Historia i tabor
- Nadrzędna kategoria: Tramwaje w Polsce
- Kategoria: Toruń
- Opublikowano: sobota, 09, maj 2026 21:00
- PSMKMS
- Odsłony: 11260
Toruń jest jednym z kilku miast w Polsce, posiadających sieć tramwajową o prześwicie 1000 mm. Mimo, że długość tras tramwajowych nie jest zbyt duża, a spora część wagonów nie mieści się w nocy w zajezdni i nocuje na pętlach, tramwaje toruńskie uchodzą za jedne z najbardziej zadbanych w Polsce. Dodatkowo, w ostatnich latach w końcu ruszyły inwestycje komunikacyjne w tym mieście.
Pierwsze pojazdy szynowe wyjechały na ulice Torunia w 1891 roku. Były to tramwaje konne, które kursowały pomiędzy Bydgoskim Przedmieściem a dworcem kolejowym Toruń Miasto. Zajezdnia zlokalizowana została przy ulicy Sienkiewicza, gdzie funkcjonuje, w zasadzie bez większych zmian, do dnia dzisiejszego. W 1899 roku linia została zelektryfikowana. Odtąd, sieć tramwajowa systematycznie się rozwijała. Okres wojny przyniósł szereg zniszczeń, zarówno w infrastrukturze jak i w taborze. Na początku wojny doszło do wysadzenia w powietrze mostu na Wiśle. W rezultacie, tramwaje powróciły pod Dworzec Główny dopiero w 1950 roku. Po wojnie nadal kontynuowano inwestycje tramwajowe. W 1955 roku tramwaje dotarły najpierw do Dworca Północnego, natomiast w 1958 roku do dzielnicy Wrzosy. W latach 1970 – 1991 prowadzono szereg dalszych działań zmierzających do rozwoju linii na kierunku wschód - zachód. W 1971 roku oddano trasę do obecnej pętli Motoarena, przez lata noszącą nazwę Merinotex, w 1974 roku do pętli Elana, a w 1986 roku do pętli Olimpijska. Powstała również północna tras wzdłuż ulic Kraszewskiego, Kościuszki i Skłodowskiej-Curie. Niestety, poza rozbudową sieci, zamykano też niektóre jej fragmenty. W 1970 roku tramwaje zniknęły z ulic Starego Miasta. W zamian uruchomiono trasę okrążającą centrum, poprowadzoną głównie po Wałach Sikorskiego. W 1972 roku zamknięto odcinek z dworca Toruń Północny do Wrzosów. W sierpniu 1984 roku tramwaje przestały jeździć przez most na Wiśle w kierunku Dworca Głównego. Takie postępowanie podyktowane było próbą zwiększenia przepustowości mostu. Niestety, nie przyniosło to znaczącej poprawy. W 1991 roku zamknięto ostatni odcinek jednotorowy do Dworca Północnego wzdłuż Szosy Chełmińskiej. Ostatnia trasa na kierunku północ - południe przestała istnieć. W 2011 roku zamknięto łącznik wzdłuż ulicy Wschodniej ze względu na budowę trzypoziomowego skrzyżowania uniemożliwiającego poprowadzenie w tym miejscu linii tramwajowej. W 2013 roku w centrum Torunia odbudowano liczący około 300 metrów łącznik wzdłuż alei Solidarności, który przejął ruch tramwajowy z ulicy Uniwersyteckiej. Była to pierwsza nowa trasa tramwajowa w Toruniu od trzydziestu lat. Równolegle rozpoczęto realizację torowiska do kampusu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Nowa trasa została otwarta w dniu 25 czerwca 2014 roku. Jej długość wynosi 1,9 kilometra. Więcej o powyższych inwestycjach tramwajowych można przeczytać tutaj.
W kolejnych latach kontynuowano inwestycje tramwajowe w mieście. W latach 2019 - 2020 roku zrealizowano, liczący około 300 metrów długości, nowy odcinek torowiska, prowadzący od placu Artylerii Polskiej do ronda Niepodległości w ciągu alei Jana Pawła II. Więcej o tej inwestycji można przeczytać tutaj.
Jednocześnie rozpoczęto przygotowania do budowy nowej trasy tramwajowej do osiedla Jar. Torowisko zaplanowano częściowo w śladzie dawnej trasy wzdłuż Szosy Chełmińskiej, zamkniętej w 1991 roku. Już w 2018 roku zabudowano pierwsze odcinki nowych torów w rejonie skrzyżowań z ulicami Żwirki i Wigury oraz Długiej. Jednak na realizację całej inwestycji trzeba było jeszcze poczekać kilka lat. Budowa ruszyła dopiero w 2021 roku, natomiast jej uroczyste otwarcie nastąpiło w dniu 25 sierpnia 2023 roku. Nowa trasa mierzy 6,5 kilometra długości i zakończona jest pętlą o nazwie Heweliusza. Skierowano tu linię 3, kursującą po trasie: Heweliusza - aleja Solidarności - Bydgoska - Motoarena i reaktywowaną po wielu latach linię 6, jeżdżącą w relacji: Heweliusza - aleja Solidarności - Szosa Lubicka - Olimpijska. Dodatkowo, uruchomiono tez linię 7, kursującą po trasie Wschodnia - Uniwersytet. Więcej o tej inwestycji można przeczytać tutaj.
Pierwotnie zakładano budowę nowej zajezdni tramwajowej przy ulicy Legionów, w pobliżu istniejącej zajezdni autobusowej. Podczas budowy trasy tramwajowej do osiedla Jar zabudowano nawet rozjazdy do przyszłej zajezdni. Później jednak zmieniono koncepcję. W 2024 roku ogłoszono projekt nowej trasy tramwajowej, prowadzącej od pętli Motoarena w kierunku zachodnim. Miała ona liczyć około 1,7 kilometra długości. Na jej końcu zakładano lokalizację zajezdni, pomiędzy istniejącym sklepem budowlanym i lotniskiem. Inwestycję planowano zrealizować w latach 2026 - 2029.
Dzisiejsza sieć tramwajów toruńskich liczy 28,5 kilometry. W mieście znajduje się siedem pętli tramwajowych, z czego jedna uliczna. Po Toruniu kursuje 7 dziennych linii tramwajowych. W dwudziestym pierwszym wieku funkcjonowały również dwie tramwajowe linie nocne. Pierwsza z nich powróciła na ulice miasta od grudnia 2006 roku, natomiast druga linia pojawiła się w 2014 roku po uruchomieniu nowej trasy do pętli Uniwersytet. Obie przestały jednak kursować w 2021 roku.
Z początkiem 2026 roku w Toruniu wciąż eksploatowano 39 wagonów typu 805Na z lat 1980-1990. Ponadto, w mieście znajdowały się dwa pługi, zbudowane w oparciu o wagony 2N i 5N, a także stanowiący namiastkę zabytku, dość mocno przebudowany wagon 5N numer 100.
Tramwaje obsługiwała wciąż jedna, pamiętająca początki funkcjonowania komunikacji w Toruniu, zajezdnia przy ulicy Sienkiewicza. Niestety, z powodu braku miejsca, część wagonów nadal nocowała na torze przed zajezdnią oraz na pętlach Olimpijska oraz Motoarena, gdzie przygotowano nawet specjalnie ogrodzone tory do postoju taboru. Takie rozwiązania oczywiście sprzyjało niszczeniu taboru, mimo to toruńskie tramwaje utrzymane były w znakomitym stanie. Wszystkie jeżdżące pojazdy były zadbane, a najbardziej zużyte wagony przechodziły naprawy główne.
Swoistą ciekawostkę stanowiły również wagony "porzucone". Były to pojazdy wycofane z ruchu, które z powodu braku miejsca w zajezdni odstawiano na pętlach, między innymi na Olimpijskiej czy Wschodniej. Niestety, wozy te były niszczone przez wandali i nie posiadały już niektórych elementów.
Wiosną 2006 roku podjęto próbę zmiany wyglądu składu 805Na - 230+231. Oba wagony otrzymały nowe ściany czołowe, identyczne jak te stosowane w Łodzi, a także zmienione barwy zakładowe. Ostatecznie w ten sposób zmodernizowano 18 wagonów. Kursowały one po mieście zarówno solo jak i w składach. Niektóre wozy przebudowano na doczepy czynne.
W 2014 roku w Toruniu pojawiły się pierwsze, fabrycznie nowe wagony niskopodłogowe. Sytuacja ta była możliwa dzięki podpisaniu pod koniec 2013 roku kontraktu z firmą PESA z Bydgoszczy na dostawę 12 pojazdów, z czego 6 wozów posiadało pięć członów, natomiast kolejne 6 tylko trzy człony. We wrześniu 2014 roku w Toruniu pojawił się pierwszy wóz typu 122NbT, który otrzymał numer 301. Do początku 2015 roku trwały dostawy kolejnych pięcioczłonowych wozów. Otrzymały one numery do 306. Tramwaje początkowo skierowane zostały do obsługi linii 3 i 4, jednak po zakończeniu remontów torowisk zaczęły kursować głównie na liniach numer 1 i 5.
W pierwszej połowie 2015 roku do miasta dostarczono brakujące 6 trójczłonowych wozów oznaczonych typem 121Nb. Otrzymały one kolejne wolne numery od 307 do 312. Pojazdy te skierowano do obsługi linii 2, 3 i 4.
W wyniku kolejnego przetargu, pod koniec 2015 roku w mieście pojawiło się kolejne 5 dwukierunkowych wagonów PESA Swing 122 NbT Duo. Pojazdy te otrzymały numery od 313 do 317. Analogicznie, jak jednokierunkowe wozy 122NbT, pojawiają się one przede wszystkim na liniach numer 1 i 5. W tym miejscu warto podkreślić, że wprowadzenie do ruchu w sumie 17 niskopodłogowych wagonów tramwajowych w latach 2014 - 2016 zwiększyło udział tego typu pojazdów w ruchu z 0% do około 40%.
Na kolejne dostawy nowego taboru trzeba było czekać do lat 2021 - 2022. Dostarczono wówczas kolejne 5 wagonów PESA 122NbT, oznaczonych numerami od 318 do 322. W latach 2025 - 2026 do Torunia przybyły kolejne 4 pojazdy tego typu, oznaczone numerami od 323 do 326. Dzięki temu, liczba niskopodłogowych tramwajów w mieście zwiększyła się do 26 sztuk.
PSMKMS & Impuls
Komentarze
Ciekawy artykuł.