Tramwaje w Europie
Dania - Kopenhaga
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: piątek, 01, sierpień 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 1054
Kopenhaga jest stolicą i największym miastem Danii. Liczy około 650 tysięcy mieszkańców, a zespół miejski tak zwanej Wielkiej Kopenhagi około 1,3 miliona osób. Jeszcze pod koniec dziewiętnastego wieku w mieście funkcjonowanie rozpoczęła komunikacja tramwajowa, która jednak uległa całkowitej likwidacji z początkiem lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Obecnie mieszkańcy Kopenhagi przygotowują się na jej powrót.
Miasto położone jest na wschodnim wybrzeżu wyspy Zelandia i częściowo Amager, w miejscu tak zwanych cieśnin Bałtyckich, które umożliwiają przepływanie statków z morza Północnego na morze Bałtyckie. Początki osadnictwa w tym rejonie pochodzą jeszcze z epoki kamiennej, czyli około 10 tysięcy lat przed naszą erą. W czasach wikingów istniało tu targowisko, ale samo miasto zostało założone dopiero w 1167 roku. Wzniesiono wówczas gród warowny. Było to miejsce krzyżowania się szlaków handlowych: lądowego z Zelandii do Skanii oraz morskiego z Bałtyku w kierunku morza Północnego. Z tego powodu, wokół szybko wyrosło średniowieczne miasto, które w 1254 roku otrzymało prawa miejskie i rozwijało się jako ważny ośrodek handlowy. Z tego powodu stanowiło dużą konkurencję dla Lubeki, która kilkukrotnie dokonała najazdu Kopenhagi. W 1443 roku miasto stało się stolicą Danii. W latach 1445 - 1767 koronowano tu duńskich królów. Przyczyniło się to do dalszego, szybkiego rozwoju. Zyskało wówczas wiele charakterystycznych budynków, które istnieją do dzisiaj, takich jak zamek Rosenborg, kościół św. Trójcy z Okrągłą Wieżą czy budynek Giełdy. W 1807 roku brytyjska flota dokonała zniszczenia Kopenhagi, ponieważ Dania stanęła wcześniej po stronie Napoleona. Doszło wówczas do pierwszego w historii bombardowania dzielnic zamieszkałych przez ludność cywilną. Pożary pochłonęły 290 budynków, w tym katedrę, a śmierć poniosło około 2000 osób. Po zakończeniu wojny doszło do stagnacji gospodarczej i jednocześnie rozkwitu kulturalnego stolicy Danii. Dopiero w drugiej połowie XIX wieku ruszyła rewolucja przemysłowa, która przyniosła dalszy rozwój miasta i wzrost liczby mieszkańców. Współczesna Kopenhaga jest stolicą i największym miastem Danii. Liczy około 650 tysięcy mieszkańców, a cały zespół miejski tak zwanej Wielkiej Kopenhagi około 1,3 miliona osób. Jest to ważny ośrodek gospodarczy, kulturalny, a także węzeł transportowy. Miasto może pochwalić się bardzo piękną zabudową w centrum, która nie uległa zniszczeniu w trakcie II wojny światowej.
Transport publiczny w rejonie Kopenhagi funkcjonował już w latach czterdziestych XIX wieku. Z miasta w głąb lądu kursowały omnibusy konne, które posiadały ustalony rozkład jazdy i system taryfowy. Obsługiwało je około 30 przewoźników. Od 1863 roku po mieście poruszały się tramwaje konne. Pierwszy trasa prowadziła z Frederiksberg Runddel do Trommesalen. Pod koniec XIX wieku na krótko uruchomiona została linia tramwaju parowego, a także linia tramwaju akumulatorowego. Testowano ponadto rozwiązania z tramwajem gazowym. W 1898 roku powstała prywatna firma De kjøbenhavnske Sporveje (DKS), która zaczęła przejmować kolejne przedsiębiorstwa komunikacyjne, tworząc wspólną sieć i system taryfowy. W latach 1901 - 1902 przeprowadzono elektryfikację większości tras. Pierwsza linia tramwaju elektrycznego ruszyła w dniu 1 sierpnia 1901 roku na odcinku Enghavevej – Kapelvej. W kolejnych latach rozbudowywano sieć. Ostatnia linia tramwaju konnego funkcjonowała do 1915 roku. Firma DKS wykorzystywała 273 wagony silnikowe, 21 wagonów dwupoziomowych, 60 doczep zamkniętych, 66 doczep otwartych i 65 wagonów przerobionych z konnych, a także wagony konne i omnibusy. W 1911 roku DKS zostało wykupione przez władze miasta Kopenhaga, które w jej miejsce utworzyło przedsiębiorstwo komunalne Københavns Sporveje. W szczytowym okresie istniało 18 linii tramwaju elektrycznego, a sieć liczyła 99,8 kilometra długości. Kopenhaskie tramwaje przez dekady miały się bardzo dobrze. Niestety, z początkiem lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku nastąpił boom samochodowy. Jednocześnie, posiadany tabor tramwajowy był coraz starszy i napotykał coraz większe trudności z przejazdem, związane z rozwijającą się motoryzacją indywidualną. Aby uchronić sieć tramwajową przez likwidacją, zdecydowano się wprowadzić do ruchu nowoczesne, szybkobieżne i przegubowe wagony, produkowane przez zakłady Düwag w Düsseldorfie. Niestety, decyzją polityczną w 1965 roku postanowiono o likwidacji całej sieci tramwajowej w Kopenhadze w ciągu 10 lat. Stało się to nawet wcześniej, ponieważ ostatnią linię 5 zamknięto już w 1972 roku, a prawie nowe, nawet trzyletnie wagony tramwajowe z Düsseldorfu, sprzedano do miasta Aleksandria w Egipcie, gdzie część z nich kursuje do chwili obecnej. Na szczęście wiele pojazdów udało się uratować przed złomowaniem. Zgromadzono je w muzeum w Skjoldenæsholm, zwanym też Duńskim Muzeum Tramwajów. Część z nich została odnowiona i można nimi podróżować po turystycznej trasie na terenie muzeum. Muzeum położone jest w odległości około 65 kilometrów na południowy-zachód od Kopenhagi.
O komunikacji tramwajowej w stolicy Danii na szczęście nie zapomniano na zawsze i to pomimo uruchomienia w 2002 roku sieci metra. W 2018 roku niemiecki koncern Siemens, we współpracy z Per Aarsleff A/S, otrzymał kontrakt na budowę nowej sieci tramwajowej w Kopenhadze. Projekt zakładał realizację liczącej 28 kilometrów dwutorowej trasy, łączącej dzielnicę Lyngby na północnych przedmieściach Kopenhagi oraz Ishøj, znajdującą się na południowych peryferiach miasta. Linia miała liczyć 29 przystanków. Do jej obsługi zamówiono 29 czteroczłonowych wagonów Avenio, z których każdy posiadał 64 miejsca siedzące i 199 miejsc stojących. Linię zaplanowano wzdłuż obwodnicy Ring 3. Miała zastąpić dotychczasowe linie autobusowe. W ramach inwestycji przewidziano stworzenie wygodnych węzłów przesiadkowych, szczególnie z koleją aglomeracyjną S–Tog. Wykonawca, poza budową infrastruktury oraz taboru, dostarczył również elementy sygnalizacji świetlnej, wyposażenia zajezdni, a także systemy zarządzenia i integracji całego systemu. Uruchomienie sieci zaplanowano w 2025 roku Wykonawca miał być również odpowiedzialny za obsługę serwisową przez 15 lat.
Głównym założeniem przyświecającemu odbudowie sieci tramwajowej, zwanej też koleją miejską w rejonie Kopenhagi, był rozwój przedmieść miasta i połączenie ich z centrum stolicy. Projekt miał też na celu usprawnienie zielonego transportu w Kopenhadze i stanowił istotny element strategii zakładającej neutralizację emisji dwutlenku węgla w stolicy. Od jesieni 2024 roku ruszyły pierwsze jazdy testowe na odcinku od zajezdni w kierunku południowym. W lipcu 2025 roku linia na odcinku południowym była praktycznie ukończona. Na odcinku od zajezdni w kierunku północnym trwały jeszcze prace wykończeniowe i związane z rozwieszaniem sieci trakcyjnej. Torowisko było już prawie w całości ułożone. Dostarczono też kilkanaście wagonów Siemens Avenio, które przechodziły jazdy próbne. Jesienią 2025 roku planowano otwarcie odcinka od stacji Ishøj do przystanku Rødovre Nord, zlokalizowanego przy zajezdni. W połowie 2026 roku zakładano natomiast uruchomienie drugiej części trasy od zajezdni w kierunku północnym do Lundtofte.
PSMKMS & Impuls
