Tramwaje w Europie
Niemcy - Poczdam
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: wtorek, 11, czerwiec 2019 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 4217
Poczdam położony dosłownie pod Berlinem, przeszedł do historii przede wszystkim dzięki słynnej konferencji, która miała tu miejsce w 1945 roku. Miasto nie ucierpiało zbyt mocno w czasie drugiej wojny światowej w odróżnieniu od stolicy Niemiec, stąd do dziś turyści chętnie je odwiedzają. Zachowany został bowiem zarówno zespół pałacowy jak i historyczna zabudowa w centrum.
Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice Poczdamu w 1880 roku. Niedługo później powstały kolejne trasy, stąd szybko podjęto działania zmierzające do elektryfikacji sieci. Cztery linie tramwaju konnego funkcjonował jednak aż do 1907 roku, kiedy to w końcu udało się wprowadzić tramwaje elektryczne, między innymi po wcześniejszym przejęciu firmy przewozowej przez władze miasta. W 1908 roku dokonano zmiany oznaczeń linii. Dotychczasowe kolory zamieniono na litery. Rozwój sieci powstrzymał wybuch I wojny światowej. Po jej zakończeniu kontynuowano budowę kolejnych tras. W latach 1943 - 1945 na ulicach miasta pojawiły się tramwaje towarowe. W trakcie II wojny światowej ruch tramwajów wstrzymano właściwie tylko na kilka miesięcy w 1945 roku. W 1946 toku niemal cała sieć powróciła do stanu przedwojennego. W 1949 roku linie tramwajowe oznaczono numerami od 1 do 5. Przez kolejne dekady układ tramwajowy stopniowo uzyskiwał obecny kształt. Ostatnie inwestycje w rozwój sieci przeprowadzono jeszcze w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku.
Obecna sieć tramwajowa w Poczdamie liczy 30 kilometrów długości i jest zarządzana przez ViP Verkehrsbetrieb Potsdam GmbH. Tramwaje poruszają się po torach o prześwicie 1435 mm. W mieście funkcjonuje 7 linii tramwajowych oznaczonych numerami: 91, 92, 93, 94, 96, 98 i 99. Tabor składa się z 53 pojazdów obejmujących trzy typy wozów: wysokopodłogowe Tatry KT4D oraz niskopodłogowe tramwaje Combino i Stadler Variobahn. Wszystkie pojazdy stacjonują w nowoczesnym kompleksie zajezdni tramwajowo-autobusowej, położonym w południowo-wschodniej części miasta, w dzielnicy Abzweig. Obiekt dysponuje kilkoma halami warsztatowo-naprawczymi oraz postojowymi. Wszystkie pojazdy garażują pod dachem.
Tatry KT4D jeszcze do niedawna dominowały na ulicach Poczdamu, podobnie jak w przypadku większości miast dawnego NRD. Są to pojazdy przegubowe, dwuczłonowe, których pudło osadzone jest tylko na dwóch wózkach. W przeciwieństwie do podobnych konstrukcji, tramwaje te nie mają wózka pod przegubem. Pierwsze pojazdy tego typu trafiły do Poczdamu w 1972 roku. Co ciekawe, Berlin początkowo nie był zainteresowany tymi wozami. Dzięki temu Poczdam otrzymał dwa prototypy. Pierwszy z nich przetrwał do czasów współczesnych. Po latach eksploatacji przywrócono mu dawny wygląd i obecnie stanowi on pojazd zabytkowy. Do 1987 roku miasto otrzymano w sumie 17 wozów tego typu. Dodatkowo, w latach 1989 - 1990 sprowadzono z Berlina 80 podobnych wagonów, umożliwiając w ten sposób wycofanie z ruchu wszystkich starszych, dwuosiowych pojazdów.
Do dzisiaj w ruchu liniowym pozostało 18 wagonów, które kursują po mieście w składach. Pociągi 2xKT4D jeżdżą w stałych zestawieniach. Oba wozy posiadają identyczny numer różniący się tylko pierwszą cyfrą na przykład "142+242". Tramwaje te w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku zostały poddane modernizacji, chociaż zakres prac w tym przypadku nie był tak duży jak w wagonach berlińskich. Większość poczdamskich Tatr na przestrzeni ostatnich lat skasowano lub sprzedano do innych miast poza granicami Niemiec.
Drugim typem tramwajów eksploatowanych w Poczdamie są nowoczesne, niskopodłogowe wagony Combino. 17 sztuk zostało zakupionych w latach 1998 - 2001. Poczdam, w przeciwieństwie do pobliskiego Berlina, zdecydował się nabyć wagony od firmy Siemens. Co więcej, był pierwszym miastem, które zamówiło seryjne wozy Combino. Wkrótce okazało się, że pojazdy te mają poważną wadę konstrukcyjną. W latach 2004 - 2008 w związku z zaleceniem producenta tramwaje te były wycofywane z ruchu i przebudowane. Pierwotnie wieloletni kontrakt zakładał zakup 48 wagonów tramwajowych, które miały w pełni wyeliminować z ulic miasta pociągi 2xKT4D. Ostatecznie jednak, w związku z problemami finansowymi przedsiębiorstwa komunikacyjnego oraz późniejszymi kłopotami konstrukcyjnymi samych wagonów Combino, realizacja zamówienia zakończyła się dostawą 17 wozów. Warto zaznaczyć, że w Poczdamie kursuje prototypowy wagon Combino, oznaczony numerem 400. Został on wyprodukowany w 1996 roku, natomiast do miasta trafił w 2001 roku. Jest to jedyny liniowy wagon dwukierunkowy w Poczdamie. W odróżnieniu od pozostałych wozów tego typu, posiada on tylko cztery człony.
Poczdam spodziewając się zmniejszenia liczby pasażerów, zamówił pięcioczłonowe wozy Combino, mierzące około 32 metrów długości, czyli mniej niż skład 2xKT4D. Po kilku latach eksploatacji pojazdy te okazały się być zbyt małe w stosunku do występujących potrzeb. W związku z tym w latach 2016 - 2017 w 8 wozach dokonano montażu dwóch dodatkowych członów. W ten sposób wydłużono tramwaje do 42 metrów długości, zwiększając jednocześnie pojemność do 235 pasażerów. Nowe człony w pojazdach łatwo zauważyć, ponieważ są wizualnie większe od pozostałych. Pochodzą już one z nowszej rodziny Combino Avenio.
Po zerwaniu kontraktu z firmą Siemens, w 2009 roku Poczdam zamówił 10 pociągów tramwajowych Stadler Variobahn. Pojazdy te, podobnie jak tramwaje Combino, posiadają pięć członów. Wozy te sprawdziły się na ulicach miasta, chociaż i tym razem nie udało się uniknąć wad konstrukcyjnych, dotyczących pękających zestawów kołowych. Niemniej, zdecydowano się rozszerzyć zamówienie do 18 sztuk. Wszystkie tramwaje trafiły do Poczdamu w latach 2011 - 2014.
W ostatnich latach Poczdam rozbudowuje swoją sieć tramwajową. W grudniu 2017 roku otwarto nowy, liczący około 1,5 kilometra długości odcinek torów, zlokalizowany w północnej części miasta. Trasa prowadzi do pętli "Campus Jungfernsee", położonej w nowej dzielnicy mieszkaniowej. Przedłużono tam linię 96. Sposób realizacji trasy oraz większość wykorzystanych elementów takich jak słupy, wiaty, bariery, elementy brukarskie, tablice dynamicznej informacji są praktycznie identyczne, jak te stosowane w nowych inwestycjach w Polsce. Torowisko wybudowane w "zielonej" technologii posiada fragment jednotorowy. Przy częstotliwości linii 96 wynoszącej 10 minut nie stanowi to jednak problemu.
