Solaris Urbino 18 IV electric
- Nadrzędna kategoria: Autobusy
- Kategoria: Autobusy eksploatowane w Krakowie
- Opublikowano: czwartek, 19, grudzień 2024 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 5012
Wśród wprowadzonych do ruchu w sierpniu 2017 roku 20 autobusów elektrycznych znalazły się również trzy Solarisy Urbino 18 IV electric. Były to pierwsze elektryczne autobusy przegubowe w naszym mieście. Pojazdy skierowane zostały do obsługi linii numer 169 i 469. W 2021 roku dołączyło do nich kolejne 51 autobusów, a w 2023 roku dalsze 25 wozów tego typu.
Autobusy elektryczne są obecne na ulicach Krakowa od wiosny 2014 roku. Wtedy rozpoczęły się trwające wiele miesięcy testy pojazdów różnych producentów. Wśród nich nie było jednak żadnego przegubowca. Wielkopojemne autobusy elektryczne, w pierwszych latach seryjnej produkcji tego typu pojazdów, należały bowiem do rzadkości. Sytuację tę postanowiła zmienić firma Solaris Bus&Coach S.A., która szybko wprowadziła na rynek elektryczne przegubowce.
Przetarg na dostawę 20 autobusów elektrycznych, wśród których 17 sztuk miało mieć długość dwunastu metrów, natomiast 3 egzemplarze po osiemnaście metrów długości, został ogłoszony w marcu 2016 roku. Jedyną ofertę złożyła firma Solaris Bus&Coach S.A. i to właśnie ona zdobyła całe zamówienie. Pierwsze zamówione autobusy elektryczne przybyły do Krakowa na początku lipca 2017 roku. Przez kolejne dni trwało ich przygotowanie do eksploatacji w naszym mieście. W końcu w dniu 9 sierpnia odbyła się ich uroczysta prezentacja, w ramach której poinformowano również, że jeden spośród trzech zakupionych autobusów przegubowych, oznaczony numerem DN003, był jednocześnie 15000. pojazdem wyprodukowanym w fabryce Solaris Bus&Coach S.A. w Bolechowie. To nie pierwszy taki "rodzynek" w naszym mieście. Wóz numer BU830 był bowiem 1000. pojazdem, natomiast PU950 10001., pochodzącym z podpoznańskiej fabryki.
Zakupione autobusy elektryczne reprezentowały IV generację pojazdów firmy Solaris Bus&Coach S.A., która miała swoją premierę we wrześniu 2014 roku podczas targów IAA Nutzfahrzeuge w Hanowerze. Na bazie nowej konstrukcji powstała między innymi wersja elektryczna, która nagrodzona została tytułem najlepszego autobusu miejskiego roku 2017 w konkursie „Bus of the Year”.
Autobusy Solaris Urbino 18 IV electric są pojazdami w pełni niskopodłogowymi, wyposażonymi w czworo dwuskrzydłowych drzwi. Pierwsza para otwiera się tradycyjnie do środka, natomiast trzy kolejne są odskokowo-uchylne. We wnętrzu znajdują się 42 miejsca siedzące oraz 79 miejsc dla pasażerów stojących. Osiemnastometrowy autobus napędzany jest silnikiem trakcyjnym o mocy 240 kW. Dodatkowo wyposażony jest w baterie litowo-jonowe o pojemności 200 kWh, które zapewniają zasięg około 150 kilometrów bez ładowania. Pojazd może być ładowany zarówno poprzez złącze typu plug-in, jak i zamontowany na dachu pantograf. Poza tym wyposażony jest w identyczny sposób, jak tradycyjne pojazdy. Posiada więc pełny system informacji pasażerskiej, klimatyzację przedziału pasażerskiego, monitoring, automaty biletowe przyjmujące płatności zarówno gotówką jak i kartą, czy ładowarki USB.Autobusy elektryczne dostarczone do Krakowa pomalowane zostały w identyczne barwy, jak pozostałe Solarisy Urbino IV generacji. Wyjątek stanowią naklejki drzew umieszczone na burtach, które niestety uroku nie dodają.
Autobusy Solaris Urbino 18 IV electric przydzielone zostały do zajezdni Wola Duchacka, gdzie oznaczono je numerami z przedziału od DN002 do DN004. Pojazdy skierowano do obsługi linii numer 169 i 469, początkowo tylko w dni powszednie w godzinach szczytów przewozowych, jednak później zaczęły wyjeżdżać na ulice miasta również w weekendy. Wówczas kursowały także na linii 144. Okazjonalnie pojawiały się ponadto na linii 164. Ładowane są głównie w zajezdni przy pomocy złącza plug-in, natomiast mają możliwość ładowania poprzez pantograf.
| Typ | Solaris Urbino 18 IV electric | |||
| Numeracja | DN001 | DN002 - DN004 | DN007 - DN056 | DN057 - DN081 |
| Rok produkcji | 2017 | 2017 | 2021 | 2023 |
| Klasa | MEGA, niskopodłogowy, elektryczny | |||
|
Wymiary |
||||
| Długość [mm] | 18000 | |||
| Szerokość [mm] | 2550 | |||
| Wysokość [mm] | 3300 | |||
| Rozstaw osi [mm] | 5900, 6000 | |||
| Zwis przedni [mm] | 2700 | |||
| Zwis tylni [mm] | 3400 | |||
| Masa własna [kg] | 19195 | 18610 | 18550 | 19330 |
| Masa całkowita [kg] | 28000 | 29000 | ||
|
Układ siedzeń |
||||
| Liczba miejsc siedzących | 42 | 43 | 44 | 42 |
| Typ siedzeń | wyścielane | |||
| Liczba miejsc stojących | 63 | 79 | 98 | 100 |
|
Układ drzwi |
||||
| Z prawej strony | 2-2-2-2 elektryczne, otwierane do wewnątrz (pierwsze drzwi) lub na zewnątrz (drugie i trzecie drzwi), dwuskrzydłowe |
|||
|
Silnik |
||||
| Marka i typ silnika | ZF AVE 130 | TSA TMF 35-44-4 | ZF AVE 130 | TSA TMF 35-44-4 |
| Moc silnika [kW] | 2x125 | 240 | 2x110 | 240 |
|
Baterie |
||||
| Marka i rodzaj baterii | Solaris High Energy, litowo-jonowe | |||
| Pojemność baterii [kWh] | 240 | 200 | 300 | 420 |
|
Inne dane |
||||
| Zawieszenie | zawieszenie ECAS, przyklęk prawej strony o około 70 mm, podnoszenie o około 60 mm | |||
| Koła | 275/70 R 22,5 (przód solo, tył bliźniak) | |||
| Hamulce |
EBS (dwuobwodowy), układ elektroniczny zapobiegający blokowaniu kół przy hamowaniu (ABS) i poślizgowi przy ruszaniu (ASR), hamulec ręczny (postojowy) - z możliwością mechanicznego odblokowania układu hamulcowego, hamulec przystankowy |
|||
| Konstrukcja nośna | kratownica ze stali odpornej na korozję | |||
| Kabina | częściowo zabudowana z przeszklonymi drzwiami | |||
| Prędkość maksymalna [km/h] | 72 | |||
| System ładowania baterii | złącze plug-in, pantograf | |||
Od początku wiadomym było, że zakup 3 elektrycznych autobusów przegubowych jest przymiarką do wprowadzenia do regularnej eksploatacji znacznie większej liczby tego typu pojazdów. W 2019 roku krakowskie MPK ogłosiło przetarg na dostawę 50 nowych, przegubowych autobusów elektrycznych. O zamówienie rywalizowały dwie firmy: Solaris Bus&Coach SA oraz dystrybutor autobusów marki Mercedes - firma EvoBus Polska Sp. z o.o., przy czym producent z Bolechowa zaproponował niższą cenę. W pierwszym postępowaniu nie udało się wyłonić zwycięzcy z uwagi na fakt przekroczenia budżetu zamawiającego przez obie złożone oferty. Drugie podejście do zakupu przegubowców rozpoczęło się w dniu 20 grudnia 2019 roku. I tym razem Solaris okazał się być tańszy, chociaż nie zmienił wartości swojej oferty, a EvoBus zaproponował natomiast niższą cenę. W rezultacie, w dniu 23 marca 2020 roku krakowskie MPK poinformowało o wyborze autobusów firmy Solaris Bus&Coach SA.
Wybrany wykonawca, poza dostawą 50 nowych, przegubowych autobusów elektrycznych, miał za zadanie przygotowanie stanowisk na terenie zajezdni Wola Duchacka do ładowania pojazdów. Zdecydowano się na nowatorskie rozwiązanie. Przegubowce przystosowane zostały bowiem do ładowania w sposób wolny przez pantograf. Dotychczas takie rozwiązanie stosowano przy szybkim ładowaniu, odbywającym się na pętlach podczas postoju pomiędzy kolejnymi kursami. Dzięki temu jednak, zaoszczędzone zostało miejsce w zajezdni, jak również sam proces ładowania został ułatwiony. Autobus podjeżdża bowiem na stanowisko, podnosi pantograf i rozpoczyna się ładowanie. Przy ładowaniu poprzez złączone plug-in, konieczne jest jego podłączenie do autobusu.
W dniu 18 marca 2021 roku w zajezdni Wola Duchacka wprowadzono do ruchu pierwszą partię z 50 zamówionych autobusów Solaris Urbino 18 IV electric. Po krótkiej prezentacji, nowe wozy skierowane zostały do obsługi linii 179 oraz jednej ze szczytowych brygad linii 173. Od 17 kwietnia elektryczne przegubowce zaczęły kursować na linii 503, natomiast od 17 maja na linii 144. Ze względu na zapisy projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, zakupione autobusy elektryczne w trakcie trwałości projektu mogły być eksploatowane tylko na wspomnianych powyżej czterech liniach: 144, 173, 179 i 503. Wszystkie 50 przegubowców przydzielono do zajezdni Wola Duchacka, gdzie otrzymały numery taborowe od DN007 do DN056.
Nowe autobusy wyposażeniem przypominały pojazdy, które były kupowane na przestrzeni poprzednich lat. Nowością były podparcia dla stojących pasażerów, zlokalizowane w rejonie drugich drzwi. Pojazdy posiadały też automaty biletowe przystosowane do przyjmowania płatności tylko przy pomocy kart płatniczych. Urządzenia te były praktycznie identyczne, jak stosowane w autobusach firmy Mobilis. W odróżnieniu od trzech pierwszych przegubowców elektrycznych, w pojazdach tych pantograf zamontowano nad kabiną kierowcy, a nie z tyłu pierwszego członu. Autobusy te wyposażone zostały też w dwa silniki elektryczne ZF AVE 130 o mocy 110 kW każdy, umieszczone bezpośrednio przy piastach, zasilane energią zmagazynowaną w bateriach Solaris High Energy o pojemności 300 kWh.
Równolegle do dostawy 50 elektrycznych Solarisów Urbino 18 IV electric, wiosną 2021 roku w Krakowie pojawił się jeszcze jeden autobus tego typu. W dniu 8 kwietnia na ulicach naszego miasta swoją premierę miał wóz oznaczony numer DN001. Pojazd ten nie był fabrycznie nowy. Został bowiem wyprodukowany w 2017 roku i przez trzy lata kursował po ulicach Warszawy. W tym czasie był wypożyczony przez tamtejsze Miejskie Zakłady Autobusowe sp. z o.o. Po zakończeniu trzyletniego okresu dzierżawy, elektryczny przegubowiec zdecydowało się wypożyczyć krakowskie MPK. Autobus przetransportowano do Krakowa jeszcze w lutym 2021 roku. Przez kolejne tygodnie trwały przygotowania do rozpoczęcia jego liniowej eksploatacji. Pojazd zmienił między innymi barwy z warszawskich na krakowskie. W końcu trafił do ruchu liniowego. Najczęściej wysyłano go do obsługi linii 169 i 469. Pojazd ten wyposażony został w dwa silniki elektryczne ZF AVE 130 o mocy 125 kW każdy, umieszczone bezpośrednio przy piastach, a także zespół baterii o pojemności 240 kWh.
W wyniku przeprowadzenia dwóch postępowań przetargowych w 2022 roku, w kolejnym roku w Krakowie pojawiły się dalsze autobusy przegubowe Solaris Urbino 18 IV electric. Najpierw w dniu 6 lipca do eksploatacji wprowadzono 7 pojazdów, które oznaczono numerami od DN057 do DN063. W dniu 26 października dołączyło do nich kolejne 18 wozów, oznaczonych numerami od DN064 do DN081. Autobusy z obu serii ponownie wyposażone zostały w silniki TMF 35-44-4 o mocy 240 kW oraz baterie o pojemności 420 kWh, dzięki czemu pojazdy te mogą pokonać większe odległości pomiędzy kolejnymi ładowaniami w stosunku do eksploatowanych już w Krakowie autobusów. Co istotne, wszystkie systemy i urządzenia funkcjonujące w pojeździe, w tym ogrzewanie, są zasilane wyłącznie energią elektryczną. Na pokład mogą zabrać 141 pasażerów, w tym 42 na miejscach siedzących.
Nowe autobusy trafiły zarówno na dotychczas eksploatowane przez pojazdy elektryczne linie: 144, 169/469, 173, 179 i 503, jak i na nowe trasy: 164, 174 czy 194. Okazjonalnie pojawiały się również na liniach 105 i 129, a nawet na liniach nocnych. Dzięki realizacji obu dostaw, liczba przegubowych autobusów elektrycznych, eksploatowanych na ulicach Krakowa, zwiększyła się do 81 sztuk.
