Jelcz M083C Libero
- Nadrzędna kategoria: Autobusy
- Kategoria: Autobusy wycofane z eksploatacji
- Opublikowano: piątek, 05, kwiecień 2019 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 5503
Były ostatnimi autobusami, jakie opuściły bramy zakładów "Jelcz" i trafiły do Krakowa. Pięć pojazdów Jelcz M083C Libero zostało zakupione w wyniku przetargu ogłoszonego w 2008 roku. Autobusy te były eksploatowane w naszym mieście do początku października 2018 roku, kiedy wycofano je z eksploatacji z uwagi na zbyt wysoki poziom emisji spalin.
Krakowskie MPK rozpoczęło eksploatację autobusów o niskiej pojemności w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Początkowo były to Autosany H6 Melon. Potem przyszła kolej na Jelcze M081MB Vero. Pojazdy te nigdy nie cieszyły się dobrą opinią, zarówno wśród kierowców jak i pasażerów. Na złej sławie zaważył zarówno niski komfort jazdy, jak i częste wysyłanie zbyt małych pojazdów na linie cieszące się sporą frekwencją pasażerów. Niestety, mimo że konstrukcja Libero stanowiła technologiczny skok w stosunku do Melonów czy Vero, nie udało się pozbyć wielu wad poprzedników, a małe pojazdy wciąż wysyłane były na linie, na których nie powinny się pojawiać.
Pierwowzór Jelcza M083C Libero wyprodukowany został w 2000 roku przez firmę Autosan. Model oznaczony symbolem A613MN Mini zdobył spore uznanie, jednak jego dalsza produkcja została wstrzymana z powodu wycofania się węgierskiego kooperanta. W 2002 roku zaprezentowany został kolejny model A0808MN Koliber, zaprojektowany całkowicie przez inżynierów z Autosana. W międzyczasie jednak produkcja autobusów miejskich skupiona została w podwrocławskiej fabryce firmy Jelcz, która zająć się miała dalszym rozwojem małego pojazdu. Prace nad projektem udało się ukończyć dopiero w 2006 roku, dzięki czemu jesienią na targach Transexpo w Kielcach zaprezentowany został Jelcz M083C Libero. Pojazd liczył 8500 mm długości, 2400 mm szerokości i 2630 mm wysokości. Na pokład zabrać mógł 52 pasażerów w tym 16 na miejscach siedzących. Pojazd napędzany był silnikiem Cummins ISBe4 160B o mocy 118 kW, spełniającym normę Euro 4. I to właśnie ta norma okazała się być zbyt słaba na krakowskie warunki w 2018 roku.
Jelcz M083C Libero po raz pierwszy gościł w Krakowie podczas testów w październiku 2007 roku. Pojazd wizualnie robił niezłe wrażenie, jednak już gorsze odczucia można było wynieść z jazdy. Mimo sporych rozmiarów, wnętrze autobusu było dość ciasne i znacznie mniej przestronne, niż chociażby w Jelczach M081MB. I to mimo tego, że Libero posiadał znacznie korzystniej umieszczony silnik na tylnym zwisie, w rezultacie czego cała powierzchnia autobusu przed drugą osią pozbawiona była stopni. Z przodu autobusu raziły wysokie osłony nadkoli oraz dominująca kabina kierowcy, co skutkowało bardzo ciasnym przesmykiem pomiędzy pierwszymi drzwiami a resztą przedziału pasażerskiego. Z tyłu znalazło się 13 miejsc siedzących, które również sprawiały wrażenie upakowanych i to głównie z powodu zbyt małej wysokości pojazdu. Kabina kierowcy nie została zbyt dobrze dopracowana. Przykładowo, kierownica zasłaniała część zegarów. Jednak najbardziej odczuwalnym elementem autobusu, który zdecydowanie negatywnie odbija się na komforcie pasażerów, była manualna skrzynia biegów ZF.
Mimo tych wad, krakowskie MPK zdecydowało się zakupić pięć Libero. Autobusy przybyły do Krakowa w połowie grudnia 2008 roku. Skierowane zostały do zajezdni Wola Duchacka, gdzie stacjonowały przez cały okres eksploatacji w Krakowie. Niemal natychmiast po przybyciu wysłano je do pracy na linii. Wbrew oczekiwaniom, nie zastąpiły Jelczy M081MB Vero, lecz normalne, dwunastometrowe Jelcze M121MB. Pojawiły się bowiem na liniach numer 145, 201 czy 245. W kolejnych dniach skierowano je również do obsługi linii 214 i 235. Skutkiem tego pojazdy te dość często jeździły przeładowane, nie wspominając już o sytuacjach pozostawiania na przystankach pasażerów, którzy nie zmieścili się do środka. W późniejszym okresie czasu, wraz z kasacjami Jelczy M081MB, Jelcze M083C Libero zaczęły być kierowane na bardziej odpowiednie linie, wymiennie z nowszymi Autosanami SanCity.
Po upadku fabryki w Jelczu, produkcja Libero powróciła na Podkarpacie. Tu autobus ten początkowo określany był jako Autosan A0808M SanCity, by ostatecznie stać się modelem M09LE SanCity. Pojazdy te, już bardziej dopracowane i wyposażone między innymi w automatyczną skrzynie biegów, również były kupowane przez krakowskie MPK. Tymczasem pięć Jelczy Libero eksploatowano do 2018 roku. Wówczas w Krakowie zapadła decyzja o wycofaniu z ruchu wszystkich autobusów, których silniki nie spełniają normy emisji spalin co najmniej EURO 5. Krakowskie M083C posiadały silniki spełniające normę EURO 4, w związku z tym również zakończyły eksploatację. Jako ostatni na ulicach Krakowa zaprezentował się wóz numer DA101, który uczestniczył w dniu 7 października 2018 roku w paradzie nowoczesnych i zabytkowych autobusów. Pięć Jelczy M083C Libero wystawionych zostało na sprzedaż. Przynajmniej jeden z nich trafił do Tarnobrzegu.
|
Typ |
Jelcz M083C |
| Długość [mm] | 8500 |
| Szerokość [mm] | 2400 |
| Wysokość [mm] | 2630 |
| Masa całkowita [kg] | 8200 |
| Liczba miejsc siedzących | 16 |
| Liczba miejsc siedzących | 16 |
| Liczba miejsc stojących | 36 |
| Typ silnika | Cummins ISBe4 160B |
| Moc silnika [kW] | 119 |
| Typ skrzyni biegów | ZF 6S-700BO |
| Liczba biegów | 6 |
