Tramwaje w Europie

Rosja - Sankt Petersburg

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: niedziela, 06, styczeń 2013 16:23; PSMKMS; Odsłony: 3683

Jeszcze do niedawna uznawany był za tramwajową stolicę świata. Obecnie w cieniu Moskwy, przez ponad dwa wieki był stolicą imperium rosyjskiego. Dawny Leningrad, dziś znów nazywany Sankt Petersburgiem, nie jest już jednak ani stolicą Rosji, ani najbardziej tramwajowym miastem świata.

Sankt Petersburg założony został w delcie Newy, nad Zatoką Fińską i miał być bramą Rosji do Morza Bałtyckiego. Miasto usytuowane zostało na ponad 40 wyspach. Za oficjalną datę założenia uznaje się dzień 16 maja 1703 roku, kiedy to na mocy rozkazu cara rozpoczęto wznosić Twierdzę Pietropawłowską. Sankt Petersburg w latach 1712 - 1918 było stolicą Rosji. Kolejni carowie dbali o właściwy wygląd stolicy, dzięki czemu miasto do dnia dzisiejszego może pochwalić się licznymi zabytkami, spośród których najbardziej znany jest chyba Pałac Zimowy, obecna siedziba jednego z największych muzeów świata - Ermitażu. W 1924 miasto przemianowane zostało na Leningrad, by w ten sposób upamiętnić zmarłego przywódcę Rosji Radzieckiej. Do pierwotnej nazwy powrócono po upadku ZSRR w listopadzie 1991 roku, za czym opowiedziała się większość mieszkańców w przeprowadzonym referendum. W czasie drugiej wojny światowej, miasto przeżyło okres trwającej blisko 900 dni blokady. Wojska niemieckie, które nigdy nie zdobyły Leningradu, oblegały go od 8 września 1941 roku do 18 stycznia 1944 roku.

Obecnie Sankt Petersburg liczy prawie 6 mln mieszkańców i jest największym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i naukowym Rosji, oczywiście zaraz po Moskwie. Większa, niż w stolicy, jest za to liczba turystów, która odwiedza miasto w ciągu roku. Petersburg położony jest na ponad 40 wyspach, połączonych niemal 400 mostami, z których 14 otwieranych jest co noc, by umożliwić przepływ dużym statkom. W mieście rozwinął się przemysł stoczniowy, maszynowy, elektrotechniczny i elektroniczny, a także hutnictwo i przemysł gumowy. Petersburg jest ważnym węzłem kolejowym, drogowym. Posiada też jeden z największych portów morskich Rosji.

W Petersburgu, podobnie jak w Moskwie, funkcjonują jednocześnie cztery najważniejsze środki transportu miejskiego: autobusy, tramwaje, trolejbusy i metro. O ile sieć tramwajowa likwidowana jest w zastraszającym tempie, o tyle transport podziemny przeżywa swoją drugą młodość. Nie jest może aż tak znane jak to moskiewskie, jednak również warto je odwiedzić. Petersburskie metro uruchomione zostało w 1955 roku. Obecnie, na sieć składają się cztery linie, 60 stacji oraz 6 punktów przesiadkowych. Piąta linia jest w fazie budowy. Stacje metra nie mogą pochwalić się aż takim przepychem jaki jest w stolicy, jednak warto podkreślić, że metro w Petersburgu jest jednym z najgłębszych na świecie. Tunele schodzą na głębokość nawet 110 metrów, a najgłębsza stacja położona jest 102 metry pod ziemią. Średnia głębokość tuneli wynosi natomiast aż 60 metrów. Łączna długość metra wynosi 105 km.

Pierwszy tramwaj konny wyjechał na ulice Sankt Petersburga w 1863 roku. Sieć rozwijała się bardzo szybko. Przykładowo, w 1899 roku do obsługi 131 km tras potrzebne było ponad 2400 koni, 433 wagony i 6 zajezdni. W 1881 roku rozpoczęto próby z pierwszymi tramwajami parowymi, które eksploatowane były w mieście aż do 1922 roku. Natomiast na przełomie 1895 i 1896 roku na ulice Petersburga wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. W 1917 roku sieć liczyła ponad 200 km i 23 linie, które obsługiwało niemal 500 wagonów silnikowych i ponad 330 wagonów doczepnych. Do 1941 roku sieć wydłużyła się do 700 km. W 9 zajezdniach stacjonowało natomiast 1835 wagonów. Najlepszy wynik osiągnięto jednak w 1986 roku. Po liczącej 1022 km długości sieci tramwajowej kursowało 66 linii, które obsługiwało 2160 wagonów, stacjonujących w 10 zajezdniach. Była to wówczas największa sieć tramwajowa na świecie. Niestety, w latach dziewięćdziesiątych rozpoczął się zmierzch tramwajów. Rozbudowa metra, a także niekontrolowany rozwój marszrutek czyli busów w wersji wschodniej, skutkowały olbrzymimi ograniczeniami w sieci. W 1997 roku wciąż czynne było 10 zajezdni. Jednak stacjonowały w nich tylko 1732 wagony, które obsługiwały 600 km sieci.

Dziś petersburska sieć liczy zaledwie około 220km i wciąż się zmniejsza, a należy podkreślić, że sporo odcinków nie jest używane liniowo. W mieście eksploatowanych jest około 1090 wagonów. Dwie zajezdnie zostały już zamknięte, a los kolejnych jest niepewny. Rola tramwajów coraz częściej sprowadza się do funkcji dowożenia ludzi z blokowisk do stacji metra. Sieć w centrum praktycznie nie jest już eksploatowana. Natomiast odcinki, po których jeszcze jeżdżą tramwaje, znajdują się w katastrofalnym stanie.

Jeśli chodzi o tabor, to na dzień dzisiejszy po mieście kursują właśnie wyłącznie wagony wyprodukowane przez rodzimego wytwórcę, Petersburski Tramwajowy Mechaniczny Zakład (PTMZ). Wozów KTM-5 praktycznie nie uświadczymy już na ulicach miasta. Reszta, to już pojazdy z PTMZ. Do najstarszych należą jednoczłonowe wozy LM-68M, które kursują po mieście od 1973 roku. Nieco nowsze są przegubowe wagony typu LWS-86, które dostarczano do Petersburga począwszy od 1986 roku. Na bazie tego tramwaju, w 1990 roku powstał wóz LWS-89, który składa się z trzech członów i liczy 30 metrów długości. LWS-93, który zaczął kursować w 1994 roku, ma jeszcze dłuższy środkowy człon. Rodzinę przegubowych wozów zamyka model LWS-97, który układem członów i wózków przypomina... autobus. Pierwszy człon oparty jest bowiem na dwóch wózkach, a drugi na jednym. Od 1999 roku do Petersburga dostarczane są wozy LM99. Są to tramwaje jednoczłonowe, które na ulicach miasta spotkać można w kilku wersjach, różniących się od siebie wyglądem. Los petersburskich tramwajów prawdopodobnie nie został jeszcze przesądzony, ponieważ miasto zabrało się ostatnio za zakup niskopodłogowych wagonów.