Tramwaje w Europie
Niemcy - Schoeneiche i Ruedersdorf
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: niedziela, 23, marzec 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 2250
Miejscowości Schoeneiche i Ruedersdorf położone są po wschodniej stronie Berlina. Podobnie jak Woltersdorf, posiadają swoją linię tramwajową, zapewniającą połączenie do dawnej linii Kolei Dolnośląsko-Marchijskiej, po trasie której kursuje obecnie S-Bahn bezpośrednio do stolicy Niemiec. Jest to jedyna sieć tramwajowa w pobliżu Berlina, wyposażona w tory o prześwicie 1000 mm.
Historia liczącej 14,1 kilometra linii tramwajowej przebiegającej przez miejscowości Schoeneiche i Ruedersdorf jest podobna, jak w przypadku pobliskiego Woltersdorfu. Wiosną 1910 roku rozpoczęto budowę nowej trasy tramwajowej, której celem było zapewnienie połączenia miejscowości Schoeneiche ze stacją Friedrichshagen, która znajdowała się na trasie Kolei Dolnośląsko-Marchijską (Niederschlesisch-Märkische Eisenbahn), łączącą Berlin z Wrocławiem. Początkowo powstała jednotorowa trasa o długości 5,6 kilometra. Po torze o prześwicie 1000 mm poruszał się skład złożony ze spalinowej lokomotywki i wagonu doczepnego. W 1912 roku trasę przedłużono o 7,7 kilometra do miejscowości Kalkberge, będącej od 1934 roku dzielnicą Ruedersdorfu. Ponieważ dotychczasowe pojazdy nie radziły sobie z pokonywaniem wzniesień na trasie, w 1914 roku dokonano jej elektryfikacji. Dzięki temu pojawiły się tu elektryczne tramwaje. W wyniku rosnącego zainteresowania pasażerów, na kolejnych odcinkach dobudowywano drugi tory. W ten sposób możliwe było zwiększenie częstotliwości kursowania linii do 20 minut. Odcinki dwutorowe dominują obecnie w Schoeneiche. W Ruedersdorf trasa jest w większości jednotorowa, a tramwaje spotykają się na mijankach.
Jeszcze w latach trzydziestych ubiegłego wieku zakładano uruchomienie trasy tramwajowej z Erkner przez Woltersdorf i Ruedersdorf do Strausberga, dzięki czemu funkcjonujące współcześnie trzy linie tramwajowe jako osobne systemy, zostałyby ze sobą połączone. Planów tych nie udało się zrealizować z uwagi na wybuch II wojny światowej.
W 1945 roku szybko udało się przywrócić ruch tramwajów, które jednocześnie stały się własnością przedsiębiorstwa państwowego, od 1950 roku noszącego nazwę VEB Verkehrsbetrieb Schöneiche-Rüdersdorf. Trasa tramwajowa funkcjonowała bez większych zmian przez kolejne lata. Zbudowano jedynie pętle końcowe, dzięki czemu na sieci mogły być eksploatowane wagony jednokierunkowe. Ostatnia poważna zmiana miała miejsce w 1977 roku. Podjęto wówczas decyzję o rozszerzeniu działalności kopalni odkrywkowej wapienia w Ruedersdorfie, będącej jedną z największych w Europie. W związku z tym likwidacji uległ odcinek od Poczty do Karl-Marx-Platz. W zamian zbudowano przedłużenie trasy do nowej końcówki Alt-Rüdersdorf. Dzięki temu sieć osiągnęła obecną długość 14,1 kilometra. Co ciekawe, pomimo zrównania z ziemią starej zabudowy, poszerzenie odkrywki wapienia nigdy nie zostało zrealizowane, a odcięty odcinek torowiska wciąż można zobaczyć w ulicznym bruku.
W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku dokonano pełnej modernizacji sieci tramwajowej. W 2001 roku sprywatyzowano przedsiębiorstwo komunikacyjne Schöneicher-Rüdersdorfer Straßenbahn GmbH (SRS), które odtąd w 70% jest własnością Niederbarnimer Eisenbahn AG, spółki powiązanej z Captrain Deutschland. Pozostałe 30% udziałów należy po połowie do władz miast Schoeneiche i Ruedersdorf. Sprzedaż udziałów prywatnej firmie uratowała sieć tramwajową, której groziła likwidacja ze względu na niechęć dotychczasowych władz miejskich będących akcjonariuszami do dalszego inwestowania w przedsiębiorstwo.
Ciekawostkę stanowi fakt, że trasa tramwajowa przebiegająca przez miasta Schoeneiche i Ruedersdorf jako jedyna w okolicach Berlina posiada tory o prześwicie 1000 mm, w związku z tym wykorzystywana jest przez producenta Stadler Rail do testów taboru tramwajowego na wąski tor. Uwagę przyciąga także malowanie zakładowe tramwajów, które na ścianach czołowych posiadają graffiti, prezentujące wagony tramwajowe, jak i charakterystyczne obiekty wzdłuż trasy. Podobne rysunki znajdują się też na elementach infrastruktury tramwajowej, mijanej po drodze.
Liczącą 14,1 kilometra trasę obsługuje obecnie linia tramwajowa numer 88, kursująca z częstotliwością co 20 minut w dni powszednie oraz co 30 minut w dni wolne. Tabor tramwajowy jeszcze do niedawna składał się właściwie z dwóch typów pojazdów. Większość stanowiły dwukierunkowe wozy Duewag GT6ZR pochodzące z Heidelbergu. W latach 1999 - 2017 sprowadzono w sumie kilkanaście wagonów tego typu. Część z nich zostało przystosowane do eksploatacji, a w ruchu liniowym pozostało pięć wozów. Trzy pozostałe tramwaje to Tatry KTNF6 pochodzące z Cottbus. Wozy te zostały sprowadzone w latach 2009 - 2011 i wyposażone są w niskopodłogowy człon. Zastąpiły one zakupione na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku wozy KT4D, również z Cottbus, które wcześniej dominowały na sieci.
W 2018 roku SRS sprowadziło dwa wagony Transtech Artic, pierwotnie wyprodukowane w 2013 roku dla przedsiębiorstwa komunikacyjnego w Helsinkach. Pojazdy oznaczone numerami 51 i 52 rozpoczęły eksploatację jesienią tego roku. Każdy z wagonów mierzy 28 metrów długości i 2,4 metra szerokości. Składa się z trzech członów, opartych na czterech wózkach i posiada 88 miejsc siedzących. Tramwaj jest wizualnie bardzo ładny. Jest to wagon w pełni niskopodłogowy. Wewnątrz posiada wiele dopracowanych rozwiązań. Przykładowo, sąsiadujące ze sobą fotele są nieznacznie rozsunięte (jeden w przód, drugi w tył), dzięki czemu pasażerowie mogą wygodniej siedzieć obok siebie, pomimo minimalnej odległości pomiędzy siedzeniami. Przy oknach zainstalowano także niewielkie stoliki dla pasażerów oraz dodatkowe poręcze.
Co ciekawe, fińska firma Transtech należy do grupy Škoda Transportation. Opisywane tramwaje są prototypami, które przez dwa lata eksploatowano w Helsinkach. Po zakończeniu testów, pojazdy zostały zwrócone do producenta. Później zainteresowało się nimi przedsiębiorstwo SRS, którego nie było stać na fabrycznie nowe, niskopodłogowe tramwaje. W zamian mogłyby mniejszym kosztem pozyskać dwa używane wozy. W 2020 roku dołączył do nich kolejny wóz tego typu, który oznaczono numerem 53.
W 2023 roku pozyskano z Essen dwa wagony Duewag M6C-NF, wyposażone w środkowy niskopodłogowy człon. Pojazdy te oznaczone zostały numerami 77 i 78. Dzięki sprowadzeniu w sumie pięciu niskopodłogowych tramwajów, możliwe było wycofanie z ruchu większości wozów GT6ZR. W liniowej eksploatacji pozostał jeden wagon noszący numer 48. W dniu 6 maja 2024 roku najechał on na wóz M6C-NF numer 78. W wyniku tego zdarzenia doszło do poważnego uszkodzenia jednego z członów w wozie GT6ZR. Ponieważ dwukierunkowe wagony są potrzebne na sieci Schoeneiche, ponieważ obsługują kursy szkolne na skróconej trasie, bez tradycyjnej pętli, konieczna była zamiana zniszczonego członu. Pozyskano go z odstawionego wozu numer 47. Co ciekawe, nie ujednolicono malowania członów, więc od razu widać, który z nich pochodził z danego tramwaju.
Cały tabor garażowany jest w jednej czynnej zajezdni, zlokalizowanej w miejscowości Schoeneiche. W Ruedersdorf wciąż można zobaczyć halę drugiej zajezdni, która położona jest tuż obok przystanku "Marktplatz". Obiekt ten pozostaje jednak nieczynny od wielu lat.
