Tramwaje na świecie
Wielkie Księstwo Luksemburga - Luksemburg
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: wtorek, 01, luty 2022 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 2260
Luksemburg jest stolicą Wielkiego Księstwa Luksemburga. Jest to jeden z najmniejszych krajów w Europie, wciśnięty pomiędzy Niemcy, Francję i Belgię. Podobnie jak w wielu innych europejskich miastach, pół wieku po likwidacji władze Luksemburga zdecydowały o powrocie komunikacji tramwajowej na ulice swojego miasta.
Wielkie Księstwo Luksemburga powszechnie znane jest jako Luksemburg. Nazwę tę oficjalnie nosi jednak tylko stolica małego kraju, który uznawany jest za jedno z europejskich centrów finansowych. Swoją siedzibę ma tu 166 banków, w tym Europejski Bank Inwestycyjny Unii Europejskiej. Dzięki temu jest to jeden z najbogatszych krajów na świecie. Mimo to, na początku dwudziestego pierwszego wieku uznano, że Luksemburg nie może objeść się bez komunikacji tramwajowej.
Pierwsze tramwaje wyjechały na ulice miasta w 1875 roku. Początkowo były to pojazdy konne, które poruszały się po torach o rozstawie 1435 mm. W 1908 w Luksemburgu uruchomiono pierwszy tramwaj elektryczny. W przeciwieństwie do tramwajów konnych, poruszały się one po torach o prześwicie 1000 mm. W 1913 roku dotychczasowe oznaczenie linii kolorami uzupełnione zostało o numery. Sieć rozwijała się, osiągając w 1937 roku długość 31,2 kilometrów, po których kursowało 10 linii. Wystarczało to w zupełności do zapewnienia transportu na obszarze całego miasta.
Po II wojnie światowej komunikacja tramwajowa zaczęła jednak popadać w niełaskę. Brak inwestycji sprawił, że mieszkańcy coraz częściej uznawali tramwaje za przestarzały środek transportu. Jeszcze w 1958 roku w Luksemburgu eksploatowano 48 wagonów tramwajowych, z czego 29 było silnikowe, natomiast 19 doczepnych. W 1952 roku zlikwidowano pierwszą trasę, natomiast koniec komunikacji tramwajowej w mieście nastąpił w dniu 5 września 1964 roku. Wówczas wzdłuż linii 10, prowadzącej z Beggen przez Eich i Theaterplatz aż do Tramschapp, ustawiło się tysiące mieszkańców małego kraju, żegnając miejski transport szynowy. Tramwaje zastąpione zostały przez autobusy.
Mieszkańcy Luksemburga jeszcze w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku doszli do wniosku, że likwidacja tramwaju i poszerzanie ulic było złym rozwiązaniem. Jeden z najbogatszych europejskich krajów zaczął bowiem tonąć w korkach. Początkowo rozważano budowę tramwaju dwusystemowego, który miał przede wszystkim obsługiwać dzielnicę europejską Kirchberg. W 2006 roku ostatecznej zdecydowano o realizacji tradycyjnego tramwaju. Rok później powstała spółka LuxTram, której powierzono budowę i eksploatację przyszłej sieci. Światowy kryzys finansowy przyczynił się do spowolnienia inwestycji. Dwukrotnie w 2012 i 2014 roku próbowali ją również zatrzymać jej przeciwnicy. W końcu w 2015 roku ruszyły prace przygotowawcze, natomiast w 2016 roku w mieście położono pierwszy odcinek nowego torowiska. Warto podkreślić, że tym razem zastosowano tory o rozstawie 1435 mm.
Projektowana sieć tramwajowa docelowo ma przebiegać z północno-wschodnich obrzeży miasta przez centrum Luksemburga na osiedla zlokalizowane na południowym-zachodzie. Początek trasy przewidziano w rejonie portu lotniczego. Następnie torowisko zaplanowano wzdłuż alei Kennedy'ego do centrum, które projektowana linia objeżdża od północnej i zachodniej strony. Następnie torowisko przebiega przy dworcu Centralnym i dalej ma biec na południe do osiedla Howald. Tu skręci na zachód, by zakończyć się w Cloche d'Or. Cała trasa liczyć ma 16 kilometrów długości, na których zlokalizowane będą 24 przystanki. Dodatkowo na odcinku około 3,6 kilometra, przebiegającym w ścisłym centrum, torowisko tramwajowe nie jest wyposażone w sieć trakcyjną. Tramwaje pokonują ten odcinek na bateriach, które są ładowane indukcyjnie podczas postoju na przystankach. Wartość projektu szacowana jest na kwotę 565 mln euro. Cała inwestycja miała być pierwotnie zrealizowana do 2021 roku.
Jako pierwszy uruchomiony został liczący 3,6 kilometra długości odcinek w dzielnicy Kirchberg, pomiędzy przystankami Luxexpo i Rout Bréck - Pafendall. Tramwaje na tej trasie ruszyły w grudniu 2017 roku. Za przystankiem Luxexpo zlokalizowano zajezdnię, która pomieścić ma docelowo 32 wagony tramwajowe. Przystanek Rout Bréck - Pafendall utworzył natomiast zlokalizowany na dwóch poziomach węzeł przesiadkowy z linią kolejową, biegnącą dołem doliny rzeki Alzetty. W celu umożliwienia przesiadek zbudowano przystanek kolejowy Pfaffenthal-Kirchberg, który połączony jest z przystankiem tramwajowym przy pomocy terenowej kolejki linowej, składającej się z dwóch równoległych tras, dzięki czemu podwojono jej przepustowość.
W lipcu 2018 roku oddano do użytku kolejny, liczący 1,6 kilometra odcinek, prowadzący do położonego po zachodniej stronie centrum przystanku Stäreplaz/Étoile. Na tym fragmencie tramwaje korzystają już z zasilania bateryjnego. Kolejny odcinek do Dworca Centralnego Gare Centrale został oficjalnie otwarty w dniu 13 grudnia 2020 roku. Wówczas linię wydłużono o kolejne cztery przystanki bez sieci trakcyjnej. W połowie 2021 roku trwały prace budowlane na odcinku od Gare Centrale w kierunku południowego przedłużenia sieci do Cloche d'Or. Do ukończenia sieci brakowało także odcinka północnego z Luxexpo do lotniska Findel. W 2023 roku ma być gotowa trasa do Cloche d'Or, a w 2024 roku do lotniska Findel. W dalszych planach jest realizacja połączenia tramwajowego między Luksemburgiem a Esch/Alzette. Ma to być trasa szybkiego tramwaju, zbudowana wzdłuż autostrady A4. Prace związane z przygotowaniem inwestycji rozpoczęły się już w 2018 roku, natomiast cała, licząca 17,5 kilometra długości trasa, ma być otwarta w 2028 roku.
Do obsługi linii zakupiono łącznie 32 siedmioczłonowe, w pełni niskopodłogowe wagony tramwajowe hiszpańskiej firmy CAF, reprezentujące rodzinę pojazdów Urbos 100. Wozy te posiadają aż 45 metrów długości i 2,65 metra szerokości. Na pokład mogą zabrać do 420 osób. Imponujące tramwaje mają indywidualnie zaprojektowany wygląd oraz wiele dopracowanych elementów. Przykładowo, drzwi w każdym z członów wyróżnione zostały innym kolorem szyb, co zachęcać ma do wejścia do środka. Ostatnie egzemplarze tramwajów dostarczono do końca 2021 roku.
Luksemburskie tramwaje pod koniec 2021 roku kursowały z częstotliwością co 5 minut w dni powszednie oraz co 10-15 minut we wczesnych godzinach porannych, późnowieczornych i w weekendy. Docelowo jeździć mają jednak co 3-6 minut. Komunikacja tramwajowa początkowo była bezpłatna i wiele wskazuje na to, że w następnych latach będzie podobnie. Władze wprowadziły bezpłatne przejazdy wszystkimi środkami publicznego transportu na terenie Wielkiego Księstwa Luksemburga i tym samym chcą zachęcać kolejne osoby do porzucenia swoich pojazdów na rzecz tramwajów, autobusów i pociągów.
W Luksemburgu funkcjonuj Muzeum Tramwajów. Jest ono zlokalizowane na terenie przedsiębiorstwa transportu publicznego przy ulicy de Bouillon w dzielnicy Hollerich. Sam budynek jest nowy. Został zbudowany w tym samym czasie, gdy realizowano drugą część warsztatów naprawczych. Frontowa ściana przypomina zajezdnię tramwajową. Muzeum zostało otwarte w dniu 27 marca 1991 roku.
Pod koniec 2021 roku Muzeum Tramwajów posiadało 2 wagony tramwajowe zdolne do jazdy, 2 przyczepy tramwajowe, naturalnej wielkości replikę tramwaju konnego, dwa autobusy, pojazd wieżowy do konserwacji sieci trakcyjnej, a także 22 modele w skali 1:8 wagonów tramwajowych, blisko 8000 zdjęć oraz wiele historycznych elementów pochodzącego z eksploatacji sieci. Wokół muzeum zbudowano tor wąskotorowy o rozstawie 1000 mm, o długości około 80 metrów, umożliwiający krótki przejazd czynnych, historycznych tramwajów. Dzięki temu wagony zabytkowe od czasu do czasu opuszczają bramy muzeum, a zwiedzający mogą doświadczyć odrobiny starej luksemburskiej atmosfery tramwajowej. Z racji innego rozstawu torów, wagony historyczne nie mogą poruszać się po współczesnej sieci tramwajowej w mieście.
PSMKMS & Impuls
