/** */

Tramwaje w Europie

Francja - Saint-Étienne

Saint-Étienne położone jest w południowo-wschodniej Francji. W mieście funkcjonuje jedna z trzech sieci tramwajowych w kraju, poza Marsylią i Lille, która od czasu powstania pod koniec dziewiętnastego wieku, istnieje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Po Saint-Étienne po torach o rozstawie 1000 mm kursują niezwykle wąskie tramwaje, bo zaledwie o szerokości 2,1 metra.

 

Początki miasta, nazwanego na cześć świętego Szczepana, sięgają 1222 roku, gdy cystersi założyli w tym rejonie opactwo. W XVI wieku rozwinął się tu przemysł zbrojeniowy. Saint-Étienne stało się też ważnym ośrodkiem targowym. W kolejnym wieku rozwinął się tu przemysł pasmanterii. Miasto słynęło między innymi z produkcji wstążek. Później stało się natomiast ośrodkiem wydobywczym zagłębia górniczego Loary. Przyczyniło się to do znacznego rozwoju Saint-Étienne i zwiększenia jego liczby mieszkańców w ciągu dziewiętnastego wieku z około 30 tysięcy do 110 tysięcy.

 

Obecnie Saint-Étienne zamieszkuje około 170 tysięcy ludzi. Nie jest to już również ośrodek górniczy. Miasto postawiło natomiast na kulturę. W tutejszym muzeum znajduje się jedna z największych kolekcji sztuki nowoczesnej we Francji. Funkcjonuje tu także znana fabryka produkcji rowerów.

 

Jako pierwszy na ulice Saint-Étienne wyjechały tramwaje parowe w grudniu 1881 roku, które kursowały La Terrasse oraz Bellevue po trasie liczącej 5,5 kilometra długości. Operatorem linii zostało przedsiębiorstwo Chemins de Fer à Voie étroite de Saint-Étienne. Już w 1882 roku liczba pasażerów przekroczyła najbardziej optymistyczne prognozy, co zachęcało do dalszej dynamicznej rozbudowy sieci. W okresie od 1907 do 1914 roku dokonano elektryfikacji tras tramwajowych. W 1930 roku długość torowisk wynosiła blisko 90 kilometrów. Był to najlepszy okres dla tramwajów w mieście.

 

Niestety, od 1932 roku ruszył stopniowy proces zastępowania komunikacji tramwajowej trolejbusową. W ciągu ponad 20 lat doprowadzono do niemal całkowitej likwidacji sieci. W 1956 roku w mieście ostała się tylko jedna linia tramwajowa, która przetrwała wyłącznie z braku możliwości przebudowy na potrzeby trakcji trolejbusowej. Zbyt wąskie ulice centrum Saint-Étienne uniemożliwiały bowiem poruszanie się trolejbusów lub autobusów. W związku z tym podjęto decyzję o zachowaniu systemu, czego konsekwencją było pozyskanie w latach 1958 - 1959 30 nowych wagonów PCC. Zastąpiły one pojazdy pochodzące jeszcze z lat trzydziestych. Zakupione tramwaje zostały specjalnie wyprodukowane dla Saint-Étienne. Były to 14-metrowe, jednoczłonowe pojazdy o szerokości zaledwie 2 metrów.

 

W 1959 roku linia Bellevue - La Terrasse kursowała z częstotliwością nawet co 2 minuty w godzinach szczytu. Jednak dopiero dwie dekady później dokonano pierwszej rozbudowy istniejącej sieci. W 1983 roku linię wydłużono z Bellevue do Solaure, zaś w 1991 z La Terrasse do Hôpital Nord, dzięki czemu osiągnęła ona długość 9,3 kilometra. W 2006 roku otwarto odgałęzienie z Peuple Libération do dworca kolejowego Gare de Saint-Étienne-Châteaucreux. Od 2015 roku rozpoczęto realizację odcinka o długości 4,3 kilometra, który połączył Châteaucreux z La Terrasse, obsługując Zénith, stadion Geoffroy-Guichard i dzielnicę Soleil. Realizację nowej trasy przeprowadzono w latach 2018 - 2019. Dzięki temu, do dworca kolejowego Châteaucreux tramwaje docierają z dwóch stron - zarówno od północy jak i południa. W centrum miasta, pomiędzy Peuple Libération a Anatole France, tramwaje poruszają się jednokierunkowo dwiema równoległymi ulicami a ruch samochodowy na nich jest znacząco ograniczony ze względu na ich niewielką szerokość. Z tego powodu wszystkie modele tramwajów eksploatowanych w mieście są bardzo wąskie. Dzięki temu jednak, komunikacja tramwajowa w Saint-Étienne przetrwały i dziś pozostaje niezagrożonym środkiem transportu w mieście.    

 

Sieć tramwajowa w Saint-Étienne jest jedną z trzech we Francji, poza Marsylią i Lille, które powstały jeszcze w dziewiętnastym wieku i od tego czasu funkcjonują do dziś bez przerwy. Obecnie składa się z trzech linii kursujących po 16,2 kilometrów torów o rozstawie 1000 mm. Przedsiębiorstwem organizującym i odpowiadającym za przewozy jest Société de Transports de l'Agglomération Stéphanoise – STAS. W 2023 roku w mieście eksploatowano dwa typy tramwajów: 27 wozów  Alstom-Vevey i 16 wozów CAF Urbos 3.

 

W latach 1991 - 1992 zakupiono do miasta 15 nowych wagonów TFS, oznaczonych numerami od 901 do 915, wyprodukowanych przez konsorcjum Alstom-Vevey. Dwuczłonowe, jednokierunkowe pojazdy o długości ponad 22 metrów i szerokości zaledwie 2,1 metra częściowo zastąpiły tramwaje PCC. W 1998 roku pozyskano niemal identyczne pojazdy w ilości 20 sztuk, oznaczone numerami od 916 do 935. Dzięki temu można było zakończyć eksploatację pozostałych wozów PCC. Po dostawie wagonów CAF Urbos 3, część tramwajów TFS z pierwszej serii została wycofanych z ruchu. Pojazdy te obsługują linie T3 w całości i częściowo T1.

 

W latach 2016 - 2017 pozyskano 16 wagonów CAF Urbos 3. Są to dwukierunkowe pojazdy o długości 33 metrów i szerokości zaledwie 2,15 metra. Oznaczone zostały numerami od 941 do 956. Obsługują w całości linię T2 z powodu braku pętli oraz częściowo linię T1.

 

Tabor tramwajowy garażuje w nowoczesnej zajezdni, zlokalizowanej w północnej części sieci. Oprócz tramwajów, stacjonują tam także autobusy, jak również funkcjonuje niewielkie Muzeum Transportu.

 

PSMKMS & Impuls

Wagon TFS numer...
Jeden z najstar...
Wagon TFS numer...
Wagon TFS numer...
Wagon TFS numer...
Wagon TFS numer...
Zdjęcie wagonu ...
Nowa trasa tram...
Wagon TFS numer...
Dwukierunkowy w...
Wagony CAF Urbo...
Wagon CAF Urbos...
Wagon TFS numer...
Na przystanku P...
W pobliżu dworc...
Wagon TFS numer...
Zajezdnia tramw...
Na terenie zaje...

Komentarze  

 
+3 #1 Wypalacz Rafał 2024-02-18 21:06
Warto jeszcze wspomnieć że pierwsze wagony niskopodłogowe - TFS - początkowo korzystały z odbieraków rolkowych, podobnie jak i starsze od nich PCC i po dziś dzień trolejbusy.
 

Zaloguj się, aby dodawać komentarze.

Zdjęcie tygodnia

Zaloguj się

Odwiedza nas 799 gości oraz 1 użytkownik.