Tramwaje na świecie
Włochy - Rzym
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: poniedziałek, 06, styczeń 2014 22:00
- PSMKMS
- Odsłony: 4653
Rzym jest jednym z najstarszych miast Europy. Określany jako Wieczne Miasto, uznawany kiedyś za Stolicę Świata, jest dziś nowoczesną metropolią, w której mieszka około trzech milionów mieszkańców. Stolica Italii szczególnie często odwiedzana jest przez turystów z Polski. Głównym celem naszych rodaków nie jest jednak Rzym, a Watykan i osoba Ojca Świętego.
Będąc w Rzymie i mając nieco wolnego czasu, warto spróbować zobaczyć coś więcej niż odwiedzane zwykle zabytki. Ciekawym sposobem na zwiedzanie miasta może być jazda tramwajem. Większość turystów odwiedzających Rzym nie wie, że w mieście tym znajduje się sieć tramwajowa. Wprawdzie nie jest ona zbyt duża, a tramwaje często zastępowane są przez autobusy, to mimo wszystko warto zapoznać się z tym środkiem transportu. Rzymskie tramwaje jeżdżą po centrum, lecz przeważnie daleko od zwykle zwiedzanych zabytków. Ewenementem jest okolica Koloseum, które niemal jest otoczone siecią tramwajową.
Tramwaje konne wyjechały na ulice Rzymu w 1877 roku. W 1890 roku rozpoczęto próby z tramwajem elektrycznym, który uruchomiono dopiero pięć lat później na trasie: Stazione Termini - San Silvestro. Sieć stopniowo się rozrastała. W 1929 roku po mieście kursowało 59 linii tramwajowych o długości przeszło 400 kilometrów po sieci liczącej około 140 kilometrów. Całość obsługiwana była przez 700 wagonów silnikowych i 300 doczepnych. Był to najlepszy okres rzymskich tramwajów, po którym zaczął się powolny, lecz ciągle postępujący regres. Jeszcze przed drugą wojną światową miejsce wielu linii zastąpiły autobusy i trolejbusy. W wyniku bombardowań zniszczeniu uległo wiele pojazdów oraz infrastruktura. Po wojnie nie odbudowano już całej sieci. Do tego w latach pięćdziesiątych rozpoczęto budowę metra, co jeszcze gorzej wpłynęło na rzymskie tramwaje.
W 1973 roku w Rzymie ostały się zaledwie 4 linie tramwajowe. Odwrócenie niekorzystnego trendu nastąpiło w 1975 roku. Od tego czasu, sieć rzymskich tramwajów rozwija się, ale bardzo powoli. Ostatnia trasa, po której kursuje linia numer 8, oddana została do eksploatacji w 1998 roku.
Dzisiejsza sieć tramwajów rzymskich to sześć linii tramwajowych: 2, 3, 5, 8, 14 i 19. Kursują one po torach o niespotykanym rozstawie 1445 milimetrów. Długość wszystkich tras wynosi 66 kilometrów, natomiast torów 40 kilometrów. W mieście znajduje się jedna zajezdnia tramwajowa i warsztaty. Niestety, liczby te nie do końca oddają rzeczywistość. Część tramwajów zastępowana jest przez autobusy, które kursują z numerem linii po torowiskach tramwajowych. W trakcie mojego pobytu w listopadzie 2013 roku sytuacja taka występowała na liniach numer 2, 8 i 19. W niedalekiej przeszłości zresztą, linia tramwajowa numer 3 była zawieszona przez 7 lat. Na ulice Rzymu powróciła dopiero pod koniec sierpnia 2012 roku i to na skróconej trasie.
Podczas mojego pobytu w Rzymie w 2000 roku na ulicach miasta dominowały tramwaje pomalowane w pomarańczowe barwy. Do ruchu wchodziły dopiero pierwsze zielone tramwaje marki Fiat. Dzisiaj w stolicy Rzymu nie zobaczymy już żadnego pomarańczowego tramwaju.
Rzymski tabor tramwajowy jest bardzo zróżnicowany. Jak przystało na miasto pełne zabytków, kursują po nim iście zabytkowe tramwaje. Najstarsze wozy typu TAS (Treno Articolato Stanga) pochodzą z końca lat czterdziestych. Do niedawna kursowały tu jednak wozy typu MRS (Moto Rimorchiata Sagio), pamiętające jeszcze lata dwudzieste ubiegłego wieku oraz wagony PCC z końca lat pięćdziesiątych. Jeśli chodzi o tramwaje TAS, to w ruchu pozostało ich jeszcze około 56 sztuk. Są to charakterystyczne dwuczłonowe przegubowce, niegdyś pomalowane na pomarańczowo, obecnie posiadające zielone barwy.
Od 1990 roku w Rzymie eksploatowanych jest 30 sztuk tramwajów SOCIMI. Są to pojazdy dwukierunkowe i częściowo niskopodłogowe. Posiadają trzy człony. Również i te wozy początkowo były pomarańczowe, jednak obecnie kursują po mieście w zielonych barwach.
Rzymski park taborowy zamykają najnowsze wagony produkcji Fiata. Wagony: Fiat Cityway Roma I i Fiat Cityway Roma II są nowoczesnymi pojazdami z dużym udziałem niskiej podłogi oraz klimatyzacją przedziału pasażerskiego. Pierwsza seria pochodzi z 1997 roku i liczy 28 sztuk, druga natomiast z 2000 roku i liczy 50 sztuk. Obie serie tramwajów są dwukierunkowe.
W sumie w mieście eksploatowane są obecnie 164 wagony tramwajowe. Jeszcze na początku obecnego stulecia rzymskie tramwaje kursowały po mieście w pomarańczowym malowaniu, charakterystycznym dla pojazdów komunikacji miejskiej we włoskich miastach. Począwszy jednak od tramwajów wyprodukowanych przez koncern Fiat, wszystkie wozy zyskały nowe barwy: ciemnozielone "fartuchy" i jasnozielona góra część pudła.
Transport szynowy w Rzymie poza tramwajami reprezentuje jeszcze metro oraz kolejki podmiejskie. O ile metro powoli zwiększa zasięg swojego działania, o tyle z zasięgu kolejek rozwijających się w latach 1906 - 1960 nie pozostało zbyt wiele. Są to trzy trasy. Linia Rzym - Lido o długości 28,4 km to właściwie naziemne metro. Linia Rzym - Viterbo o długości 102 kilometrów bardziej przypomina kolej podmiejską przystosowaną do obsługi zarówno wysokich jak i niskich peronów. Zdecydowanie najciekawsza jest wąskotorowa linia Rzym - Giardinetti. Trasa liczy obecnie tylko 9 kilometrów długości. Odcinek Giardinetti - Pantano został zamknięty w 2008 roku w związku z budową przedłużenia linii metra C. Kolejka ta obsługiwana jest przez pociągi złożone z wagoników silnikowych i doczepnych, które poruszają się po torach o szerokości 950 mm i są zasilane napięciem 1650 V prądu stałego. Najstarsze pojazdy pochodzą z lat dwudziestych ubiegłego wieku, nieco młodsze z lat 1940-1941, natomiast najmłodsze z końca lat dziewięćdziesiątych. Kolejka porusza się po ulicach Rzymu identycznie jak tramwaj.
Sieć rzymskiego transportu szynowego uzupełniają trzy linie metra oznaczone literami A, B i C. Co ciekawe, wagoniki metra zasilane są z górnej sieci trakcyjnej, a więc dość nietypowo jak na podziemną kolej miejską. Centrum miasta z przedmieściami łączy również sieć kolei podmiejskiej składającej się z linii z przedziału FR1 - FR8. Dodatkową ofertę dojazdu na lotnisko stanowi Express Leonardo, który posiada niestety odrębną taryfę.
