Tramwaje w Europie
Czechy - Ostrawa - Nocne trójskłady
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: wtorek, 24, lipiec 2018 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 1869
W dniach 18 - 21 lipca 2018 roku odbyła się kolejna edycja festiwalu Colours of Ostrava. Jest to jedno z największych wydarzeń kulturalnych, które od lat ściąga do miasta kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Jednocześnie podczas ostatnich edycji pojawiały się problemy z odwozem uczestników festiwalu. W 2018 roku postanowiono temu zaradzić, łącząc pierwszy raz od wielu lat trójwagonowe pociągi pasażerskie.
Na ulicach czeskich miast do dnia dzisiejszego królują wagony Tatra. Przez dziesięciolecia kursowały one solo i w składach. Pociągi trójwagonowe praktycznie nie były eksploatowane. Można było je za to zobaczyć poza granicami Czech. Na Słowacji takie składy kursowały w Koszycach na trasie do huty. Trójskłady przez lata dominowały na ulicach Drezna, a w Lipsku czy w Halle wciąż jeszcze pojawiają się w godzinach szczytów przewozowych. Czesi zamiast zwiększać długość czy pojemność pociągów tramwajowych, woleli poprawiać częstotliwość lub uruchamiać dodatkowe linie. Takie rozwiązanie nie zawsze jednak jest najbardziej optymalne.
Ostrawa miała już pewne doświadczenia z eksploatacją pociągów trójwagonowych. W okresie od lipca do października 1962 roku testowano trójskład złożony z wagonów Tatra T2 numer 659+631+639 na linii 9, kursującej wówczas z wielkiego osiedla Poruba do Nowej Huty. Po okresie próbnej liniowej eksploatacji zdecydowano się jednak zrezygnować z tego rozwiązania. Pociąg trójwagonowy uznano bowiem za zbyt długi, jak również pojawiły się obawy o skuteczność hamowania takiego składu.
Do eksploatacji pociągów trójwagonowych powrócono w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Rozważano wówczas skierowanie takich składów do obsługi linii rekreacyjnej, kursującej do zlokalizowanej na zachód od Ostrawy podmiejskiej pętli Zátiší. W tym celu w 1994 roku połączono razem trzy wagony Tatra T3 i przeprowadzono próby bez pasażerów. Na tym niestety poprzestano.
Na kolejną okazję do połączenia pociągów trójwagonowych trzeba było czekać aż do 2018 roku. Obsługa odwozu uczestników festiwalu Colours of Ostrava najwyraźniej od lat nastręczała tyle trudności, że postanowiono rozwiązać problem, zwiększając długość pociągów tramwajowych. Pierwsze próby składu trójwagonowego odbyły się 29 czerwca 2018 roku. Wówczas na ulice Ostrawy wyjechał pociąg złożony z trzech niskopodłogowych wagonów Vario LF numer 1355+1325+1321. Próby zakończyły się sukcesem, stąd przez kolejne dni przygotowywano pozostałe trójskłady do ruchu.
Ostatecznie utworzono 12 pociągów tramwajowych złożonych z wagonów typu Tatra T3R.P, Tatra T3G i Vario LF. Zajezdnia Poruba miała za zadanie przygotować 7 trójskładów, natomiast zajezdnia Křivá 5 pociągów trójwagonowych. Na podstawie przeprowadzonych obserwacji mogę stwierdzić, że na ulice Ostrawy wyjechały na pewno poniższe pociągi trójwagonowe:
- Tatra T3R.P - 949+937+919;
- Tatra T3R.P - 983+967+1024;
- Tatra T3R.P - 995+991+1015;
- Tatra T3R.P - 1020+1000+976;
- Tatra T3R.P - 1025+1021+1008;
- Tatra T3R.P - 1027+947+1011;
- Tatra T3G - 1017+1029+1014;
- Tatra T3G - 1044+1040+984;
- Tatra T3G - 1047+1033+1037;
- Vario LF - 1340+1322+1328;
- Vario LF - 1347+1327+1349;
- Vario LF - 1355+1325+1321.
Trójskłady przygotowane zostały tylko do obsługi nocnych odwozów. W związku z tym większość pociągów trójwagonowych była rozłączana w ciągu dnia i poszczególne wagony solo lub w składach obsługiwały normalne linie dzienne. Trójskłady rozpoczynały pracę dopiero po godzinie 23:00. W noce 18/19 lipca i 19/20 lipca 2018 roku kursowały do godziny około 3:30. W noce 20/21 lipca i 21/22 lipca 2018 roku pozostawały na ulicach miasta godzinę dłużej, do około 4:30.
Odwóz uczestników festiwalu został zorganizowany w następujący sposób. Pasażerowie byli zabierani z przystanku "Dolní Vítkovice Hlubina". Tramwaje ze wschodniego peronu odjeżdżały w kierunku końcówek "Hlavní Nádraží", "Poruba Vozovna" oraz "Hranečník", przy czym do tej ostatniej końcówki nie jeździły pociągi trójwagonowe, o czym piszę więcej w dalszej części artykułu. Z zachodniego peronu odjeżdżały tramwaje w kierunku pętli "Dubina" i "Výškovice". Po zabraniu pasażerów, poszczególne składy zatrzymywały się na kolejnych przystankach. Po dojechaniu do końcówek wracały jako przejazdy techniczne z powrotem na przystanek "Dolní Vítkovice Hlubina" i znów zabierały pasażerów w kierunku przeciwległych końcówek. Wszystkie tramwaje niezależnie od trasy przejazdu określone zostały jako "VS". Jedna linia obsługiwana trójskładami kursowała na trasie Hlavní Nádraží - Dubina, natomiast druga na trasie Poruba Vozovna - Výškovice.
Trzecia linia kursowała na trasie Dolní Vítkovice Hlubina - Hranečník i jako jedyna nie była obsługiwana przez pociągi trójwagonowe. W zamian skierowano na nią dwukierunkowe wozy Vario LF3/2 numer 1651 i 1652. Dzięki temu, wagony te mogły skorzystać przy zmianie kierunku z przejazdówki torowej znajdującej się na południe od przystanku "Dolní Vítkovice Hlubina". Także w tym przypadku pasażerowie przewożeni byli w kierunku Hranečníka, natomiast w drugą stronę tramwaje kursowały jako przejazdy techniczne.
Tramwaje na wszystkich trzech trasach kursowały z częstotliwością co 20 minut, czasowo zwiększaną do 15 minut w okresach przewidywanego szczytu odwozowego. Poza tramwajami obsługującymi trasy w ramach linii specjalnej "VS", po ulicach Ostrawy kursowały normalne linie nocne. Część z nich stanowiły linie dzienne, kursujące praktycznie przez całą dobę, na przykład 2, 4, 7 czy 11. Na miasto wyjechały też linie kursujące wyłącznie w nocy, oznaczone numerami 9, 18 i 19.
Kursowanie pociągów trójwagonowych po Ostrawie niewątpliwie zakończyło się sukcesem. Daje to dużą nadzieję, że tego typu rozwiązania będą wykorzystywane w przyszłości. Na pewno byłoby miło, gdyby trójskłady wyjechały na ulice miasta również w dzień. Jednocześnie dla wielu wagonów tworzących pociągi trójwagonowe było to ostatnie tak duże wyzwanie. Od 1 sierpnia 2018 roku do liniowego ruchu wprowadzone zostaną pierwsze niskopodłogowe wozy Stadler NF2 nOVA. Wówczas planuje się wycofanie z eksploatacji najstarszych wozów Tatra T3G i T3R.P.
