Tramwaje na świecie
Łotwa - Ryga
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: czwartek, 02, styczeń 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 2157
Ryga jest stolicą i największym miastem Łotwy. Położona nad rzeką Dźwiną, u jej ujścia do morza Bałtyckiego, w pobliżu zatoki Ryskiej, stanowi główny ośrodek gospodarczo-przemysłowy, komunikacyjny i naukowy kraju. Funkcjonuje tu jeden z trzech systemów tramwajowych na Łotwie. Po mieście kursują również trolejbusy.
Pierwsze ślady osadnictwa u ujścia Dźwiny do morza Bałtyckiego datowane są na X wiek. Obecne miasto założone zostało w 1201 roku i bardzo szybko się rozwijało. Od 1282 roku należało do związku handlowego Hanzy, stając się ważnym portem na wybrzeżu Bałtyku. W latach 1561 - 1621 Ryga znajdowała się pod panowaniem Rzeczypospolitej. Następnie została zajęta przez Szwedów, a od 1710 roku leżała w granicach carskiej Rosji. W latach 1918 - 1940 po raz pierwszy była stolicą Republiki Łotewskiej. W wyniku II wojny światowej znalazła się w granicach ZSRR. Od 1991 roku ponownie jest stolicą Łotwy. Mimo burzliwych dziejów, historyczne centrum przetrwało do czasów współczesnych. Ryga leży na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. W 1997 roku ryska starówka została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto jest ponadto jednym z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej. W przeszłości ludność Rygi dochodziła nawet do 900 tysięcy mieszkańców. Taką liczbę osiągnięto w 1990 roku. W 2020 roku stolicę Łotwy zamieszkiwało około 627 tysięcy osób. Co ciekawe, udział Łotyszów i Rosjan w społeczeństwie jest podobny i wynosi około 40% z nieznaczną przewagą tych pierwszych. Podstawą systemu transportowego w Rydze jest komunikacja tramwajowa oraz trolejbusowa.
Tramwaje konne wyjechały na ulice Rygi w 1882 roku. Funkcjonowały wówczas 4 główne i 4 rozszerzone linie, do obsługi których używano 95 koni. W 1901 roku w mieście pojawiły się pierwsze tramwaje elektryczne. Ryga była drugim po Lipawie miastem w krajach nadbałtyckich, w którym pojawiły się tramwaje elektryczne. Do 1914 roku uruchomiono 9 nowych tras. Tramwaje elektryczne dotarły do Sarkandaugava, Ļeizarforests (obecnie Mezaparks), Strazdumuižu, Kuzniecowa (fabryka porcelany w dzielnicy Mostu Południowego) oraz Bisumuižu. Sieć tramwajowa liczyła wówczas blisko 50 kilometrów. W wyniku I wojny światowej nastąpiła stagnacja istniejącej sieci. Dopiero po II wojnie światowej w mieście pojawiły się pojemniejsze wagony, chociaż wielkość sieci nie uległa znaczącej zmianie. W 1947 roku na ulice Rygi wyjechały pierwsze trolejbusy. Traktowano je jako nowocześniejszy środek transportu miejskiego w stosunku do staromodnych tramwajów. W kolejnych latach ograniczono więc długość istniejącej sieci. Zmiana niekorzystnego trendu nastąpiła dopiero w 1980 roku. Cztery lata później powstała nowa trasa do Imant.
Współcześnie tramwaje w Rydze są obok trolejbusów podstawowym środkiem transportu publicznego w stolicy Łotwy. Po reorganizacji transportu tramwajowego, od 2005 roku zarządza nim miejska spółka Rīgas Satikesm. Tramwaje niezmiennie kursują po torach o "radzieckim" rozstawie 1524 mm. Sieć składa się z ośmiu promienistych tras, po których poruszają się linie: 1, 2, 3, 5, 7, 9, 10 i 11, a także linia turystyczna. Wszystkie linie docierają do pętli Centrāltirgus, zlokalizowanej w centrum w rejonie zespołu Hal Targowych. W planach jest budowa trasy do dzielnicy Skanste, która wraz z istniejącymi trasami, stworzyłaby duży ring wokół Starego Miasta.
Najstarszymi tramwajami eksploatowanymi w Rydze są Tatry T3, po modernizacji określane jako T3A. Stanowią one wciąż najliczniejszą grupę pojazdów. Wyprodukowane zostały w latach 1974 - 1987. W 2020 roku w ruchu pozostawało ponad 50 składów złożonych z tych tramwajów, a także kilkanaście wagonów solo. Tatry T3A stacjonowały wówczas w obu czynnych zajezdniach numer 3 i 5. Dodatkowo, w zajezdni numer 4 zgromadzono około 20 tramwajów tego typu, odstawionych do rezerwy. W 2024 roku Tatry T3A wciąż kursowały praktycznie na wszystkich liniach w mieście. Na liniach: 1, 2 i 11 obsługiwały pojedyncze brygady, natomiast w przypadku pozostałych linii praktycznie dominowały. Mimo wieku, sprawiały wrażenie zadbanych pojazdów.
Młodszą grupę taboru stanowią Tatry T3M i Tatra T3MR. Przed modernizacją pojazdy te określane były jako typ T6B5, znany z innych europejskich miast. Wagony te wyprodukowano w latach 1988 - 1990. W 2020 roku w eksploatacji pozostawało 15 składów T3MR i 4 składy T3M. Stacjonowały wyłącznie w zajezdni numer 3 i obsługiwały linie: 1, 2 i 7.
W latach 2010 - 2011 zakupiono 20 niskopodłogowych wagonów Skoda 15T, wyprodukowanych w Czechach. Są to trójczłonowe pojazdy o długości 31,4 metra. W 2012 roku pozyskano 6 wagonów Skoda 15T1, posiadających dodatkowy człon w stosunku do wcześniejszego modelu. Wozy te mierzą 41 metrów długości. Najnowsze ryskie tramwaje początkowo obsługiwały linię 6, następnie linię 11. Od 2017 roku skierowano je do obsługi linii 1, powstałej poprzez połączenie linii 4 i 6. Pojazdy te stacjonują w zajezdni numer 5.
W latach 2015 - 2017 zamówiono kolejne 20 tramwajów firmy Skoda, w tym 15 trójczłonowych i 5 czteroczłonowych. Z opóźnieniem w 2018 roku dotarło do Rygi 7 wozów, w tym 6 trójczłonowych i 1 czteroczłonowy. Część z nich kursowała w latach 2018 - 2019. W 2019 roku Urząd Zapobiegania i Zwalczania Korupcji (KNAB) wszczął postępowanie karne w związku z zamówieniami realizowanymi przez zarząd Rīgas Satikesm. W wyniku prowadzonego śledztwa stwierdzono nieprawidłowości, które doprowadziły do zwolnienia całego zarządu Rīgas Satikesm. Realizację kontraktu zawieszono a dostarczone tramwaje bezczynnie oczekiwały na terenie zajezdni na zakończenie trwających procedur prawnych.
Warto podkreślić, że wszystkie starsze wagony tramwajowe posiadają odbieraki pałąkowe. Dopiero najnowsze, niskopodłogowe pojazdy, wyposażone zostały we współczesne, połówkowe pantografy. Tramwaje te mogą kursować tylko na wybranych trasach linii: 1, 7 i 11.
Na ulicach Rygi można zobaczyć wagony techniczne. Jednym z najczęściej spotykanych jest tramwaj polewaczka, zbudowany na bazie wozu Tatra T3M. Służy on do spryskiwania torowisk w centrum, w celu spłukiwania pyły zalegającego na powierzchni.
W Rydze funkcjonują 3 zajezdnie tramwajowe. Dwie z nich zlokalizowane są na prawym brzegu Dźwiny. Zajezdnia numer 3 znajduje się przy ulicy Fridrila na Moskiewskim Przedmieściu. Zajezdnia numer 5 położona jest przy ulicy Brivibas w sąsiedztwie torów kolejowych. Jedyna zajezdnia na lewym brzegu rzeki Dźwiny, oznaczona numerem 4, nosi nazwę Tornakalna. Od 1 listopada 2010 roku pozostaje ona nieczynna. Na jej terenie gromadzone są wagony wyłączone z ruchu oraz pojazdy techniczne. Wszystkie trzy zajezdnie tramwajowe są częścią tego samego projektu architekta Mandelstama. Są one różne pod względem wielkości i pojemności, ale podobne pod względem rozwiązań architektonicznych. Powstały w tym samym okresie w latach 1900 - 1901.
PSMKMS & Impuls
