Tramwaje w Europie

Niemcy - Mülheim an der Ruhr i Oberhausen

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: niedziela, 14, luty 2021 21:00; PSMKMS; Odsłony: 1471

Mülheim an der Ruhr i Oberhausen są średniej wielkości miastami, leżącymi na zachód od Essen. Połączone są systemem sieci tramwajowej, który niestety na przestrzeni ostatnich lat uległ znacznemu ograniczeniu. Jego przyszłość obecnie jest bardzo niepewna, a sytuacji nie ułatwiają tramwaje poruszające się zarówno po torach o rozstawie 1000 mm, jak i 1435 mm.

Oba miasta położone są w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, pomiędzy Essen i Duisburgiem. Mülheim an der Ruhr liczy około 170 tysięcy mieszkańców. Prawa miejskie otrzymało w 1808 roku. Oberhausen zamieszkuje około 212 tysięcy ludzi. Prawa miejskie otrzymało w 1874 roku. Miasta mogą pochwalić się przemysłową historią, która jednak powoli odchodzi w przeszłość.

Sieci tramwaju elektrycznego w Mülheim an der Ruhr i Oberhausen początkowo rozwijały się osobno, chociaż uruchomione zostały w tym samym 1897 roku. Od początku rozważano połączenie obu miast komunikacją tramwajową, jednak plan ten zrealizowano wiele lat później. W obu miastach tramwaje od momentu uruchomienia poruszały się po torach o rozstawie 1000 mm.

Na początku lat dziewięćdziesiątych dziewiętnastego wieku uruchomiono linię omnibusu konnego, łączącą stacje kolejowe w Oberhausen i Mülheim an der Ruhr. Już w 1893 roku pojawiły się plany utworzenia połączenia tramwajowego, jednak nie udało się ich wówczas zrealizować. W 1897 roku otwarto trasę na terenie Oberhausen, która prowadziła do granicy gminy Styrum. W 1900 roku uruchomione zostało bezpośrednie połączenie do Essen. W 1901 roku w Oberhausen istniało pięć linii, które nadal się rozwijały. W 1914 roku funkcjonowało już dziewięć linii, a długość sieci wynosiła 37,4 kilometra. W trakcie pierwszej wojny światowej na ulice miasta wyjechały tramwaje towarowe. Doprowadziło to do ograniczenia ruchu pasażerskiego. W 1919 roku otwarto drugą trasę, zapewniającą połączenie z Essen.

Do wybuchu II wojny światowej w mieście funkcjonowało dziesięć linii tramwajowych. W wyniku działań wojennych doszło do poważnych zniszczeń infrastruktury i taboru, jednak kursowanie tramwajów szybko udało się przywrócić. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku w Mülheim wprowadzono tabor jednokierunkowy, tworząc na końcach tras pętle lub trójkąty do zawracania. Dekadę później po raz pierwszy podjęto działania mające na celu zastąpienie dotychczasowych linii tramwajowych autobusami. Likwidacji uległy wówczas trasy z Styrum do Raffelberg, z centrum miasta do Saarn i od granic miasta w Landwehr do Oberhausen. Na początku lat siedemdziesiątych w Mülheim istniało sześć linii tramwajowych.

Tymczasem sieć tramwajowa w Oberhausen również się rozwijała. W 1901 roku w mieście funkcjonowało pięć linii. W 1912 roku długość sieci wynosiła 23,3 kilometra. Trudności finansowe spowodowane kryzysem gospodarczym po zakończeniu pierwszej wojny światowej skutkowały podjęciem decyzji o zamknięciu sieci tramwajowej wiosną 1923 roku. Ostatecznie jednak do tego nie doszło. W kolejnych latach rozwijano za to połączenia z Essen i Mülheim. W latach trzydziestych ubiegłego wieku w mieście funkcjonowało osiem linii tramwajowych.

W wyniku dużego nalotu bombowego w 1943 roku doszło do unieruchomienia większości sieci tramwajowej w mieście. Po zakończeniu działań wojennych wznowiono ruch na sześciu liniach. Do 1960 roku prowadzono dalszej inwestycje, osiągając największą długość w historii, wynoszącą 38,3 kilometra, po których kursowało aż 14 linii tramwajowych. Większość tras była wówczas dwutorowa.

Niestety, niedługo później nastąpił regres tramwajów w Oberhausen. Już w 1963 roku zamknięto pierwsze trasy tramwajowe. W 1965 roku podjęto decyzję o likwidacji sieci i wprowadzeniu komunikacji autobusowej w mieście. Ostatni tramwaj zniknął z ulic miasta w 1974 roku.

W Mülheim istniejąca sieć tramwajowa miała zostać zastąpiona siecią szybkiej kolei miejskiej. W latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku planowano trzy linie Rhein-Ruhr Stadtbahn:

Essen - Heißen - Mülheim - Broich - Duisburg;
Oberhausen - Dümpten - Mülheim - Broich - Uhlenhorst - Saarn;
Essen-Schönebeck - Aktienstraße - Mülheim - Lotnisko - Essen-Bredeney.

W 1977 roku rozpoczęto eksploatację pierwszej i jak dotąd jedynej trasy szybkiej kolei miejskiej U18, prowadzącej z Hirschlandplatz w Essen do Heißen Kirche w Mülheim. W 1979 roku zakończono realizację przedłużenie linii do Dworca Głównego w Mülheim. W związku z tym, ruch tramwajowy na tym odcinku został zlikwidowany. Pozostałe planowane trasy kolei miejskiej nie zostały zrealizowane. Przyczyniło się to do powstania dużej różnorodności sieci szynowej, jak również do wielu kłopotów eksploatacyjnych i zwiększenia kosztów związanych z brakiem jej kompatybilności.

W Mülheim obecnie funkcjonują jednocześnie trzy różne systemy transportu szynowego, które spotykają się w tunelu pod Dworcem Głównym. Poza systemem tramwaju o rozstawie torów wynoszącym 1000 mm, dociera tu linia U18 szybkiej kolei miejskiej z Essen, a także linia tramwajowa 901 o rozstawie torów wynoszącym 1435 mm z Duisburga. Wszystkie pojazdy poruszają się w jednym tunelu po splocie torowym. Pierwotnie planowano połączenie linii U18 i 901. Z powodów finansowych, ale przede wszystkim technicznych, zrezygnowano z tego rozwiązania. Szybka kolej miejska posiada bowiem infrastrukturę przystosowaną do wysokopodłogowych pojazdów. Tramwaje w Essen oraz trasa do Duisburga wyposażone są w niskie perony i obsługiwane przez pojazdy niskopodłogowe.

W 1994 roku władze Oberhausen podjęły decyzję o odtworzeniu sieci tramwajowej. Dzięki temu miasto stało się jednym z pierwszych w Europie, do których po wielu latach przerwy powróciła komunikacja tramwajowa. W 1996 roku powstał licząca 8,4 kilometra długości trasa od przystanku Landwehr w Mülheim do Dworca Głównego w Oberhausen. Początkowo skierowano do jej obsługi linię 112 z Mulheim oraz linię 116, pełniącą funkcję uzupełniającą na terenie Oberhausen. Trasę w Oberhausen obsługuje zajezdnia Broicha w Mülheim. Do obsługi linii zakupiono 6 niskopodłogowych wagonów Duewag MGT6D, które używane są wymiennie z innymi tramwajami z Mülheim. W 2004 roku przedłużono trasę do Neumarkt. W dalszych planach jest przedłużenie linii 105 z pętli Frintrop w Essen do Oberhausen.

Po 2010 roku w Mülheim nastąpił kolejny regres istniejącej sieci tramwajowej. Najpierw w 2012 roku linia 104 z przyczyn technicznych została skrócona z lotniska do pętli Hauptfriedhof. W 2015 roku zamknięto odcinek z Thyssenbrücke do pętli Friesenstrasse w Styrum, jednocześnie likwidując linię 110. W obu przypadkach obsługę tras przejęły autobusy.

Obecnie po sieci liczącej 36,2 kilometra długości kursują trzy linie oznaczone numerami 102, 104 i 112. Linia numer 104 wjeżdża w granice Essen. Dalszy los tramwajów nie jest jednak pewny. W planach jest bowiem likwidacja linii 104, a także skrócenie tras linii 102 i 112, a nawet normalnotorowych linii U18 i 901. Pomimo posiadania nowoczesnego taboru tramwajowego, przyszłość klasycznego tramwaju w Mülheim an der Ruhr jest poważnie zagrożona.

Linie 102, 104 i 112 obsługiwane są przez 17 wagonów Bombardier M8D NF2 Flexity, pochodzących z lat 2015 - 2016. Po wprowadzeniu ograniczeń częstotliwości i zamknięciu dwóch tras, bez problemu wystarczają one do obsługi istniejącej sieci. Z 6 starszych wozów Duwag MGT6D, pochodzących z 1995 roku, w ruchu pozostały trzy pojazdy. Sporadycznie wyjeżdżają one na linię. Cały tabor stacjonuje w jednej zajezdni w Mülheim, zlokalizowanej przy zachodnim wylocie tunelu pod centrum miasta. Eksploatowane wcześniej wozy typu T4, B4, GT6, GT8, M6D zostały skasowane lub sprzedane do innych miast, w tym między innymi do rumuńskiej Jassy i Aradu. Trzy M8C trafiły do polskiego Elbląga.

Linię 901 z Duisburga obsługują pochodzące z 1986 roku wozy Duewag GT10 NC-DU, wyposażone w niskopodłogowy człon. Mają one zaledwie 220 cm szerokości.

Linie U18 szybkiej kolei miejskiej z Essen obsługują wagony LHB York, pochodzące z londyńskiego metra. Wyprodukowano je w 1986 i 1989 roku.

PSMKMS & Impuls