Tramwaje na świecie

Włochy - Padwa

: Nadrzędna kategoria: Tramwaje; Kategoria: Tramwaje na świecie; Opublikowano: poniedziałek, 11, sierpień 2025 21:00; PSMKMS; Odsłony: 749

Padwa położona jest w północno-wschodnich Włoszech, w pobliżu Wenecji. W mieście tym funkcjonowała niegdyś sieć tramwajowa, natomiast w obecnym stuleciu zdecydowano się na wdrożenie systemu transportowego Translohr, stanowiącego połączenie tramwaju i autobusu. Początkowo powstała jedna linia, jednak w najbliższych latach planowany jest znaczący rozwój sieci.

Położona na nizinie Padańskiej Padwa jest trzecim co do wielkości miastem regionu Wenecji Euganejskiej, po Wenecji i Weronie. Liczy około 200 tysięcy mieszkańców. Jej początki sięgają jeszcze IV wieku przed naszą erą. Od XII wieku funkcjonuje tu uniwersytet, drugi po Bolonii, w którym wykładał Galileusz, a studiowali między innymi: Mikołaj Kopernik, Jan Kochanowski czy Jan Zamoyski. Miasto kilkukrotnie przechodziło z rąk do rąk. Ostatecznie od 1866 roku znalazło się w Królestwie Włoch. Współczesna Padwa słynie z wielu zabytków. Jednym z najważniejszych jest romańsko-gotycko-bizantyjska bazylika św. Antoniego, która jest schronieniem dla jego grób, a także jest to jedno z najpopularniejszych sanktuariów na świecie. W mieście znajduje się też bazylika św. Justyny z Padwy z opactwem benedyktynów i grobowcem św. Łukasza Ewangelisty. Jest też kaplica Scrovegnich ze słynnymi freskami Giotta z XIV wieku. Liczba interesujących zabytków, jak na tak małe miasto, jest imponująca, a powyżej wspomniane zostały tylko najważniejsze obiekty. Samo miasto jest niezwykle urokliwe i warto spędzić w nim przynajmniej kilka godzin. Zwłaszcza, że funkcjonuje tu unikalny system transportu publicznego.

Pierwsze tramwaje konne wyjechały na ulice Padwy w 1883 roku. Poruszały się one po torach o rozstawie 1000 mm. W 1907 roku sieć została zelektryfikowana. System transportu był zarządzany przez przedsiębiorstwo Tramvie Comunali di Padova. Do jego obsługi pozyskano 27 wagonów produkcji francuskiej firmy Thompson i Houston. Niestety, po drugiej wojnie światowej w 1954 roku podjęto decyzję o zakończeniu funkcjonowania komunikacji tramwajowej i całkowitej likwidacji sieci.

Jak to zwykle bywa, nie zapomniano o działającej przed laty sieci tramwajowej. W 1990 roku pojawiły się pomysły jej powrotu na ulice Padwy. W 1995 roku udało się pozyskać środki finansowe na ten cel. Jednak nowa Rada Miasta, wybrana w 1999 roku, sprzeciwiła się zabudowie szyn w nawierzchni jezdni ulic w historycznym centrum. Negatywnie odniesiono się również do rozwieszania napowietrznej sieci trakcyjnej. Stąd pojawił się pomysł zastosowania nietypowego środka transportu, określanego mianem Translohr, jaki zaproponowała francuska firma Lohr Industrie. W rozwiązaniu tym wykorzystuje się wieloczłonowe pojazdy, przypominające tramwaje (zasilane z górnej sieci poprzez pantograf), które poruszają się na gumowych oponach jak zwykły autobus i kierowane są przy pomocy pojedynczej szyny, umieszczonej w osi pasa ruchu. Zaletą tego typu rozwiązania jest lepsza przyczepność koła do podłoża, dzięki czemu pojazdy mogą pokonywać większe wzniesienia, a także cechują się lepszym przyspieszeniem i hamowaniem. Mogą także pokonywać łuki o znacznie mniejszym promieniu, niż tradycyjne tramwaje. Jedną z największych wad tego rozwiązania jest natomiast poruszanie się każdego z pojazdów dokładnie po tym samym śladzie, czego najczęściej nie wytrzymuje nawierzchnia. Stąd pojazdy Translohr powinny mieć przygotowane specjalne, wzmocnione pasy ruchu. Dodatkowo, zły stan nawierzchni przekłada się od razu na niekomfortowe dla pasażerów wibracje pojazdu. Biorąc pod uwagę, że system ten jest niszowy, również koszt jego budowy czy zakupu pojazdów, a także późniejsze utrzymanie, są wyższe od tradycyjnego tramwaju.

W rezultacie w Padwie powstał jeden z zaledwie siedmiu systemów Translohr na świecie, z których cztery funkcjonują w europejskich miastach, w tym jeden, który został nieco później uruchomiony, w pobliskiej Wenecji. Prace przy budowie pierwszej linii prowadzono w latach 2003 - 2005. Później rozpoczął się okres jazd próbnych i szkolenia prowadzących. Pierwszy odcinek ostatecznie rozpoczął funkcjonowanie w marcu 2007 roku. Pojazdy poruszały się po trasie o długości 6,7 kilometra na odcinku od dworca kolejowego na południe do końcówki Guizza, zlokalizowanej przy zajezdni. W grudnia 2009 roku linia określana jako SIR1, została przedłużona w kierunku północnym i osiągnęła długość 10,3 kilometra. Czas przejazdu całej trasy Pontevigodarzere - Capolinea Sudwynosi wynosi 34 minuty. Po drodze znajdują się 24 przystanki. Pojazdy kursują z częstotliwością nawet co 6 minut. Na odcinku pomiędzy przystankami Santo i Cavalletto, o długości około 600 metrów, gdzie trasa przebiega przez wielki plac Prato della Valle, nie ma rozwieszonej sieci trakcyjnej. Pojazdy pokonują więc odległość dwóch przystanków, korzystając z zasilania z pokładowych baterii, które ładowane są w trakcie wcześniejszego przejazdu. System zarządzany jest przez firmę Busitalia Veneto SpA, należącą w 55% do Busitalia Nord i w 45% do APS Padova.

Do obsługi linii początkowo zakupiono 14 pojazdów Translohr typu STE3. Po pierwszym rozszerzeniu sieci w 2009 roku, liczba wozów zwiększyła się o 2 sztuki. W 2016 roku wprowadzono dwa kolejne wagony, dzięki czemu ich liczba osiągnęła poziom 18 sztuk. W godzinach szczytu kursuje 12 wozów. Wszystkie pojazdy oznaczone są numerami z przedziału od APS01 do APS18. W mieście zaczęły pojawiać się następne wozy, które będą wykorzystywane po przedłużeniu sieci.

Wszystkie pojazdy STE3 posiadają trzy człony i łączną długość wynoszącą 25 metrów. Każdy z nich może zabrać na pokład 164 pasażerów, w tym 30 na miejscach siedzących. Pojazdy są w pełni niskopodłogowe i dwukierunkowe. W każdym członie, po każdej stronie znajduje się jedna para dwuskrzydłowych, szerokich drzwi. Pojazdy oparty jest na 8 kołach, co daje nacisk około 7 ton na oś. Po dwa koła znajdują się na końcach skrajnych członów, natomiast pozostałe koła zlokalizowane są pod przegubami. Pojazdy mogą poruszać się z prędkością do 70 km/h i są zasilane napięciem 750 V. Pomalowane są na niebiesko, jednak w większości posiadając całopojazdowe, kolorowe reklamy.

Obecnie realizowane są dwie dodatkowe linie, określane jako SIR2 i SIR3. Mają rozpocząć funkcjonowanie w 2026 roku. Pierwsza z nich ma liczyć 18,25 kilometra długości i 34 przystanki. Prowadzić będzie z Sarmeola, położonej na zachód od Padwy przez centrum do zlokalizowanego na wschód Ponte di Brenta. Druga nowa trasa liczyć ma 5,4 kilometra i 12 przystanków. Prowadzić będzie z dworca kolejowego na południowy-wschód. Jeżeli plany te uda się zrealizować, sieć systemu Translohr w Padwie wydłuży się blisko trzykrotnie.