Tramwaje na świecie
Węgry - Debreczyn
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: piątek, 05, grudzień 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 2694
Debreczyn jest drugim co do wielkości miastem na Węgrzech. Mieszka tu nieco ponad 200 tysięcy ludzi. Jest to ważny ośrodek kultury i nauki. Mieści się tu bowiem uniwersytet sięgający tradycjami 1537 roku. W mieście znajduje się także część uzdrowiskowa, składająca się z rozległego parku i basenów termalnych. Wszystkie te elementy łączą dwie linie tramwajowe.
Przez wieki liczne grupy etniczne osiedlały się w okolicach współczesnego Debreczyna, pomiędzy rzeką Cisą i górami Zachodniorumuńskimi. Tutejsze ludy nie stanowiły zamkniętej grupy i otwierały się na nowych przybyszów. Osada początkowo rozrastała się wskutek połączenia wielu wsi, natomiast po najeździe tatarskim w 1241 roku, nastąpił jej szybki rozwój. W krótkim okresie czasu stała się jedny ze znaczących ośrodków na Węgrzech. Prawa miejskie Debreczyn otrzymał w 1361 roku od Ludwika Węgierskiego. Od początku XV wieku miasto uzyskało wiele przywilejów, wśród których najważniejszym była możliwość organizowania targów. Nawet podboje tureckie i podział Węgier na trzy części, nie wpłynęły negatywnie na dalszy rozwój i bogacenie się mieszkańców Debreczyna. Miasto łączyło bowiem ze sobą szlaki handlowe pomiędzy Siedmiogrodem i Górnymi Węgrami. Chociaż nie było tutaj zamku i murów obronnych, przez wieku dzięki dobrze prowadzonej polityce, udało się uniknąć najazdów i zniszczeń. Otwarte myślenie mieszkańców otworzyło drogę reformacji. Debreczyn szybko stał się ważnym ośrodkiem protestanckim. Stąd zaczęto go określać mianem kalwińskiego Rzymu. W 1693 roku miast odzyskane zostało przez Austrię, otrzymując jednocześnie rangę wolnego miasta królewskiego. W 1849 roku Debreczyn po raz pierwszy został stolicą kraju. Kossuth ogłosił tu bowiem detronizację Habsburgów i niepodległość Węgier. W 1857 roku do miasta dotarła linia kolejowa z Budapesztu, dając kolejny impuls do dalszego rozwoju. W Debreczynie powstawały kolejne zakłady przemysłowe, a wraz z nimi imponujące kamienice, w których swoje siedziby otwierały między innymi banki i towarzystwa ubezpieczeniowe. W północnej części miasta rozwijano natomiast tereny parkowe. Właśnie tam po I wojnie światowej powstały pierwszy w kraju stadion, a także kompleks basenów. W trakcie II wojny światowej Debreczyn poniósł duże straty. Połowa zabudowy uległa zniszczeniu. Od 1944 roku prowadzono odbudowę i miasto po raz drugi na krótki czas stało się stolicą Węgier.
Współcześnie Debreczyn jest największym miastem wschodnich Węgier oraz ważnym ośrodkiem kultury i nauki. Działa tu uniwersytet, którego tradycje sięgają 1537 roku. Wśród zabytków najbardziej znanym i charakterystycznym obiektem jest Wielki Kościół Reformowany. W jego pobliżu znajduje się słynne Déri Museum, w zbiorach którego znajduje się wiele cennych eksponatów, pochodzących między innymi z Egiptu czy Dalekiego Wschodu. W północnej części miasta funkcjonuje rozległy park z ogrodem zoologicznym, stadionem sportowym oraz basenami z wodami termalnymi. Dzięki temu, w Debreczynie każdy znajdzie tu coś dla siebie.
Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice Debreczyna już 1884 roku. Od 1911 roku w mieście eksploatowane są tramwaje elektryczne. Przed II wojną światową siec debreczyńskich tramwajów znacząco się rozwinęła. W szczytowym momencie w mieście kursowało aż 10 linii, a długość sieci wynosiła 21,4 kilometra. Upadek transportu szynowego nastąpił po II wojnie światowej. Wówczas położono nacisk na rozwój sieci autobusowej oraz trolejbusowej. W latach siedemdziesiątych w mieście wciąż eksploatowanych było siedem linii. Rozważano wówczas całkowitą likwidację sieci. Ostatecznie uratowana została jedna linia, prowadząca z północy na południe, czyli z rejonu rekreacyjnego i kompleksu uniwersyteckiego do dworca kolejowego.
Przełom w funkcjonowaniu debreczyńskich tramwajów nastąpił w drugiej dekadzie dwudziestego pierwszego wieku. Na początku 2014 roku oddano do eksploatacji nową, liczącą 3,5 kilometra długości trasę tramwajową, która w centrum miasta odchodzi od dotychczasowej linii i prowadzi do osiedli mieszkaniowych, zlokalizowanych w północno-zachodniej części Debreczyna.
Przed otwarciem nowej trasy w mieście eksploatowanych było 11 dwuczłonowych, dwukierunkowych wagonów tramwajowych Ganz KCSV6. Prototypowy pojazd wyprodukowano w 1994 roku i różni się on od kolejnych wyglądem ściany czołowej. Pozostałe tramwaje dostarczono w 1997 roku. Wszystkie tramwaje oznaczone są numerami z przedziału od 500 do 510.
W 2014 roku, po kilku nieudanych przetargach, do miasta dostarczono w końcu 18 nowych, pięcioczłonowych, w pełni niskopodłogowych, dwukierunkowych wagonów CAF Urbos 3. Pojazdy te początkowo skierowane zostały przede wszystkim do obsługi nowej linii tramwajowej numer 2. Wolne wozy kursowały także na linii numer 1. W późniejszych latach nowe tramwaje zdominowały obie linie, natomiast starsze wozy wyjeżdżały na ulice miasta tylko w dni powszednie w godzinach szczytu na linii 1.
Obie trasy tramwajowe zakończone są tradycyjnymi pętlami. Mimo to, w mieście eksploatowane są wyłącznie wagony dwukierunkowe. Takie rozwiązanie pozwala na stosowanie przystanków wyspowych, na których wymiana pasażerów odbywa się również z lewej strony pojazdów. Dzięki temu, pasażerowie oczekują na tramwaj na jednym peronie, a pojazdy podjeżdżają na przystanek z dwóch stron. Przystanki z peronami wyspowymi znajdują się między innymi na pętli przy dworcu kolejowym oraz na końcówce linii 2 Doberdó utca.
Obecnie za komunikację tramwajową w Debreczynie odpowiada przedsiębiorstwo DKV. Tramwaje poruszają się po torach o prześwicie 1435 mm. Poza wspomnianymi powyżej 11 wagonami Ganz KCSV6 i 18 nowymi CAF Urbos 3, w Debreczynie zachowany jest jeden wagon muzealny Ganz FVV CSM-4. Wozy te eksploatowane były w Debreczynie aż do 2014 roku. Oprócz nich, tutejszy przewoźnik posiada dwa inne wozy historyczne, sprowadzone z Budapesztu. Wszystkie tramwaje stacjonują w zajezdni zlokalizowanej w pobliżu dworca kolejowego. Długość torowisk w mieście wynosi 8,8 kilometra. Wciąż jest to najmniejsza sieć tramwajowa na Węgrzech.
Oprócz komunikacji tramwajowej, w rejonie Debreczyna funkcjonują dwie koleje wąskotorowe. Pierwsza z nich to kolej parkowa, poruszająca się na krótkiej trasie po terenie ogrodu zoologicznego w północnej części miasta. W ramach trwającej około 10 minut podróży, przejeżdża się między innymi w pobliżu wybiegu kangurów. Druga kolejka to Zsuzsi Erdei Vasút, będąca najstarszą czynną koleją wąskotorową na Węgrzech. Jej trasa prowadzi ze stacji Debreczyn Fatelep, zlokalizowanej we wschodniej części miasta, w kierunku obszarów leśnych, położonych na północny-wschód od Debreczyna. Pociąg dociera do stacji Hármashegyalja, gdzie funkcjonuje ośrodek edukacji ekologicznej. Można również wybrać się na wędrówkę po lesie lub odwiedzić jedną z dwóch wież widokowych. Długość trasy wynosi 17 kilometrów, a czas przejazdu w jedną stronę to około 45 minut
