Tramwaje w Europie
Belgia - Liège
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje
- Kategoria: Tramwaje na świecie
- Opublikowano: środa, 12, listopad 2025 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 445
Liège położone jest we wschodniej Belgii, w regionie Walońskim, nad rzeką Mozą, w pobliżu granicy z Holandią i Niemcami. W przeszłości funkcjonowała tu rozbudowana sieć tramwajowa, która w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku została zlikwidowana. Po latach przywrócono komunikację tramwajową w mieście. Nowa sieć został oddany do użytku w kwietniu 2025 roku. Dzięki temu jest to jeden z najmłodszych systemów tramwajowych w Europie.
Pierwsze wzmianki o Liège pochodzą z 558 roku, chociaż ślady osadnictwa na tym terenie datowane są jeszcze na okres starożytności. Około roku 705 św. Lambert z Maastricht dokonał nawrócenia pogan w tym regionie. Został on jednak zamordowany w Liège i z tego powodu do dziś uznawany jest za męczennika. By ochronić jego relikwie, jego następca święty Hubert wybudował bazylikę Notre-Dame-et-Saint-Lambert, która stała się prawdziwym centrum miasta. Kilka stuleci później miasto zostało stolicą biskupstwa Liège, które istniało w latach 985–1794. Pierwszy biskup Notger przekształcił miasto w duży ośrodek intelektualny i kościelny, który zachował swoje kulturalne znaczenie przez całe średniowiecze. Strategiczna pozycja Liège spowodowała, że miasto było celem ataków różnych armii. Zostało ono wcześnie ufortyfikowane, a na stromym wzgórzu umieszczono zamek, który bronił zachodniej strony miasta. W kolejnych wiekach miasto przechodziło z rąk do rąk, tracąc powoli na znaczeniu. W końcu w wyniku rewolucji belgijskiej w 1830 roku doprowadzono do ustanowienia niepodległej i neutralnej Belgii, do której włączono Liège. Miasto rozwinęło się wówczas gwałtownie, stając się głównym ośrodkiem przemysłowym, które było jednym z pierwszych europejskich centrów produkcji stali. Liège bardzo ucierpiało podczas II wojny światowej. Chociaż armia niemiecka została wygnana przez żołnierzy Stanów Zjednoczonych już we wrześniu 1944 roku, Liège było później celem intensywnego bombardowania naziemnego – ponad 1500 pocisków V1 i V2 spadło na miasto pomiędzy jego wyzwoleniem a końcem wojny. Po wojnie mieszkańców Liège dotknął upadek hutnictwa stali, co przyczyniło się do znacznego wzrostu bezrobocia i spowodowało napięcia społeczne. W styczniu 1961 roku rozczarowani robotnicy zdemolowali główną stację kolejową Liège-Guillemins. W ostatnich latach miasto odradza się gospodarczo. W 2024 roku liczyło 196 tysięcy mieszkańców.
Pierwsze tramwaje wyjechały na ulice Liège w 1871 roku. Po szynach poruszały się różne modele wagonów konnych. Od 1880 roku, przez krótki okres czasu, funkcjonowały tramwaje parowe. Elektryfikacja istniejących linii rozpoczęła w 1893 roku. W Liège uruchomiono pierwsze tramwaje elektryczne na terenie Belgi. W ciągu dekady sieć tramwajów elektrycznych znacząco się rozwinęła, doprowadzając do likwidacji trakcji konnej i parowej. Nowe trasy prowadziły zarówno w kierunku północnym, jak i południowym od centrum miasta. W 1899 roku linia tramwajowa dotarła do mostu Wandre, w 1897 roku inna połączyła Liège z miastem Chênée, a w 1905 roku dotarła do miasta Angleur. Dodatkowo, w związku z odbywającą się w 1905 roku Wystawą Światową uruchomiono kolejną, czwartą linię.
Sieć tramwajowa w Liège początkowo prowadzona była nawet przez 6 różnych firm. W 1928 roku udało się połączyć przedsiębiorstwa Les Tramways Liégeois i Tramways Est-Ouest de Liège and Extensions w Société des Tramways Unifiés de Liège et extensions. Sieć ta, jako główna w Liège i posiadająca rozstaw szyn wynoszący 1435 mm, zawsze pozostawała niezależna od sieci obsługiwanej przez Société Nationale des Chemins de Fer Vicinaux, której pojazdy poruszały się po torach o rozstawie 1000 mm i obsługiwały obrzeża miasta, a także od linii tramwajowej z Liège do Flémalle i Seraing, z późniejszym odgałęzieniem do Ougrée, poruszających się po torach o rozstawie 1435 mm i obsługiwanej przez cały okres jej istnienia przez spółkę akcyjną Railways économiques de Liège-Seraing et extensions. Wszystkie te sieci tramwajowe zakończyły działalność w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku, a ostatni tramwaj zjechał z ulic Liège w listopadzie 1967 roku. Na koniec warto wspomnieć, że w Liège w latach 1931 - 1970 funkcjonowała również sieć trolejbusowa.
Bogatą historię komunikacji tramwajowej w Liège kultywuje Muzeum Transportu Publicznego Walonii, w którym zachowano wiele wagonów tramwajowych, autobusów, lokomotyw i innych zabytkowych pojazdów. Jego siedziba zlokalizowana jest w dawnej zajezdni tramwajowej, wzniesionej w 1904 roku. Najpierw obiekt ten pełnił funkcję zajezdni tramwajowej przedsiębiorstwa Société des Tramways Liégeois. Później garażowano tu autobusy, by w 1985 roku budynek przekształcić w muzeum. Kolekcja zgromadzonego taboru jest niezwykle bogata i obejmuje dużo więcej eksponatów niż zaprezentowane na poniższych zdjęciach. Do niektórych pojazdów można wejść. W okresie od wiosny do jesieni muzeum jest czynne niemal codziennie. Zdecydowanie warto je odwiedzić.
W 1971 roku podjęto decyzję o budowie metra w Liège. Inwestycji jednak nigdy nie ukończono. Powstał tunel o długości 750 metrów, położony pod nabrzeżami Saint-Léonard i de la Batte, który przy budowie nowego tramwaju został zasypany.
Pierwsze plany powrotu komunikacji tramwajowej w Liège pojawiły się 2008 roku. W października 2011 roku rząd Walonii zatwierdził ostateczny przebieg trasy pierwszej linii pomiędzy Sclessin a Coronmeuse. Przez następne lata trwała procedura przetargowa, która ostatecznie została odrzucona przez negatywną opinię Eurostatu. W latach 2017 - 2018 przeprowadzono drugi przetarg. W końcu w 2018 roku podpisano umowę z konsorcjum Tram'Ardent (Colas, CAF i DIF) o partnerstwie publiczno-prywatnym na finansowanie, projektowanie, budowę i utrzymanie linii tramwajowej. Liczący 31 lat kontrakt objął utrzymanie zarówno tramwajów, jak i infrastruktury. Prace budowlane miały trwać trzy lata, od 2019 do 2022 roku. Z powodu pandemii i późniejszjej powodzi w lipcu 2021 roku, pierwsza linia została ostatecznie oddana do użytku dopiero w dniu 28 kwietnia 2025 roku. Linia 1 składa się z 23 przystanków. Przystanki końcowe zlokalizowano z jednej strony w Sclessin, a z drugiej w Coronmeuse i Bressoux. Długość trasy wynosi 11,7 kilometra. Tramwaje docierają do dwóch końcówek: Coronmeuse i Bressoux (Liège Expo) naprzemiennie. W centrum pomiędzy Place Saint-Lambert a Marengo linie poruszają się jednotorowo wzdłuż bulwaru a wracają torem położonym w równoległej, wąskiej uliczce, kilkaset metrów dalej. Tramwaje poruszają się po torach o rozstawie 1435 mm.
Za przystankiem końcowym w Bressoux znajduje się zajezdnia tramwajowa. Do obsługi sieci w 2018 roku zamówiono 20 tramwajów z rodziny Urbos, wyprodukowanych przez hiszpański koncern CAF. Pierwszy tramwaj dotarł w 2022 roku. Zakupione pojazdy liczą 45 metrów długości, 2,65 metra szerokości i mogą zabrać na pokład ponad 300 pasażerów. Pomimo dużej pojemności i częstotliwości kursowania nawet co 3-4 minuty, tramwaje są bardzo dobrze zapełnione, szczególnie na środkowym odcinku pomiędzy Dworcem Guillemines a Place Saint-Lambert. Nowa inwestycja w transport ekologiczny stała się olbrzymim sukcesem dla 100-tysięcznego miasta, mającego olbrzymie tradycje i dbającego o swoją historię transportu.
PSMKMS & Impuls
