Tramwaje na świecie
Włochy - Palermo
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: niedziela, 20, kwiecień 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 930
Położone na Sycylii Palermo uznawane jest za stolicę i największe miasto tej włoskiej wyspy. Podobnie, jak w przypadku wielu innych europejskich miast, pod koniec dziewiętnastego wieku uruchomiono tu komunikację tramwajową, która funkcjonowała do połowy kolejnego stulecia. W dwudziestym pierwszym wieku zdecydowano o odbudowie sieci tramwajowej.
Dzieje osadnictwa w miejscu współczesnego Palermo sięgają wielu wieków przed narodzeniem Chrystusa. Miasto wielokrotnie przechodziło z rąk do rąk. Początkowo istniała tu kolonia fenicka. Od V wieku p.n.e. było to miasto kartagińskie, później rzymskie. W V wieku naszej ery zostało opanowane przez Wandalów, następnie Gotów, wchodziło też w skład Bizancjum, by od 831 roku znaleźć się pod panowaniem Arabów. W kolejnych wiekach rządzili tutaj Normanowie, Aragonie i Hiszpanie. Potem miasto podupadło, a poprawę sytuacji przyniosło dopiero zjednoczenie Włoch w 1860 roku. Współczesne Palermo jest kulturalną, gospodarczą i turystyczną stolicą Sycylii. Jest to główny ośrodek przemysłowy i handlowy wyspy. Funkcjonuje tu międzynarodowe lotnisko. Miasto zamieszkiwane jest przez około 650 tysięcy ludzi. Palermo słynie z zabytków, w tym pozostałości murów rzymskich, pałacu królewskiego czy katedry z mozaikami z XII wieku.
Już w 1874 roku w Palermo powstało przedsiębiorstwo Società Sicula Tramways e Omnibus (SSTO), którego celem była budowa i eksploatacja komunikacji tramwajowej. Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice miasta w 1887 roku. Dwa lata później w Palermo pojawiły się tramwaje elektryczne, kursujące po trasie między Piazza Bologni a Rocca di Monreale. Tramwaje poruszały się po torach o rozstawie 1000 mm.
W 1900 roku powstała międzymiastowa linia tramwajowa do Monreale, z odcinkiem trasy kolejki linowej. Te same miejskie wagony tramwajowe kontynuowały podróż do Monreale, pchane przez doczepiony specjalny elektryczny wagon techniczny i jednocześnie hamulcowy ze względu na dużą różnicę wzniesień, wynoszącą 184 metry. Linia ta docierała pod słynną katedrę i ze względu na duży ruch turystyczny, cieszyła się olbrzymią popularnością. Funkcjonowała ona aż do 1946 roku, gdy została zastąpiona linią trolejbusową.
W 1911 roku gmina Palermo podpisała umowę z belgijską firmą Les Tramways de Palerme na budowę i eksploatację trasy tramwaju elektrycznego aż do Mondello. Połączenie to uruchomiono w 1912 roku. W 1929 roku obie sieci SSTO i "belgijska" zostały połączone w jedno przedsiębiorstwo Unione Trazione Elettrica e Trasporti della Sicilia (UTETS). W szczytowym okresie w latach 1919 - 1920 funkcjonowało 11 linii SSTO oznaczonych numerami od 1 do 11 oraz 5 linii „belgijskich”, noszących oznaczenia literowe: B, C, D, I, F. Długość sieci wynosiła 38 kilometry.
Niestety, już w okresie międzywojennym rozpoczął się proces zastępowania kolejnych tras tramwajowych przez komunikację autobusową i trolejbusową. Kryzys paliwowy pozwolił przetrwać komunikacji tramwajowej okres II wojny światowej. Jednak w latach 1942 – 1943 miasto przeżyło intensywne bombardowania alianckie, w wyniku których zniszczeniu uległy zabudowania zajezdni. Mimo to, nie doszło do całkowitego przerwania kursowania tramwajów. Ostatecznie przestały one funkcjonować w 1947 roku.
Pomysł powrotu komunikacji tramwajowej na ulice Palermo zrodził się pod koniec lat osiemdziesiątych dwudziestego wieku. Ostatecznie jednak dopiero w 2000 roku udało się pozyskać środki finansowe w wysokości około 160 miliardów lirów (88 milionów euro) z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Prace budowlane rozpoczęły się na przełomie 2006 i 2007 roku. W lipcu 2014 roku rozpoczęto wstępną eksploatację linii 1, natomiast pod koniec 2015 roku zainaugurowano funkcjonowanie wszystkich czterech linii. Linie 2, 3, 4 tworzą jeden system, mają wspólną końcówkę Palermo Notarbartolo i swoją zajezdnię. Linia 1 jest oddzielona od pozostałych linii. Ma też osobną zajezdnię. Jej przystanek początkowy znajduje się przy Dworcu Centralnym w Palermo. Pomiędzy linią 1 a pozostałymi nie ma połączenia torowego. W 2025 roku sieć tramwajowa była połączona linią autobusową numer 102. Sieć obsługuje przedsiębiorstwo Azienda Municipalizzata Auto Trasporti (AMAT). Tramwaje poruszają się po torach o rozstawie 1435 mm.
W czerwcu 2023 roku podpisano umowę na realizację prac w ramach pierwszego etapu rozbudowy sieci. Projekt ten zakładał połączenie wszystkich linii w jedną całość oraz przedłużenia linii 4. Nowe inwestycje miały na celu podwojenie obecnej sieci o dodatkowe 20,5 kilometra torowisk, zwiększając jej długość do 44 kilometrów. Jednocześnie przygotowywano następne projekty dotyczące dalszego wydłużania sieci i uruchomienia kolejnych linii numer 5, 6 i 7.
Istniejące torowisko tramwajowe zostało na większości odcinków oddzielone od ruchu kołowego, za pomocą specjalnych barier. Dodatkowo, na potrzeby komunikacji tramwajowej aktywowano priorytet na wszystkich sygnalizacjach świetlnych, który zapewnia sprawny przejazd i wysokie prędkości komunikacyjne.
Do obsługi sieci pozyskano 17 wagonów Bombardier Flexity Outlook. Są to pojazdy niskopodłogowe, składające się z pięciu członów. Na pokład mogą zabrać 188 pasażerów, w tym 56 na miejscach siedzących. Tramwaje te mają 32 metry długości i 2,40 metra szerokości. Pierwszy pojazd został dostarczony do przedsiębiorstwa AMAT w maju 2011 roku. Do obsługi linii 1, kursującej z większą częstotliwością, skierowano wagony oznaczone numerami od 01 do 08. Linie 2, 3, 4 obsługują pozostałe wagony noszące numery od 09 do 17.
Obecnie sieć tramwajowa posiada dwie czynne nowoczesne zajezdnie, przystosowane do kompleksowej konserwacji i utrzymania pojazdów. Obie zajezdnie nie są ze sobą połączone, ale takie połączenie jest planowane w ramach inwestycji w przyszłości. Rozważana jest też budowa nowej zajezdni w pobliżu stacji Giachery. Zajezdnia Roccella, zlokalizowana w rejonie końcówki o tej samej nazwie, obsługuje linię numer 1 . W jej hali może pomieścić się 18 wagonów. W 2025 roku stacjonowało tu 8 wozów. Zajezdnia Castellana znajduje się przy trasie linii 2. Zapewnia obsługę linii numer 2, 3, 4. W hali można pomieścić do 12 wagonów. W 2025 roku obsługiwała 9 wozów.
PSMKMS & Impuls
