Tramwaje w Europie
Szwecja - Lund
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: sobota, 16, sierpień 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 542
Miasto Lund położone jest w południowo-zachodniej Szwecji, w pobliżu cieśniny Sund, oddzielającej ten kraj od należącej do Danii wyspy Zelandia, będącej jedną z cieśnin Bałtyckich. W mieście tym już pod koniec dziewiętnastego wieku planowano uruchomienie komunikacji tramwajowej. Zamiar ten udało się jednak zrealizować dopiero z początkiem dwudziestego pierwszego wieku.
Początki Lund sięgają najpewniej końca X wieku, gdy w tym rejonie założona została misja chrystianizacji Kościoła Katolickiego. W ramach wykopalisk archeologicznych odnaleziono tu pozostałości najstarszego znanego drewnianego kościoła w Skanii, wzniesionego około 990 roku. W średniowieczu miasto rozwinęło się i było ważnym ośrodkiem handlu i rzemiosła. Funkcjonowała tu największa duńska mennica. W 1104 roku umieszczono tu siedzibę arcybiskupstwa, dzięki czemu w 1145 roku możliwe było konsekrowanie katedry. Od XIII wieku Lund było najważniejszym miastem Danii. Stąd arcybiskupi sprawowali władzę kościelną nad całą Skandynawią. W okresie od XIII do XV wieku w zbudowanej katedrze odbywały się koronacje królów Danii. Z końcem średniowiecza Lund straciło jednak na znaczeniu. Związane to było między innymi z zerwaniem z zwierzchnictwem papieża w Rzymie. Zburzono wówczas większość kościołów i klasztorów. Katedra przetrwała jednak do czasów współczesnych. Kolejne wieki, to czas wojen i niepokojów. W 1658 roku miasto wraz z całym regionem Skania zostało wcielone do Szwecji. W kolejnych latach Duńczycy próbowali odzyskać władze nad miastem. W 1768 roku utworzono w Lund pierwszy w Skanii szpital, który dał fundament dla ogromnego kompleksu Szpitala Uniwersyteckiego, funkcjonującego w mieście do dzisiaj. Momentem przełomowym dla miasta było uruchomienie połączenia kolejowego z Malmö w 1856 roku. Wówczas ruszył rozwój gospodarczy i nastąpiło szybkie uprzemysłowienie. W dwudziestym wieku zakłady przemysłowe przekształciły się w znacznej mierze w przedsiębiorstwa high-tech. Wciąż jednak swoje siedziby ma tu wiele znanych szwedzkich firm. W mieście od 2014 roku powstaje Europejskie Źródło Spalacyjne – międzynarodowy multi dyscyplinarny ośrodek badawczy, którego głównym instrumentem badawczym jest najsilniejsze na świecie impulsowe źródło neutronów. Lund liczy około 100 tysięcy mieszkańców i pod tym względem jest dwunastym miastem w Szwecji. Jest to również największy ośrodek uniwersytecki w krajach nordyckich, kształcący około 30 tysięcy studentów dziennych i około 45 tysięcy łącznie z krajów z całego świata.
Już w 1896 roku planowano budowę linii tramwajowej z Limhamn przez Malmö do Lund. Do koncepcji tej powrócono w 1905 roku. Miały wówczas powstać trzy linie tramwajowe w Lund o długości 3,6 kilometra. Dla tramwajów przewidywano tory o rozstawie 1000 mm. Pomimo przygotowywania koncesji, planów tych ponownie nie udało się zrealizować. Na uruchomienie komunikacji tramwajowej w mieście trzeba było czekać aż do początku dwudziestego pierwszego wieku. W 2003 roku zaprojektowano linię autobusową Lundalänken, która przygotowana została w taki sposób, aby w niedalekiej przyszłości łatwo przebudować ją na linię tramwajową. Formalne planowanie linii tramwajowej ruszyło w 2010 roku. Budowa prawie 6-kilometrowej trasy tramwajowej w celu uzyskania szybszego i bardziej wydajnego transportu publicznego między dworcem centralnym w Lund a miejscami pracy i najważniejszymi osiedlami w mieście, została ostatecznie zatwierdzona w 2015 roku. Budowa rozpoczęła się w lutym 2017 roku. Tramwaj w Lund szybko przyjął określenie LundaExpressen. Linia tramwajowa została udostępniona dla mieszkańców w dniu 13 grudnia 2020 roku, chociaż ze względu na trwającą pandemię, dzień wcześniej, czyli 12 grudnia 2020 roku, dokonano jej oficjalnego otwarcia, bez udziału publiczności. Projekt został sfinansowany wspólnie w różnych częściach przez gminę Lund, region Skåne, Skånetrafiken i państwo szwedzkie, a jego koszt wyniósł 1,5 miliarda koron szwedzkich (około 148 milionów euro). Uruchomiony system stał się czwartą siecią tramwajową w Szwecji po Sztokholmie i sąsiednich gminach, Göteborgu i Norrköping. Jest to pierwszy nowo powstały szwedzki system tramwajowy od 1911 roku.
Sieć składa się z pojedynczej, dwutorowej trasy tramwajowej, zakończonej końcówkami bez pętli i liczy 5,5 kilometra długości oraz 9 przystanków. Łączy Dworzec Główny w Lund z kompleksem Szpitala Uniwersyteckiego, Kampusem Uniwersytetu w Lund (LTH), a także Parkiem Naukowym Ideon oraz powstającą dzielnicą Brunnshög. Końcowy przystanek zlokalizowany jest przy kompleksie Europejskiego Źródła Spalacyjnego (ESS). Tramwaj jest zarządzany przez firmę Skånetrafiken, która obsługuje również miejskie i regionalne autobusy i pociągi. Wagony poruszają się po torach o rozstawie 1435 mm.
W planach jest rozbudowa systemu o nową trasę do sąsiedniego Staffanstorp, a także Dalby lub do nowych obszarów inwestycyjnych, zlokalizowanych na północ i wschód od obecnej końcówki przy Europejskim Źródle Spalacyjnym. Rozważane jest również połączenie w przyszłości sieci tramwajowej z torami kolejowymi i wprowadzenie pojazdów dwusystemowych.
Do obsługi sieci tramwajowej w Lund zakupiono 7 wagonów CAF Urbos 100. Są to pojazdy dwukierunkowe, pięcioczłonowe, o długości 33 metrów i szerokości 2,65 metra. Pierwszy z wyprodukowanych wozów został dostarczony w dniu 29 lipca 2020 roku i nosi nazwę Åsa-Hanna na cześć powieści z 1918 roku o tym samym tytule autorstwa urodzonej w Lund Elin Wägner. Tramwaje stacjonują w jednej zajezdni, zlokalizowanej na końcu trasy, do której dojazd z przystanku Lund ESS odbywa się jednotorowym odcinkiem technologicznym.
PSMKMS & Impuls
