Tramwaje w Europie
Francja - Lyon
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: niedziela, 07, styczeń 2024 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 1196
Jest trzecim co do wielkości miastem we Francji. Położony w środkowo-wschodniej części kraju Lyon znajduje się zaledwie kilkadziesiąt kilometrów na zachód od Alp. Od 1879 roku funkcjonowała tu rozległa sieć tramwajowa, która jednak uległa likwidacji już w 1956 roku. Od 2001 roku w mieście trwa ponowny rozwój komunikacji szynowej.
Lyon założony został przez Rzymian w 43 roku przed naszą erą. Szybko przekształcił się w główny ośrodek prowincji Galia. Prawa miejskie zyskał jednak dopiero w XIII wieku. Od 1307 roku miasto należało do Francji. Po okresie upadku w trakcie średniowiecza, od XVI wieku rozpoczął się ponowny, burzliwy rozwój miasta. W 1895 roku bracia Lumière zbudowali tu swój kinematograf i nakręcili pierwszy film. W trakcie II wojny światowej, miasto uznawane było za główny ośrodek ruchu oporu we Francji.
Współcześnie Lyon jest ważnym ośrodkiem handlowo-finansowym oraz tradycyjnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego. Funkcjonuje to szereg gałęzi przemysłu, w tym między innymi fabryka samochodów Renault. Jest to również duży węzeł komunikacyjny. Przebiega tędy między innymi trasa pociągów TGV z Paryża do Marsylii.
Początki miejskiej komunikacji szynowej w Lyonie sięgają 1879 roku. Powstała wówczas Compagnie des Omnibus et tramways de Lyon (OTL), która podjęła się opracowania i budowy linii tramwajowych w mieście. Jako pierwsza w październiku 1880 roku na ulice wyjechała linia numer 5, która kursowała pomiędzy Bellecour i Vaise. Tramwaje konne poruszały się po torach o standardowych rozstawie. Powstała sieć szybko się rozwijała, osiągając długość 44 kilometrów, po których poruszało się 10 linii.
W 1888 roku uruchomiono pierwszą linię tramwaju parowego o numerze 12. Połączyła ona Lyon i Vénissieux. W latach 1893 – 1899 dokonano elektryfikacji sieci tramwajowej. Równolegle inne przedsiębiorstwa komunikacyjne uruchamiały swoje trasy, najczęściej posiadające torowiska o rozstawie 1000 mm. Z czasem niemal wszystkie zostawały stopniowo wchłonięte przez OTL i przebudowywane na rozstaw normalnotorowy. Sieć rozwijano do 1914 roku. Był to okres największej świetności komunikacji tramwajowej w Lyonie.
Niestety, kryzys gospodarczy w okresie między wojennym przyczynił się do regresu tramwajów w mieście. Począwszy od 1930 roku tramwaje były stopniowo zastępowane przez trolejbusy i autobusy. Plan modernizacji, obejmujący podziemne odcinki w centrum miasta, planowany do realizacji od 1940 roku, został szybko porzucony. Ostatnia linia miejska numer 4 zakończyła funkcjonowanie w styczniu 1956 roku. Ostatnia linia podmiejska, czyli „Train bleu" w Neuville-sur-Saône, został zlikwidowany w czerwcu 1957 roku.
Miejski transport szynowy w Lyonie został reaktywowany wraz z otwarciem metra. Po oddaniu do użytku trzech linii w latach 1978 – 1984, w 1996 roku podjęto decyzję o budowie nowej sieci tramwajowej w celu uzupełnienia sieci kolei podziemnej. Pierwsze dwie linie przedsiębiorstwa TCL zostały uruchomione z początkiem stycznia 2001 roku. Linia T1 prowadziła z Perrache do IUT-Feyssine przez Part-Dieu i Charpennes a linia T2 z Perrache do Porte des Alpes przez Jean Macé i Grange Blanche. W kolejnych latach powstawały następne linie i przedłużenia istniejących tras. W 2023 roku funkcjonowało 7 tramwajowych linii miejskich. W planach do 2026 roku była budowa kolejnych trzech linii: T8, T9, T10 i przedłużenie linii T6. W mieście oprócz linii metra i tramwajów funkcjonuje również sieć trolejbusowa.
Linie od T1 do T7 obsługiwane są przez 73 tramwaje Alstom Citadis 302 i 34 tramwaje Alstom Citadis 402. Starsze Citadisy obecne są na sieci od początku jej funkcjonowania. Młodsze wozy były stopniowo oddawane do użytku w okresie od 2012 do 2013 roku i następnie w latach 2016 oraz 2019 – 2020. Wszystkie wozy posiadają charakterystyczne ściany czołowe z półokrągłą szybą kabiny motorniczego. Planowany jest zakup kolejnych 35 wagonów Alstom Citadis 402 do obsługi nowych linii.
Wagony Alstom Citadis 302 posiadają pięć członów i obsługują linie: T1, T2, T5 i T6.
Wagony Alstom Citadis 402 posiadają siedem członów i obsługują linie: T3, T4 i T7.
Oprócz tradycyjnych linii miejskich, w Lyonie funkcjonuje komercyjna linia ekspresowa, prowadząca do lotniska. Conseil général departamentu Rodan przyznał prawa do jej obsługi na 30 lat konsorcjum Rhônexpress. Trasę tę zbudowano w latach 2009 – 2010. Częściowo korzysta ona z dotychczasowych torowisk tramwajowych. Z tego powodu, kilka przystanków przebudowano na dwutorowe w celu umożliwienia wyprzedzania przez Rhônexpress zwykłych tramwajów. Rhônexpress nie jest obsługiwany przez TCL. Wagony Stadler Tango kursujące w ramach tego połączenia na odcinkach pozamiejskich poruszają się na zasadach kolejowych. Dwukierunkowe, czerwone tramwaje specjalnie zbudowane do obsługi tej linii, wyposażone są we wnętrzu w półki na większe bagaże. W pojazdach obowiązuje osobna, wyższa taryfa biletowa. Linia Rhônexpress jest obsługiwana przez 6 pociągów Stadler Tango.
Poszczególne linie w Lyonie obsługiwane są przez tabor z konkretnych zajezdni. Zaplecze dla linii: T1, T2, T5 i T6 znajduje się w Centre de maintenance des tramways de Saint-Priest. Jest ono zlokalizowane obok stacji Porte des Alpes na linii T2 w Saint-Priest. Zajezdnia dla linii: T3, T4 i T7 znajduje się w Meyzieu, w pobliżu stacji Meyzieu Z.I. przy trasie linii T3 i Rhônexpress. Zajezdnia linii Rhônexpress położona jest również w Meyzieu, w bezpośrednim sąsiedztwie stacji Meyzieu - Les Panettes na linii T3.
Poza czterema liniami metro w Lyonie i klasycznymi liniami tramwajowymi, w mieście funkcjonuje jeszcze inne środki transportu szynowego. Tram-Train de l'Ouest Lyonnais to francuska sieć kolei lekkiej. Łączy centrum metropolii Lyonu z zachodnią częścią aglomeracji. Została częściowo otwarta we wrześniu 2012 roku na trasie z Lyon-Saint-Paul do Sain-Bel oraz w grudniu 2012 roku na odcinku z Tassin do Brignais. Sieć docelowo będzie się składać z trzech linii, począwszy od stacji Saint-Paul i obsługując dwadzieścia trzy przystanki w kierunku Brignais, Sain-Bel i Lozanne. W 2023 roku w jej ramach funkcjonowały dwie linie: z Lyon-Saint-Paul do Sain-Bel i z Tassin do Brignais. Sieć ta nie ma powiązania z komunikacją tramwajową w Lyonie. Działa ona jako rodzaj kolei miejskiej. Obsługiwana jest jednak przez 24 wagony Citadis Dudis, posiadające cechy zarówno tramwaju, jak i pociągu. System ten znajduje się w zarządzie francuskich kolei SNCF.
W Lyonie funkcjonują ponadto dwie linie kolei linowo-terenowej (funiculaires). Pierwsza z nich, czyli linia F1, kursuje na trasie Saint-Jean - Saint-Just. W ostatnich latach przeszła modernizację i jest obsługiwana przez przegubowe wagony. Druga linia F2 łączy Saint-Jean – Fourvière i jest obsługiwana przez jednoczłonowe wagoniki. Większość tras obu linii prowadzi w tunelach.
PSMKMS & Impuls
