Tramwaje w Europie
Niemcy - Lipsk
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: poniedziałek, 07, luty 2022 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 7006
Lipsk jest drugim po Berlinie, najważniejszym miastem we wschodnich Niemczech. Całą aglomerację (wraz z miastem Halle) zamieszkuje w sumie ponad 1,3 miliona ludzi. Miasto jest dużym ośrodkiem przemysłowym, targowym, kulturalnym, a także naukowym i to z kilkusetletnią tradycją. Znajdują się tu między innymi fabryki Porsche i BMW.
Lipsk uzyskał prawa miejskie w 1165 roku. W 1409 roku w mieście otwarto uniwersytet, będący jednym z pierwszych na terenie Niemiec. Miasto zapisało się w historii dzięki "Bitwie Narodów", rozegranej pod Lipskiem w 1813 roku, podczas której klęskę poniosły wojska Napoleona. W czasie drugiej wojny światowej, Lipsk podobnie jak inne niemieckie metropolie, przeżył ciężkie bombardowania wojsk alianckich. W okresie powojennym tylko nieliczne budowle zostały odtworzone. W Lipsku urodził się Richard Wagner oraz pochowany został Jan Sebastian Bach.
Komunikacja miejska w Lipsku, podobnie jak w niemal każdym mieście niemieckim, utrzymana jest na poziomie wzorcowym. Pierwsze tramwaje wyjechały na ulice miasta w 1872 roku. Do 1897 roku cała sieć została zelektryfikowana. Lipskie tramwaje rozwijały się aż do czasów II wojny światowej, podczas której sieć mocno ucierpiała. Po wojnie niektóre linie zlikwidowano. Kolejne nowe trasy zaczęły powstawać dopiero w latach osiemdziesiątych.
Obecnie po mieście kursuje 13 linii tramwajowych i 2 linie specjalne, uruchamiane w trakcie różnych wydarzeń. Długość sieci wynosi około 150 kilometrów, przy których znajduje się 515 przystanków. Pod względem wielkości jest to druga niemiecka sieć tramwajowa po Berlinie. Warto zaznaczyć, że lipskie tramwaje poruszają się po torowiskach o nietypowym rozstawie 1458 mm. W Lipsku eksploatowane są 292 wagony tramwajowe, w tym: 248 silnikowych oraz 44 doczepne. Do najstarszych należą Tatry T4D-M, które kursują zarówno z doczepami B4D-M jak i nowoczesnymi, niskopodłogowymi przyczepami NB4. Nowszy tabor reprezentują zarówno niskopodłogowe Siemens-y NGT8 jak i nieco młodsze Leolinery NGT6WL oraz najdłuższe tramwaje Bombardiera NGT12. Najnowszymi tramwajami kursującymi po Lipsku są obecnie wozy Solaris Tramino, określane też typem NGT10.
TATRY T4D-M / B4D-M / B4D-NF
Tatry T4D-M są najstarszymi tramwajami, kursującymi po Lipsku. W latach 1969 - 1986 miasto otrzymało w sumie 598 wozów silnikowych oraz 273 doczepy. Są to czteroosiowe pojazdy, wyglądem przypominające legendarne Tatry T3. Większość z tych wagonów została już skasowana. Te, które się ostały, przeszły gruntowną modernizację. Od 1991 roku przeprowadzane były remonty, które dotyczyły w sumie 167 wozów silnikowych oraz 45 doczep. W ramach modernizacji dokonano zarówno wymiany wyposażenia elektrycznego jak i odnowiono całe wnętrze pojazdów. Przebudowane tramwaje otrzymały w określeniu typu końcówkę "-M". W 2002 roku cztery wozy zostały przebudowane na doczepy niskopodłogowe. Zmodernizowane tramwaje otrzymały oznaczenia B4D-NF.
Obecnie w ruchu pozostało 98 wagonów silnikowych i 1 doczepny. Tatry kursują zarówno w składach dwu- i trójwagonowych, przy czym na końcu jeszcze kilka lat temu zazwyczaj znajdowała się jedna z przyczepek biernych: standardowa B4D-M, zmodernizowana B4D-NF, a często również nowoczesna NB4. Obecnie jednak w eksploatacji pozostają praktycznie tylko wagony silnikowe. Co ciekawe, pociągi trójwagonowe cały czas zasilane są z jednego pantografu, znajdującego się na pierwszym wozie. Tramwaje Tatra miały być całkowicie wycofane z ruchu, ale z uwagi na brak środków finansowych na zakup większej liczby nowych pojazdów, jeszcze kilka lat pojeżdżą po ulicach Lipska.
W latach 1988 - 1992 Lipsk zakupił 28 Tatr T6A2 oraz 14 doczep. Pojazdów tych nie zobaczymy już jednak na ulicach miasta. Zostały wycofane z eksploatacji w listopadzie 2007 roku. Jeden skład został zachowany jako muzealny
SIEMENS NGT8
W latach 1995 - 1998 Lipsk zakupił 56 niskopodłogowych, trójczłonowych wozów typu NGT8. Tramwaje wyprodukowane zostały przez konsorcjum firm: Duewag, Waggonbau Bautzen oraz Siemens, który dostarczył do pojazdów wyposażenie elektryczne. Obecnie są to najstarsze niskopodłogowe tramwaje kursujące po Lipsku. Po mieście poruszają się w dwóch podstawowych schematach barw: starym czyli pomarańczowo-niebieskim oraz w nowej, srebrno-niebiesko-żółtej kolorystyce. Wozy te malowane są również w całopojazdowe reklamy. Każdy z tramwajów nosi nazwę znanej osoby bądź osób, związanych z Lipskiem. Po kasacji kolejnych wagonów Tatra, do wozów NGT8 zaczęto dołączać niskopodłogowe doczepy NB4.
BOMBARDIER NB4
W latach 2000 - 2001 Bombardier dostarczył do Lipska 38 niskopodłogowych doczep biernych NB4. Pojazdy te zakupione zostały z myślą o dołączaniu do wagonów Tatra. W rezultacie stare, wysokopodłogowe pociągi tramwajowe w stosunkowo tani sposób zyskały niskopodłogowy wagon. Tramwaje te, dzięki brakowi silników oraz odpowiedniemu ukształtowaniu wnętrza, mają niską podłogę na całej swojej długości. Początkowo kursowały w składach z jednym lub dwoma wagonami T4D-M. Obecnie są one dołączane także do wagonów NGT8.
W 2013 roku z Rostoka sprowadzono 5 praktycznie identycznych wagonów doczepnych. W 2014 roku zostały one wprowadzone do eksploatacji, dzięki czemu liczba wszystkich doczep NB4 eksploatowanych w Lipsku wynosi 43.
LEOLINER NGT6WL
Leolinery są najbardziej lipskimi spośród tramwajów kursujących po mieście. Produkowane są bowiem przez HeiterBlick, dawniej znane jako Leipzider Fahrzuegbau GmbH. Pierwsze dwa prototypy NGT6WL wyjechały na ulice miasta w 2004 roku. Testy trwały do końca 2005 roku, kiedy to po wprowadzeniu odpowiednich poprawek, wozy weszły do normalnej produkcji.
Tramwaje te charakteryzują się dość nietypową konstrukcją. Składają się bowiem z dwóch członów, z czego pierwszy oparty jest na jednym, a drugi na dwóch wózkach. Wozy te mają więc niesymetryczne człony. Niska podłoga znajduje się pomiędzy pierwszym i ostatnim wózkiem. Tramwaje te można zobaczyć na ulicach Lipska najczęściej w składach, które z powodzeniem zastąpić mogą trójwagonowy zestaw Tatr T4D-M. Obecnie w mieście eksploatowanych jest 49 wozów tego typu. Ponadto drugi prototyp w 2016 roku przekształcony został w naukę jazdy. Leolinery noszą nazwy poszczególnych dzielnic Lipska.
BOMBARDIER NGT12
Niewątpliwie najbardziej imponującymi tramwajami w Lipsku są wozy NGT12. Słynne już Bombardiery, przez krótki czas były najdłuższymi tramwajami świata. Liczące 45 metrów pojazdy trafiły do Lipska w latach 2005 - 2006 w ilości 24 sztuk oraz w latach 2010 - 2012 w ilości 9 sztuk. Każdy z wozów składa się z pięciu członów, z czego pierwszy, trzeci i piąty, oparte są na dwóch dwuosiowych wózkach. Wagony te, z racji pojemności, kursują na najbardziej obciążonych liniach w mieście. Każdy z tramwajów nosi nazwę miasta, zarówno niemieckiego jak i z innych części Europy. Wóz 1218 nazwany został "Kraków", który jest miastem partnerskim Lipska.
BOMBARDIER NGT12 "KRAKÓW"
Wszystkie lipskie tramwaje, które zostały zakupione do miasta w ostatnich latach, noszą swoje nazwy. Patronami najstarszych Siemensów są znane osobistości, związane z Lipskiem. Leolinery nazwane zostały od poszczególnych dzielnic miasta. Bombardiery NGT12 noszą z kolei nazwy miast, zarówno niemieckich jak i europejskich. Wśród nich jest również "Kraków", który jest miastem partnerskim Lipska. 18 czerwca 2007 roku odbyło się uroczyste nadanie patronatu wagonowi numer 1218. Nasze miasto na uroczystości reprezentował prezydent Wiesław Starowicz oraz prezes MPK Julian Pilszczek. Odtąd, po Lipsku kursuje sobie tramwaj "Kraków".
SOLARIS TRAMINO
Po Lipsku kursują również tramwaje polskiej produkcji. W 2015 roku zamówiono 5 pojazdów firmy Solaris Bus&Coach S.A. z opcją zakupu dodatkowych 36 wozów w ciągu pięciu lat. W 2016 roku po raz pierwszy skorzystano z prawa opcji, zamawiając 9 wozów. W 2017 roku zdecydowano o zamówieniu dalszych 9 tramwajów, a w 2018 roku pozostałych wozów, które mają być dostarczone w latach 2020 - 2021. Pierwszy Solaris Tramino dotarł do Lipska w grudniu 2016 roku. W połowie 2017 roku pojazdy te rozpoczęły kursowanie na linii 4. Obecnie w mieście eksploatowanych jest 12 wozów tego typu.
Wagony Solaris Tramino są czteroczłonowymi pojazdami o długości 38 metrów i szerokości 2,30 metra. Na pokład mogą zabrać do 220 pasażerów, w tym 75 na miejscach siedzących. Posiadają obniżoną podłogę na długości około 65%. Pojazdy te mają dość nietypowy układ wózków. Każdy z dłuższych członów zewnętrznych oparty jest na dwóch wózkach napędowych. Pomiędzy drugim i trzecim członem znajduje się natomiast wózek toczny w systemie Jacobsa.
ZAJEZDNIE
W Lipsku funkcjonuje kilka zajezdni tramwajowych i duże warsztaty remontowe. Większość z nich pozostaje czynna, natomiast niektóre są wyłączone z eksploatacji.
Zajezdnia Angerbrücke zlokalizowana jest po zachodniej stronie centrum miasta. Składa się z hali przeglądowo-warsztatowej oraz drugiej, większej hali postojowej.
Zajezdnia Paunsdorf zlokalizowana jest we wschodniej części miasta. Poza zespołem hali przegladowo-warsztatowej połączonej z halą postojową tramwaje garażują tu również na placu postojowym.
Zajezdni Dölitz zlokalizowana jest na południu miasta. Obiekt ten był niedawno modernizowany. Co ciekawe, ze starej hali pozostał krótki fragment, natomiast reszta placu postojowego nie jest zadaszona. Obok stoi druga hala, w której jednak obecnie ma na torów. Wykorzystywana jest za to, jako parking dla samochodów pracowników. W ramach kompleksu funkcjonuje też hala przeglądowo-warsztatowa.
W północno-wschodniej części miasta funkcjonują Warsztaty Główne Heiterblick. W obiektach tych przeprowadza się naprawy i modernizacje zarówno taboru tramwajowego, jak i autobusowego oraz ich wyposażenia. Na terenie obiektu zlokalizowane są także tory postojowe.
W Lipsku funkcjonują jeszcze tory odstawcze na pętli Lausen, położonej w zachodniej części miasta. Ponadto istnieje także zajezdnia Leutzsch, położona w północno-zachodniej części miasta, która jednak pozostaje wyłączona z eksploatacji.
Na tym wciąż nie koniec. W Lipsku istnieją jeszcze dwie zajezdnie: Möckern i Wittenberger Straße, które przeznaczone są na cele muzealne.
MUZEUM KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
W zajezdni Möckern, położonej w północno-zachodniej części miasta, funkcjonuje muzeum komunikacji miejskiej. Można tu zobaczyć zabytkowe pojazdy, zarówno tramwajowe, jak i autobusowe. W hali zgromadzono kilkadziesiąt eksponatów, z czego większość jest sprawna technicznie.
W 2019 roku muzeum komunikacji miało zostać przeniesione do zajezdni Wittenberger Straße, która pozostawała wyłączona z eksploatacji. Obiekt ten znajduje się najbliżej centrum miasta, tak więc będzie doskonałym miejscem na obiekt muzealny.
Ostatecznie dopiero w 2021 roku przeniesiono do zajezdni Wittenberger część zabytkowych wagonów, a także pozyskane do odbudowy inne pojazdy. Zgromadzono w niej również odstawione wagony Tatra T4D-M.
PSMKMS & Impuls
