Tramwaje w Europie

Niemcy - Plauen

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: niedziela, 09, luty 2025 21:00; PSMKMS; Odsłony: 838

Plauen jest średniej wielkości miastem, położonym w środkowo-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, u podnóża Rudaw. Liczy około 66 tysięcy mieszkańców. Funkcjonuje tu sieć tramwajowa, która została utworzona pod koniec dziewiętnastego wieku, w celu połączenia dwóch dworców kolejowych, położonych po przeciwnych stronach rzeki Biała Elstera, dzielącej miasto na dwie części.

Pierwsze wzmianki o Plauen pochodzą z 1122 roku. W trzynastym wieku powstał tutaj zamek, a miejscowość otrzymała prawa miejskie. W 1466 roku miasto włączone zostało do Saksonii. W latach 1718 – 1763 znajdowało się we władaniu królów Polski - Augusta II i Augusta III jako część Elektoratu Saksonii. Plauen w połowie dziewiętnastego wieku przeżywało burzliwy rozwój ze względu na rozkwit przemysłu włókienniczego. Liczba mieszkańców na początku dwudziestego wieku osiągnęła poziom ponad 100 tysięcy. Było to czwarte pod względem liczby mieszkańców miasto Saksonii po Lipsku, Dreźnie i Chemnitz. Pod koniec drugiej wojny światowej Plauen zostało zbombardowane przez aliantów. Obecnie jest to średniej wielkości miasto z przemysłem maszynowym, metalowym, elektrotechnicznym oraz włókienniczym.

Duża różnica wysokości pomiędzy górną stacją kolejową, zbudowaną poza miastem, a dolną zlokalizowaną po drugiej stronie rzeki Białej Elstery, skutkowała koniecznością zapewnienia transportu dla podróżnych. Usługi te początkowo świadczyły dorożki konne, jednak transport ten nie był wystarczający. Pierwsze próby budowy tramwaju łączącego obie stacje kolejowe poczyniono już w 1885 roku. Pomimo podpisania umowy z zainteresowaną firmą, inwestycja zakończyła się niepowodzeniem. Dopiero w 1893 roku udało się podpisać kontrakt na budowę tramwaju z firmą AEG w Berlinie, która w 1894 roku doprowadziła do uruchomienia pierwszej linii na trasie Oberer Bahnhof – Neustadtplatz, a niedługo później drugiego odcinka z Neustadtplatz do Unterer Bahnhof. Tramwaje początkowo kursowały na dwóch liniach: żółtej po trasie Oberer Bahnhof – Tunel – Neustadtplatz i niebieskiej po trasie Oberer Bahnhof – Tunel – Neustadtplatz – Unterer Bahnhof. Trasa linii żółta od początku była dwutorowa z krótkim odcinkiem jednotorowym na Klosterstraße ze względu na zbyt małą szerokość ulicy. Trasa linii niebieskiej na odcinku Neustadtplatz – Unterer Bahnhof posiadała tylko jeden tor.

Sieć tramwajowa w Plauen rozwijała się w kolejnych latach. Dopiero okres pierwszej wojny światowej doprowadził do poważnych ograniczeń w funkcjonowaniu sieci, związanych miedzy innymi z brakiem personelu do obsługi pojazdów. Po zakończeniu działań wojennych w 1919 roku nadal utrzymywano ograniczenia, między innymi związane z przerwami w dostawach energii elektrycznej przez miejską elektrownię, będącymi skutkiem braku węgla. W latach 1921 – 1922 uruchomiono zieloną linię do Reusa, zapewniając dojazd do głównego miejskiego cmentarza. Mimo to, pod koniec 1922 roku z uwagi na brak pokrycia wydatków z opłat za przejazd, podjęto decyzję o całkowitym zaprzestaniu działalności. Dopiero deklaracja władz miejskich dotycząca pokrycia kosztów remontów torowisk doprowadziła do wznowienia ruchu tramwajów w 1924 roku. Do 1931 roku przeprowadzono remonty niektórych odcinków, w tym dobudowywano drugi tor na liniach jednotorowych. W 1939 roku zmieniono oznaczenie linii z kolorów linii na numery.

Początek drugiej wojny światowej nie przyniósł żadnych ograniczeń w funkcjonowaniu komunikacji tramwajowej. Wykorzystywano natomiast wagony do transportu towarów. W lutym 1945 roku wstrzymano funkcjonowanie tramwajów w dni świąteczne z uwagi na wprowadzone oszczędności energii elektrycznej. W marcu 1945 roku w wyniku nalotów alianckich całe centrum Plauen zostało poważnie zniszczone, co wymusiło wstrzymanie kursowania tramwajów. Po zakończeniu działań wojennych początkowo zapewniono komunikację przy pomocy autobusów. Dopiero od listopada 1945 roku zaczęto stopniowo przywracać połączenia tramwajowe.

W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku sieć tramwajowa w Plauen była stopniowo modernizowana i rozbudowywana. W 1954 roku oddano do użytku nową pętle przy Oberer Bahnhof. W 1965 roku wyeliminowano ostatni odcinek jednotorowy na sieci. Na kolejnych końcówkach powstawały pętle do zawracania, co pozwalało na wprowadzenie jednokierunkowych wagonów tramwajowych na szerszą skalę. W 1983 roku otwarto ostatnią nową trasę z Treffer do Waldfrieden.

Sieć tramwajowa w mieście przetrwała bez większych ograniczeń do lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku. Przeprowadzono wówczas szeroko zakrojone prace związane z przebudową torów na prawie wszystkich trasach. W 2024 roku w związku budową Nowego Mostu Elsterskiego przejazd na drugą stronę Białej Estery odbywał się mostem tymczasowym. Dojazd do zajezdni był utrudniony i możliwy tylko tymczasowym torowiskiem technologicznym od strony Reusa.

Obecnie komunikację tramwajową w Plauen obsługuje przedsiębiorstwo Plauener Straßenbahn GmbH. Po mieście w stałym układzie tras kursuje 6 linii tramwajowych, oznaczonych numerami od 1 do 6, po sieci o długości 16 kilometrów. Tramwaje poruszają się po torach o rozstawie 1000 mm.

W 2024 roku po Plauen kursowały dwa rodzaje wagonów tramwajowych. Starszy tabor reprezentowały wysokopodłogowe, przegubowe Tatry KT4D, wyprodukowane przez czechosłowackie zakłady ČKD Tatra. W latach 1992 - 1999 zostały one gruntownie zmodernizowane. W 2024 roku posiadano ich 14 sztuk, przy czym w eksploatacji pozostawało 12 egzemplarzy.

Nowszy tabor stanowiły wagony Bombardier NGT6DE, reprezentujące rodzinę Flexity Classic. Pierwsze pojazdy tego typu trafiły do miasta w 2013 roku. Kolejne wozy dostarczano w 2014 i 2017 roku, tak że ich liczba osiągnęła poziom 9 sztuk. Wozy te swoim wyglądem zewnętrznym przypominają krakowskie wagony NGT6 z I serii. Różnią się jednak długością i liczbą członów. Są bowiem dwuczłonowe, chociaż ich pudło jest osadzone na trzech wózkach. Posiadają 21 metrów długości i tylko 2,3 metra szerokości. Czoło wagonów pozostało niezmienione, chociaż ich produkcja trwała do 2017 roku.

Wszystkie tramwaje eksploatowane są przez zajezdnię przy Wiesenstraße, zlokalizowaną w południowej części sieci tramwajowej.

PSMKMS & Impuls