Irizar ie bus 12
- Nadrzędna kategoria: Autobusy
- Kategoria: Autobusy eksploatowane w Krakowie
- Opublikowano: piątek, 25, lipiec 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 839
W listopadzie 2023 roku na ulice Krakowa wyjechały 4 elektryczne autobusy Irizar ie bus 12. Są to pierwsze pojazdy tego producenta, które trafiły do ruchu w ramach Komunikacji Miejskiej w Krakowie. Dzięki ich dostawie, liczba elektrycznych autobusów eksploatowanych w naszym mieście wzrosła do 121 sztuk.
W 2022 roku ogłoszono serię przetargów na dostawę autobusów elektrycznych dla Krakowa. Większość zamówień zdobyła firma Solaris Bus&Coach S.A., jednak jeden kontrakt przypadł hiszpańskiej firmie Irizar, która dotychczas nie dostarczała żadnych pojazdów komunikacji miejskiej do naszego kraju. Co więcej, w Polsce była znana przede wszystkim z produkcji autokarów turystycznych. Dzięki temu jednak przełamany został w końcu monopol firmy Solaris, która dotychczas dostarczyła wszystkie krakowskie autobusy elektryczne.
Firma Irizar S.Coop. jest hiszpańskim przedsiębiorstwem branży motoryzacyjnej, zajmującym się produkcją nadwozi autobusowych, w szczególności do autokarów. Siedziba przedsiębiorstwa mieści się w Ormaiztegi w Kraju Basków. Przedsiębiorstwo Irizar zostało założone w 1889 roku przez José Antonio Irizara. Początkowo była to manufaktura produkująca elementy dyliżansów, jednak jeszcze w dziewiętnastym wieku rozpoczęto wytwarzanie całych wozów konnych. W 1928 roku zbudowano pierwszy pojazd napędzany silnikiem spalinowym. W 1948 roku powstała pierwsza konstrukcja autobusu wykonana z metalu. W latach 1956 - 1957 Irizar zaprezentował dwa ważne dla historii przedsiębiorstwa modele – piętrowy autobus oparty na nowym podwoziu oraz silniku produkcji Pegaso, a także autokar będący jednym z najbardziej luksusowych tego typu pojazdów na rynku. Oba autobusy wyróżniały się designem oraz nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi. Dzięki temu, Irizar na kolejne dekady skupił się na produkcji autokarów. W 1989 roku zaprezentowano nowy autokar Irizar Century. Stał się on prawdziwym przebojem hiszpańskiego przedsiębiorstwa. Był produkowany przez ponad 20 lat na podwoziach różnych producentów. W sumie sprzedano go w liczbie ponad 20 tysięcy sztuk w różnych wersjach. Na początku drugiej dekady dwudziestego pierwszego wieku hiszpański producent postanowił wejść na rynek miejskich autobusów elektrycznych. W 2014 roku zaprezentowano efekt prac w ramach europejskiego programu ZeEUS na rzecz bezemisyjnego transportu publicznego – model i2e. Właśnie pojazdy z tej rodziny zostały zakupione do Krakowa.
Pierwszy Irizar ie bus 12 przybył do naszego miasta na początku sierpnia 2023 roku. Przez kolejne tygodnie trwały odbiory oraz przygotowanie pojazdów do eksploatacji w Krakowie. W końcu w dniu 23 listopada cztery nowe autobusy elektryczne zostały zaprezentowane na pętli Osiedle Kurdwanów. Po południu skierowano je do obsługi linii. Wóz o numerze DE639 pojawił się na linii 107. Pozostałe trzy pojazdy kursowały na linii 304. Zawitały więc od razu na trasę do Wieliczki, którą zaczęły odtąd obsługiwać regularnie. Nowe autobusy oznaczono numerami z przedziału od DE637 do DE640, kontynuując tym samym zakres numeracji, dotychczas zajmowany przez dwunastometrowe, elektryczne Solarisy.
Nowe pojazdy wyróżniają się swoim wyglądem. Wcześniej bowiem żaden autobus marki Irizar nie kursował po Krakowie. We wnętrzu nie ma już tylu różnic. Chyba największą jest brak dużej szafy w tylnej części pojazdu. W zamian pasażerowie mogą korzystać z czterech miejsc siedzących, usytuowanych w jednym rzędzie. Nie ma miejsca tylko po prawej stronie. Autobusy mieszczą 92 pasażerów, w tym 27 na miejscach siedzących. Napędzane są silnikiem synchronicznym o mocy 206 kW, wyprodukowanym przez IRIZAR GROUP. Energia elektryczna magazynowana jest w bateriach litowo-jonowy NMC, składających się z trzech pakietów po 80 kWh, o łącznej pojemności 240 kWh. Pojazdy mogą być ładowane zarówno poprzez złącze plug-in, jak i pantograf. Wszystkie systemy i urządzenia funkcjonujące w autobusie, w tym ogrzewanie, są zasilane wyłącznie energią elektryczną.
Zakup czterech autobusów elektrycznych został dofinansowywany z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. Kontrakt obejmował opcję dostawy 3 dodatkowych pojazdów, jednak jak dotąd z niej nie skorzystano.
| Typ | Irizar ie bus 12 | |
| Numeracja | DE637 - DE640 | |
| Klasa | MAXI, niskopodłogowy, elektryczny | |
|
Wymiary |
||
| Długość [mm] | 12160 | |
| Szerokość [mm] | 2550 | |
| Wysokość [mm] | 3300 | |
| Rozstaw osi [mm] | 5955 | |
| Zwis przedni [mm] | 2805 | |
| Zwis tylni [mm] | 3400 | |
| Masa własna [kg] | 13266 | |
| Masa całkowita [kg] | 19500 | |
|
Układ siedzeń |
||
| Liczba miejsc siedzących | 27 | |
| Typ siedzeń | wyścielane | |
| Liczba miejsc stojących | 65 | |
|
Układ drzwi |
||
| Z prawej strony | 2-2-2 elektryczne, otwierane do wewnątrz (pierwsze drzwi) lub na zewnątrz (drugie i trzecie drzwi), dwuskrzydłowe |
|
|
Silnik |
||
| Marka i typ silnika | Grupa Irizar, centralny silnik synchroniczny | |
| Moc silnika [kW] | 206 | |
|
Baterie |
||
| Marka i rodzaj baterii | NMC, litowo-jonowe | |
| Pojemność baterii [kWh] | 240 | |
|
Inne dane |
||
| Zawieszenie | zawieszenie ECAS, przyklęk prawej strony o około 70 mm, podnoszenie o około 60 mm | |
| Koła | 275/70 R 22,5 (przód solo, tył bliźniak) | |
| Hamulce |
EBS (dwuobwodowy), układ elektroniczny zapobiegający blokowaniu kół przy hamowaniu (ABS) i poślizgowi przy ruszaniu (ASR), hamulec ręczny (postojowy) - z możliwością mechanicznego odblokowania układu hamulcowego, hamulec przystankowy |
|
| Konstrukcja nośna | kratownica ze stali odpornej na korozję | |
| Kabina | częściowo zabudowana z przeszklonymi drzwiami | |
| Prędkość maksymalna [km/h] | 72 | |
| System ładowania baterii | złącze plug-in, pantograf | |
