez tabor zabytkowy.  

Pętla Ratuszowa...
Wagon 105Ni num...
Łuki z alei Sol...

Pod koniec stycznia 2017 roku budowa przedłużenia linii tramwajowej z pętli "Tarchomin Kościelny" do nowej końcówki "Nowodwory" powoli dobiegała końca. Torowisko wykonane zostało już na całej długości inwestycji. Trwały prace przy montażu sieci trakcyjnej oraz porządkowaniu terenu wokół nowego odcinka. Pierwsze tramwaje powinny tu wjechać na wiosnę tego roku.

Początek nowego...
Tramwaje na pęt...
Nowy odcinek to...
Przyszły przyst...
Przejazdówka to...
Prace przy siec...

Budowa przedłużenia trasy tramwajowej na Nowodwory najpewniej niczym by się nie wyróżniała, gdyby nie przeprowadzenie przez Tramwaje Warszawskie pewnego eksperymentu. Prawdopodobnie bowiem po raz pierwszy w naszym kraju zdecydowano się zastosować głębokie krzyżownice. Na polskich sieciach tramwajowych używane są płytkie krzyżulce. W rezultacie koło tramwaju pokonuje taką krzyżownicę przemieszczając się tylko na obręczy. Rozwiązanie to przyczynia się do zmniejszenia hałasu przez przejeżdżający pojazd. Jednocześnie powoduje znaczące zmniejszenie powierzchni styku koła z szyną i w konsekwencji zwiększenie ryzyka wykolejenia. Stąd producenci rozjazdów na płytkich krzyżownicach dopuszczają maksymalną prędkość przejazdu 15 km/h. Tramwaje Warszawskie postanowiły więc przetestować jedno z rozwiązań zakładających zwiększenie prędkości tramwajów na rozjazdach. Z tego względu zdecydowano się zastosować głębokie krzyżownice, które z powodzeniem używane są chociażby na sieciach tramwajowych w Niemczech. Tam tramwaje pokonują rozjazdy "na krzywo" nawet z prędkością około 30km/h. 

 

W przypadku trasy do Nowodworów zastosowano dwie głębokie krzyżownice na przejazdówce na końcu nowego odcinka. Miejsce to będzie poddane szczególnej obserwacji, dzięki czemu możliwa stanie się ocena przydatności tego rozwiązania w polskich warunkach. Być może, jeśli głębokie krzyżownice rzeczywiście przyczynią się do zwiększenia prędkości wagonów na rozjazdach, Tramwaje Warszawskie zdecydują się na szersze ich zastosowanie. Z zainteresowaniem na te testy patrzą również inne polskie miasta, w tym Kraków. Istotną kwestią pozostaje też ewentualna konieczność wymiany obręczy kół na szersze, która prawdopodobnie będzie niezbędna w związku z użyciem głębokich krzyżownic.

Przejazdówka to...
Głęboka krzyżow...
Głęboki rowek w...

W niedzielę, 26 lutego 2017 roku, miało miejsce uroczyste otwarcie liczącego 1,5 kilometra długości torowiska do końcówki "Nowodwory". Na trasie zlokalizowane zostały dwa przystanki, a do obsługi odcinka skierowano linię numer 2, przedłużoną z pętli "Tarchomin Kościelny". Warto przypomnieć, że inwestycję zrealizowało konsorcjum firm ZUE i Strabag. Umowa na wykonanie prac podpisana została w dniu 7 czerwca 2016 roku.

 

W uroczystym otwarciu nowego odcinka torowiska uczestniczyły dwa wagony tramwajowe PESA Jazz DUO numer 3617 i 3620, które w 17 minut dotarły do nowej końcówki z pętli "Metro Młociny". Na Nowodwory dotarł też historyczny wagon tramwajowy typu K.

 

Nowy odcinek torowiska obsługuje wyłączenie linia tramwajowa numer 2. Z uwagi na brak pętli końcowej, trasa obsługiwana jest przez tabor dwukierunkowy, który zmienia kierunek przejeżdżając z jednego toru na drugi. Linia numer 2 kursuje na trasie Metro Młociny - Nowodwory z częstotliwością nawet co 4 minuty w godzinach szczytu. Wprowadzone zostały także kursy skrócone na trasie Metro Młociny - Tarchomin Kościelny, realizowane z częstotliwością co 8 minut. Dzięki temu, na wspólnej trasie pociągi tramwajowe linii numer 2 odjeżdżają z przystanków co 2-4 minuty.

 

Warto przypomnieć, że na końcówce "Nowodwory", po raz pierwszy w Warszawie i najpewniej również w naszym kraju, zastosowano rozjazdy z krzyżownicami głębokorowkowymi. Rozwiązanie to ma być przetestowane w tym miejscu, a Tramwaje Warszawskie już przymierzają się do instalacji tego typu krzyżownic w innych lokalizacjach. Głębokorowkowe krzyżownice umożliwiają pokonywanie rozjazdów z większą prędkością i jednocześnie bezpieczniej.

 

Realizowana etapami od lat budowa tramwaju na Tarchominie cały czas postępuje do przodu. W ciągu dwóch lat gotowy ma być kolejny odcinek do ulicy Modlińskiej, natomiast w 2021 roku trasa osiągnie w końcu finalną długość, a na jej końcu zlokalizowany zostanie dworzec tramwajowo-autobusowy "Winnica".

 

PSMKMS & Impuls

Oficjalna część...
Przyjazd pierws...
Pierwsze tramwa...
Obecny koniec t...
Historyczny wag...
Okolicznościowe...

Komentarze  

 
+1 #3 Sebastian Kudela 2017-01-31 21:39
Kto jest producentem powyższej krzyżownicy głębokorowkowej ?
 
 
+2 #2 Impuls 2016-09-01 21:14
Zdjęcia do ostatniego materiału zostały wykonane kilka tygodni temu i obecnie zaawansowanie prac do pętli Nowodwory jest już dużo większe. Do tematu powrócimy jesienią.
 
 
+7 #1 solaris8315 2015-01-04 22:10
Warto dodać, że oprócz sieci trakcyjnej nad nieistniejącym torem w kierunku Winnicy także ciekawie wyglądają sygnalizatory dla tej trasy przy wyjeździe z pętli Tarchomin Kościelny. Władze miasta coś tam mówią, że przetarg na tramwaj do Winnicy będzie już w tym roku. A to się zobaczy...
A odnośnie trasy na Powstańców. Przebudowa jednej jezdni i chodników stoi w martwym punkcie i niestety z powodu zimy tak będzie najpewniej do wiosny...
Ps. Powstańców Śląskich jest tylko ulicą a nie aleją :)
 

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 259 gości oraz 2 użytkowników.