Tramwaje na świecie

Niemcy - Dessau

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: niedziela, 17, listopad 2024 21:00; PSMKMS; Odsłony: 952

Dessau jest średniej wielkości miastem, położonym we wschodnich Niemczech, niemal w samym środku trójkąta, którego wierzchołki wyznacza Berlin, Magdeburg i Lipsk. Funkcjonuje tu mała sieć tramwajowa, która przez wiele lat zagrożona była likwidacją. Na szczęście udało się ją utrzymać i zmodernizować.

Pierwsza wzmianka o Dessau pochodzi z 1213 roku. Od 1396 roku funkcjonowała tu stolica księstwa Anhalt-Dessau. W XVIII wieku Dessau stanowiło jeden z głównych ośrodków niemieckiego oświecenia. Jednak największy rozwój i industrializację miasto przeżyło w pierwszej połowie XIX wieku. W wyniku alianckich nalotów w 1945 roku, zostało całkowicie zniszczone. Dlatego praktycznie nie ma tu zabytków, a całe miasto ma współczesną zabudowę. Po zjednoczeniu Niemiec, stało się jednym z trzech, obok Magdeburga i Halle, głównych ośrodków kraju związkowego Saksonia Anhalt. Z dniem 1 lipca 2007 roku zostało połączone z leżącym na drugim brzegu Łaby miastem Roßlau. Od tego czasu nosi oficjalną nazwę Dessau-Roßlau. W sumie liczy około 90 tysięcy mieszkańców.

W latach 1925 - 1932 w Dessau znajdowała się siedziba znanej uczelni artystyczno-rzemieślniczej Bauhaus. Obecnie, w mieście funkcjonuje Muzeum Bauhausu, w którym można podziwiać sztukę użytkową i meble.

Jako pierwsze na ulice Dessau w 1894 roku wyjechały tramwaje gazowe, określane mianem Gasmotorbahn. Trasa prowadziła od miejskiej poczty do cmentarza, koło którego zlokalizowano zajezdnię. W 1895 roku linia została przedłużona do Dworca Głównego i cukrowni położonej przy drodze do Bitterfeld. Z powodu eksplozji dwóch wagonów gazowych, już w 1899 roku starano się o wprowadzenie w mieście tramwajów elektrycznych. Nastąpiło to w marcu 1901 roku. Jednocześnie uruchomiono trasę do Elbhausu. W 1907 roku otwarto trasę do Roßlau. W takiej postaci sieć funkcjonowała przez kolejne lata. W okresie kryzysu gospodarczego w 1926 roku, tramwaje były czasowo zastępowane przez omnibusy.

Na początku lat czterdziestych sieć tramwajową ponownie rozbudowano. W 1941 roku przedłużono trasę z Cmentarza III dalej na południe na Innsbrucker Straße, gdzie powstałą również nowa zajezdnia. W 1943 roku zrealizowano dalsze przedłużenie do Peterholzstraße. Pod koniec II wojny światowej sieć tramwajowa bardzo mocno ucierpiała, podobnie jak całe miasto. Mimo to, już kilka dni po kapitulacji, na ulice Dessau powróciły pierwsze tramwaje. Wykorzystano do tego zdemontowane tory linii Roßlauer, zabudowując je w centrum miasta. Już pod koniec 1946 roku w Dessau ponownie kursowały dwie linie. W 1949 roku linia została przedłużona od Peterholzstraße do pętli torowej Tempelhofer Straße.

W 1951 roku przedstawiono koncepcję wycofania komunikacji tramwajowej z Dessau i jej zamiany na autobusy. Pomimo wprowadzenia do ruchu nowoczesnych dwuosiowych wagonów typu Gotha, w 1967 roku likwidacji uległa linia numer 3, prowadząca do zakładów chemiczny. W latach 1972 - 1974 stopniowo ograniczano linię 2 do Rosenhof. Bez większy zmian funkcjonowała natomiast linia 1, prowadząca z Dworca Głównego na południe, która cieszyła się dużym zainteresowaniem pasażerów.

Tramwaje jednak przetrwały i w 1980 roku władze miasta w końcu uznały ich dalszy rozwój za zasadny. W 1987 roku otwarto trasę do Kreuzberg. W latach 1990 – 1995 dokonano gruntownej modernizacji całej sieci tramwajowej, wydzielając między innymi torowiska z ruchu ogólnego. W 1998 roku oddano do użytku zajezdnię tramwajowo – autobusową przy Erich-Köckert-Straße. W tym samym czasie podpisana została umowa na dofinansowanie projektu tramwajowego do Dessau-West. Umożliwiło to budowę nowej linii tramwajowej o długości 6,1 km do osiedla Zoberberg. Pierwszy odcinek o długości 3,1 km do Kleine Schaftrift został oddany do użytku pod koniec października 2000 roku. Po trasie kursowały linie 2 i 3, odpowiednio z Kreuzbergstraße i z Dworca Głównego. Linia 2 została jednak szybo wycofana. W lipcu 2002 roku otwarto liczący 2,7-kilometra odcinek do Zoberbergu. Przedłużono tam linię 3. Dzięki temu długość sieci zwiększyła się prawie dwukrotnie do 12,9 kilometra.

W ramach planu transportowego przygotowanego na lata 2008 – 2015 zakładano uruchomienie połączenia do Roßlau i Wörlitz, które miało być obsługiwane przez pojazdy dwusystemowe, poruszające się zarówno po sieci tramwajowej, jak i kolejowej. Rozważano też budowę nowej trasy w kierunku północnym do Rosenhof. W tym celu przygotowano nawet miejsce pod torowisko tramwajowe na oddanym w 2003 roku wiadukcie dworcowym. Żadnego z wyżej wymienionych planów niestety nie zrealizowano.

Jednocześnie, już w obecnym stuleciu wstrzymano ruch tramwajów do Kreuzberg. Pierwotnie zakładano zamknięcie trasy do 2010 roku, jednak liczba ludności w dzielnicy mieszkaniowej nie zmniejszyła się w oczekiwanym stopniu, stąd pozostawiono funkcjonowanie tramwaju do 2015 roku. Ostatecznie trasa przestała być obsługiwana w dniu w dniu 2 lipca 2016 roku. W rezultacie długość czynnej sieci tramwajowej zmniejszyła się do 11,3 kilometra, natomiast torowisko nie uległo fizycznej lokalizacji. Zdemontowano jedynie sieć trakcyjną.

W 2024 roku sieć tramwajowa w mieście obsługiwana była przedsiębiorstwo Dessauer Verkehrsgesellschaft (DVG). Tramwaje poruszały się po torach o rozstawie 1435 mm. Kursowały tu dwie linie tramwajowe: 1 Dworzec Główny – Dessau Süd i 3 Dworzec Główny – Junkerspark. Każda z nich odjeżdżała z przystanków co 15 minut w dni powszednie i w soboty oraz co 30 minut w godzinach wczesnoporannych i późnowieczornych w dni powszednie i w soboty oraz przez cały dzień w dni świąteczne. Tramwaje kursowały od około 5:00 rano w dni powszednie, od 6:00 rano w soboty i od 7:00 rano w niedziele, natomiast koniec funkcjonowania linii następował już około 20:30 we wszystkie dni tygodnia.

Obsługa linii 1 i 3 była połączona. Tramwaje przyjeżdżały na przystanek Dworzec Główny i zmieniały numer z 1 na 3 lub na odwrót. Dzięki temu, do obsługi sieci w dni powszednie potrzebne było 6 pociągów tramwajowych, natomiast w dni świąteczne tylko 3.

Po Dessau w przeszłości kursowały dwuosiowe wagony Gotha, LOWA i Reko. Dzięki uzyskanej w 2001 roku dotacji z kraju związkowego Saksonia-Anhalt, udało się zakupić 10 dwuczłonowych, niskopodłogowych tramwajów Bombardier Flexity Classic, określanych w Dessau typem NGT6DE. Pojazdy te mają 21,1 metra długości i 2,3 metra szerokości. Swoją sylwetką przypominają pierwszą serię krakowskich wagonów Bombardier NGT6. Są jednak krótsze i węższe, jak również posiadają tylko dwa człony. W 2024 roku były to jedyne tramwaje wykorzystywane w ruchu liniowym w Dessau.

W 1992 roku przedsiębiorstwo DVG otrzymało z Duisburga 14 używanych ośmioosiowych tramwajów Düwag GT8. Pojazdy te były jednak stopniowo wycofywane z eksploatacji po dostarczeniu Bombardierów.

PSMKMS & Impuls