Tramwaje w Europie

Niemcy - Nordhausen

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: środa, 05, wrzesień 2018 21:00; PSMKMS; Odsłony: 1532

Nordhausen jest małym miastem, liczącym około 44 tysięcy mieszkańców, położonym w północnej Turyngii, na przedgórzu gór Harz. Mimo niewielkich rozmiarów, od 1900 roku funkcjonuje to sieć tramwajowa. Dzięki utworzeniu połączenia z koleją wąskotorową i wprowadzeniu do ruchu dwusystemowych tramwajów Siemens Combino Duo w 2004 roku, miasto stało się znane w całej Europie.

Sieć tramwajowa w Nordhausen została uruchomiona w dniu 25 sierpnia 1900 roku. Od początku funkcjonowały tu tramwaje elektryczne, które poruszały się po torach o prześwicie 1000 mm. Początkowo uruchomiono dwie linie tramwajowe o łącznej długości 5 kilometrów, które kursowały z dworca kolejowego do położonej w centrum miasta krańców Kornmarkt oraz zlokalizowanej na zachód od centrum Alten Tor. Układ ten przetrwał bez większych zmian aż do początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Dopiero wtedy przedłużono trasę z Kornmarkt do obecnej pętli Sudharz Klinikum i z Alten Tor do Parkallee.

Po upadku muru berlińskiego i zjednoczeniu Niemiec, tramwaje w Nordhausen znalazły się w poważnych tarapatach finansowych. Sieć w mieście jednak przetrwała. W 1993 roku otwarto ostatni nowy odcinek torowiska do pętli Nordhausen Ost. Tym samym sieć tramwajów na terenie miasta została ukształtowana. Długość linii wzrosła do 7,8 km. Wszystkie końcówki w mieście zostały wyposażone w pętle tramwajowe. Dzięki temu można było wycofać eksploatowane dotychczas dwuosiowe, dwukierunkowe wagony Gotha. W ich miejsce sprowadzono ze Stuttgartu i Fryburga przegubowe wagony GT4.

W 2000 roku rozpoczęto testy, które w niedalekiej przyszłości miały odmienić sieć tramwajową w mieście. Jeden z wagonów GT4 został zmodyfikowany poprzez instalację dodatkowego pięciocylindrowego silnika diesla o mocy 111 kW, wyprodukowanego przez koncern Volkswagen. Pojazd ten nazwano Twino. Dzięki temu mógł on poruszania się po niezelektryfikowanej trasie kolei wąskotorowej. Dwa lata później, przy dworcu kolejowym w Nordhausen powstał niewielki łącznik, który umożliwił bezpośredni przejazd z sieci tramwajowej na trasę kolei wąskotorowej.

W 2004 roku uruchomiono nową linię tramwajową numer 10, będącą przedłużeniem linii 1, do obsługi której skierowano unikatowe, dwusystemowe wagony Siemens Combino Duo. Pojazdy te wyposażono w dodatkowy ośmiocylindrowy silnik diesla produkcji BMW o mocy 180 kW, zlokalizowany w dużej skrzyni w przedziale pasażerskim w środkowym członie. Dzięki takiemu rozwiązaniu, tramwaje mogą odtąd korzystać z liczącego 11 kilometrów odcinka trasy kolejowej z Nordhausen do miejscowości Ilfeld. W sumie zakupiono trzy dwukierunkowe wagony hybrydowe Siemens Combino Duo, oznaczone numerami z przedziału od 201 do 203. Dwa z nich codziennie obsługują linię numer 10 z częstotliwością co 60 minut. Trzeci wagon pełni funkcję rezerwy. Linia 10 prowadzi od pętli Sudharz Klinikum przez centrum miasta Nordhusen do dzielnicy Neanderklinik w miejscowości Ilfeld. Spośród dwóch peronów na przystanku przed dworcem kolejowym w Nordhausen jeden przeznaczony jest dla linii miejskiej numer 1, natomiast przy drugim zatrzymują się wagony obsługujące linię numer 10. Tu następuje zmiana rodzaju napędu, a także w przypadku kursów w kierunku Ilfeld, zmiana kierunku jazdy, wymuszona poprzez układ torowy wpisany w historyczny przebieg ulic. Zmiana napędu na spalinowy i czoła pojazdu trwa zaledwie kilkadziesiąt sekund. Zmiana z napędu spalinowego na elektryczny trwa tyle co wymiana pasażerów. W kierunku centrum Nordhausen nie trzeba też zmieniać kierunku jazdy. Wprowadzenie tramwajów dwusystemowych pozwoliło na integrację trasy kolei wąskotorowej Harzquerbahn z siecią tramwajową. Dzięki temu, pasażerowie mogą bez przesiadek dostać się do centrum Nordhausen. Na trasie kolei wąskotorowej tramwaje poruszają się na zmianę z szynobusami, a w weekendy z pociągami prowadzonymi przez parowozy. Pojazdy kolejowe docierające z bardziej odległych rejonów, nie wjeżdżają jednak na sieć tramwajową, a dojeżdżają jedynie do historycznego dworca czołowego.

Do obsługi linii miejskich numer 1 i 2 w latach 2000 - 2011 zakupiono w czterech partiach w sumie 9 wagonów Siemens Combino. Oznaczono je numerami od 101 do 109. Wagony z przedziału od 105 do 107 są dwukierunkowe. Wraz z 3 wagonami hybrydowymi, w Nordhausen eksploatowanych jest 12 tramwajów Siemens Combino. Wagony Duo są o około 1 metr dłuższe od klasycznych pojazdów. Wszystkie tramwaje są trójczłonowe i w pełni niskopodłogowe. W mieście funkcjonuje jedna zajezdnia tramwajowa znajdująca się na jednotorowej trasie do Parkallee. Mieści ona całą flotę 12 tramwajów oraz tabor historyczny. Wszystkie pozostałe trasy są dwutorowe.

Dzięki wdrożonemu w latach 2000 - 2004 rozwiązaniu z funkcjonowaniem tramwaju dwusystemowego, w Nordhausen udało się znaleźć optymalne rozwiązanie wykorzystania sieci tramwajowej w małym mieście, zintegrowanej z trasą kolei wąskotorowej, jednocześnie zachowując historyczny układ sieci i zapewniając maksymalną integrację dwóch różnych środków transportu szynowego.